ਵृਦ੍ਧ੍ਯਾਦੌ ਵਾਥ ਚਾਂਤੇ ਵਾ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪੂਜਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਚੰਦ ਦੀ ਵਧਣ ਜਾਂ ਘਟਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਾਂ ਅੰਤ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਯਾਤ੍ਰਾਕਾਲੇ ਪੁਮਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪੂਜਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਦਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਬਲਿਮਾਹਰੇਤ੍
ਜੋ ਹਰ ਅਠਵੀਂ ਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਯੋ ਮਹਾਨਵਮੀਸਂਜ੍ਞੇ ਦਿਵਸੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਨਵਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇਂऽਬਾਵृਦ੍ਧਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਠਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ 'ਅੰਬਾਵ੍ਰਿੱਧਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ'।
ਬਾਲਕਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਜਜ੍ਞੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਗृਹੇਗृਹੇ
ਹਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨਾਸ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।
ਤਰੁਣਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰੋਤ੍ਤਰੇ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਛਿਦ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੁਸੀਬਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਿਆ—
ਅਮ੍ਬਾਵृਦ੍ਧੇ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਹ ਅੰਬਾਵ੍ਰਿੱਧਾ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਚਮਤ੍ਕਾਰੇਣ ਭੂਭੁਜਾ
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ—
ਹ੍ਰਿਯਂਤੇ ਬਾਲਕਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਛਿਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਰਾਹ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੱਚੇ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋਂऽਬਾ ਕृਪਯਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਬਾ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ—
ਇਮੇ ਮਤ੍ਪਾਦੁਕੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਗੁਹਾਮਧ੍ਯਗਤੇ ਸਦਾ ੬.੮੯.
ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਉੜੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਫਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਾ ਕਾਚਿਲ੍ਲੌਲ੍ਯਮਾਸ੍ਥਾਯ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਿष੍ਯਤਿ ਮੋਹਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ—
ਪੂਜਾਂ ਕੋ ਵਾਤ੍ਰ ਚਾਹਾਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ
ਇਥੇ ਕਿਹੜੀ ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਪੂਜਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਪਾਦੁਕੇ ਮੇ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯਾਦੌ ਮਾਂਸ ਮਦ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਪਉੜੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਮਾਸ, ਸ਼ਰਾਬ ਆਦਿ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਤਤਸ੍ਤਥੇਤਿ ਤਾਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਗੁਹਾਮਧ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ' ਕਹਿ ਕੇ, ਗੁਫਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਪੁਰੁषਾ ਅਪਿ ਦੂਰਤਃ ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਚ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਜਨ੍ਮ ਮृਤ੍ਯੁਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕ ਵੀ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਨਮ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਨष੍ਟਾ ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ॥ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯੇਵ ਸਂਯਮਾ ਨਿਯਮਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਆਦਿ ਕਰਮ ਮਿਟ ਗਏ; ਸਿਰਫ਼ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਵਰਤ, ਸੰਜਮ ਤੇ ਨਿਯਮ ਹੀ ਬਚੇ।
ਯੇ ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸ਼ਾਂਤਾਃ ਸਦਾ ਮਦ੍ਯਸ੍ਯ ਦੂषਣਮ੍
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਰ੍ਪਯਂਤਿ ਤਥਾ ਮਾਂਸੈਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾਸ਼ੇषਮਖਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਹ ਮਾਸ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਦੇ, ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਕਰਮ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਭੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ ੬.੮੯.
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਡਰ ਗਏ।
ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਨਯਾਵਨਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਜੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪਾਦੁਕੇ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ
ਦੇਵਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਪਲਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹਨ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਪਿਦੇਵੇਸ਼ ਮਦ੍ਯਮਾਂਸੇਨ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨष੍ਟਾ ਧਰ੍ਮਕ੍ਰਿਯਾ ਸਰ੍ਵਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇਤ੍ਰ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਦੇਵੇਸ਼ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਾਦੁਕਾਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਕਰੋ ਕਿ ਚਪਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਜਗਨ੍ਮਾਤਾऽਕ੍ਸ਼ਯਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਮਾ ਪਿ ਜਨਨੀ ਚ ਸਾ
ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਹੈ।