ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਵੀ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਏ।
ਏਤਾਸ਼੍ਚੌषਧਯਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚੇਹ ਭੂਤਲੇ
ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਫਸਲਾਂ—
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸੋਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਸੋਮ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਾਦਯੋ ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਥਾ ਸੋਮੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਆਦਿ ਯਜਨ ਵੀ ਸੋਮ ਵਿਚ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਤ੍ਸੋਮਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਧਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸੋਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਿ ਧਰਣੀਤਲੇ ੬.੮੭.
ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ—
ਯੈਰ੍ਯੇਰ੍ਨਰੈਰ੍ਨਿਸ਼ੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸਾਦੋ ਵਿਹਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਦੇ ਮਹਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਣਾਏ—
ਯਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਭਵੇਚ੍ਛੁਭਮ੍
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਭਲਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—
ਅਥ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਤ੍ਥਹਰ੍ਮ੍ਯਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਤਦ੍ਵਿਘ੍ਨਾਰ੍ਥਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਮੇਰੁਮੂਰ੍ਧਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਹੁਣ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਚੰਦ ਤੋਂ ਉਠੇ ਮਹਲ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਇਹ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਰਹੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਸੌਮ੍ਯਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਸੋਮਵਾਰੇਣ ਸੌਮ੍ਯੇ ਮਾਸਿ ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਸਕਾਰੈਃ ਪਂਚਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਸੋਮਸ੍ਯ ਮਂਦਿਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਿੱਠਾ ਚੰਦ ਦੀ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਹੋਵੇ, ਸੋਮਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਮਿੱਠਾ ਮਹੀਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਚੰਗੀਆਂ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਮਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯ ਏਕਾਹੇਨ ਸਂਪਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮਹਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਸਹਸ੍ਰਗੁਣਿਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਾਪੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਵਹ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਂਸ਼ੋਚ੍ਛੇਦਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਰਕਂ ਸ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਤਿ
ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਰਾਤ੍ਰਿਨਾਥਸ੍ਯ ਸੁਪੁਣ੍ਯਮਪਿ ਸਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਮਹਲ ਵੀ, ਨੇਕ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਤ੍ਵਂਬਰੀषੇਣ ਭੂਭੁਜਾ ਸ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਇਹ ਮਹਲ ਅੰਬਰਿਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯੈਵੋਤ੍ਤਰਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ ੬.੮੭.
ਉਸ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੂਜਾ ਮਹਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਤੌ ਮਹੀਪਾਲੌ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਦੁਭੌ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਫਿਰ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਜੇ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਾਸਾਦੋऽਨ੍ਯਸ੍ਤृਤੀਯਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਭਾਸਿਕੇ ਤਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤੀਜਾ ਮਹਲ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਤ੍ਰਯਮੇਤਦ੍ਧਿ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਰ ਧਰਣੀਤਲੇ ਏਕੋऽਸ੍ਤਿ ਨਰ੍ਮਦਾਤੀਰੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਰੇਵੋਰਿਸਂਗਮੇ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਹਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਟ ਤੇ ਰੇਵਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਲ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ, ਚੰਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਾਨਤਾ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸੋਮਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠਵਾਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ, ਛੇਵੀਂ ਅਗਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ, ਸੋਮਾ ਮਹਲ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਚਮਤ੍ਕਾਰੀ ਮਹਿਤ੍ਥਾ ਚ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਥਾऽਪਰਾ
ਚਮਤਕਾਰੀ, ਮਹਿਤਥਾ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਪਰਾ,
ਅਂਬਾਵृਦ੍ਧਾ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਚ ਤਾਸਾਂ ਤਿਸ੍ਰਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਅੰਬਾਵ੍ਰਿੱਧਾ ਅਤੇ ਚਤੁਰਥੀ ਚੌਥੀ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਸੂਤਸਂਭਵ
ਸੂਤ ਵੰਸ਼ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਯਥਾਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਮਮ
ਇਹ ਥਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
ਚਮਤ੍ਕਾਰਮਹੀਪੇਨ ਪੁਰਮੇਤਦ੍ਯਦਾ ਕृਤਮ੍ ਚਤਸ੍ਰੋ ਦੇਵਤਾ ਹ੍ਯੇਤਾਃ ਸਂਮਤੇਨ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਚਮਤਕਾਰ ਮਹੀਪਾਲ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਾਰ ਦੇਵੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਈਆਂ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਮਹੀਪਸ੍ਯ ਅਂਬਾਨਾਮਾਭਵਤ੍ਸੁਤਾ
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਅੰਬਾ ਨਾਂ ਦੀ ਧੀ ਹੋਈ।
ਉਭੇ ਤੇ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜੇਨ ਪਰਿਣੀਤੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਵਿਆਹ ਲਈ ਗਈਆਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਾਸ਼ਿਰਾਜਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਕਾਸੀ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ,
ਅਥ ਤੈਰ੍ਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਸਭृਤ੍ਯਬਲਵਾਹਨਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਫੌਜ, ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।