ਅਥਾਂਬਾ ਚੈਵ ਵृਦ੍ਧਾ ਚ ਵੈਧਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੁਃਖਦਮ੍ ੬.੮੮.
ਫਿਰ ਅੰਬਾ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀ ਔਰਤ, ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਕੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਆਰਾਧਨੇ ਯਤ੍ਨਂ ਕृਤਵਤ੍ਯੌ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਲਿਆ।
ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਨ ਚ ਤੁष੍ਟਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤਕ ਉਹ ਜਤਨ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਪਰ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋਈ।
ਮਂਤ੍ਰੈਰਾਥਰ੍ਵਣੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਰਿਕਾਸੂਕ੍ਤਸਂਭਵੈਃ
ਅਥਰਵ ਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸ਼ੁਰਿਕਾ ਸੂਕਤ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਕृਤਵਤ੍ਯੌ ਤਤੋ ਹੋਮਂ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ
ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਰਹੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਵੇਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਾ ਨਾਰੀ ਬਾਲਾਰ੍ਕਸਵ੍ਰਿਭਾ ॥ ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਚ ਸੁਨੇਤ੍ਰਾਸ੍ਯਾ ਤਪ੍ਤਹਾਟਕਸਨ੍ਨਿਭਾ
ਇਕ ਔਰਤ, ਸਫੈਦ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੀ; ਦੂਜੀ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਨਿਕਲੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਣ੍ਡਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਾ ਧृਤਖਡ੍ਗਾ ਭਯਾਵਹਾ
ਉਸ ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਔਰਤ ਨਿਕਲੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰੋਚਤੁਸ੍ਤੇ ਵਰਂ ਹृਤ੍ਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਤਾਮਿਤਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।'
ਨਿਹਤਃ ਸਂਗਰੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੈਰ੍ਯਵਨੈਃ ਕਾਲਪੂਰ੍ਵਕੈਃ
ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਯਵਨਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਯੁष੍ਮਦੀਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਯਥਾ ਤੇषਾਂ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਚ ਤਥਾਤ੍ਰੈਵ ਉਭਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਸਾਦਰਮ੍ ੬.੮੮.
ਦੋਨੋਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਤਯੋਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਉਭੇ ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਤਤਃ
ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਣ੍ਡਾਚ੍ਛਤਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਕੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੀ
ਏਕਾ ਗਜਮੁਖੀ ਤਤ੍ਰ ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਤੁਰਗਾਨਨਾ
ਇਕ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਦੂਜੀ ਦਾ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ।
ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚ ਵਪੁषਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਮਾਨੁषਸਂਭਵੈਃ
ਕਈ ਹੋਰ ਜਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਲੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਸਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਗੁਹ੍ਯ ਸ੍ਥਾਨਸ੍ਥਿਤੈਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੈਰੇਕਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਹृਦਿਸ੍ਥਿਤੈਃ
ਕਈਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਲੁਕਵੇਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸਨ।
ਏਕਹਸ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਹਸ੍ਤਾਸ੍ਤਥਾਪਰਾਃ
ਕਈਆਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਹੱਥ ਸੀ, ਹੋਰਾਂ ਕੋਲ ਦੋ ਹੱਥ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਕੋਲ ਪੰਜ ਹੱਥ ਵੀ ਸਨ।
ਬਹੁਪਾਦਾ ਵਿਪਾਦਾਸ਼੍ਚ ਏਕਪਾਦਾਸ੍ਤਥਾਪਰਾਃ
ਕਈਆਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਪੈਰ ਸਨ, ਕੁਝ ਕੋਲ ਦੋ ਪੈਰ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪੈਰ ਸੀ।
ਏਕਨੇਤ੍ਰਾ ਦ੍ਵਿਨੇਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਪਰਾਃ
ਕਈਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਸੀ, ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦੋ ਅੱਖਾਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਸਨ।
ਵृषਵਾਨਰਸਿਂਹਾਜਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸਰ੍ਪਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪਰਾਃ
ਕਈ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸਾਂਡ, ਬਾਂਦਰ, ਸ਼ੇਰ, ਬਕਰਾ, ਬਾਘ ਤੇ ਸੱਪ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਧਾਰ ਲੈ।
ਕੂਰ੍ਮਕੁਕ੍ਕੁਟਸਰ੍ਪਾਦਿਸਮਾਰੂਢਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ਨृਤ੍ਯਂਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਹਸਂਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੀਡਾਸਕ੍ਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ ॥ ੬.੮੮.
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਣੇ ਕਛੂਏ, ਕੁੱਕੜ, ਸੱਪ ਆਦਿ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਹ ਨੱਚਦੇ, ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਖੇਡ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ।
ਹ੍ਰਸ੍ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਦਂਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੀਰ੍ਘਦਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਭੀषਣਾਃ
ਕਈਆਂ ਦੇ ਦੰਦ ਛੋਟੇ ਸਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੰਦ ਸਨ।
ਲਂਬਕਰ੍ਣ੍ਯੋ ਵਿਕਰ੍ਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰ੍ਪਕਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਪਰਾਃ
ਕਈਆਂ ਦੇ ਕੰਨ ਲਟਕਦੇ ਸਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਚਲਣੀ ਵਰਗੇ ਸਨ।
ਏਕਵਸ੍ਤ੍ਰਾ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਵਸ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰਾਃ
ਕਈ ਇੱਕ ਹੀ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨਦੇ, ਹੋਰ ਨੰਗੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ।
ਖਙ੍ਗਹਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ਰਾਹਸ੍ਤਾਃ ਕੁਂਤਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭੀषਣਾਃ ਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਗਰਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਭੁਸ਼ੁਂਡਿਕਰਭੂषਿਤਾਃ
ਕਈਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰ, ਕੁਝ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਤੀਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਡਰਾਉਣੇ ਜਣੇ ਭਾਲਾ ਫੜੇ ਹੋਏ; ਕੁਝ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਕੁਝ ਲਾਠੀਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੰਦ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਥ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਤਥਾऽऽਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਹਰ੍षਸਂਯੁਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਤਤ੍ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਬਲਂ ਦੇਵੀਸਮੁਦ੍ਰਵਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਫੌਜ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਵਿषਣ੍ਣਵਦਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਯਭੀਤਾ ਸਮਂਤਤਃ
ਸਭ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ।
ਬਾਲਵृਦ੍ਧਸਮੋਪੇਤਂ ਤੇषਾਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਜ ਬੁਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਨਿਰ੍ਵਾਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਹਰ੍षਸਂਯੁਤਾਃ ੬.੮੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਜ ਵੱਸੋਂ ਕੱਢ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ।