ਵਯਂ ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਦੋषੇਣ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਪਰਂ ਗਤਾਃ ੬.੮੬.
ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਰਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਾਂ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਸਂਦਿਗ੍ਧਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸੁਖੋਦਯਮ੍
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖ ਆਵੇਗਾ।
ਅਨ੍ਯਾਪਿ ਯਾ ਪਤਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਮਾਮਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸਦਾ
ਕੋਈ ਹੋਰ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ,
ਸਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਯੁ੍ਕ੍ਤਾ ਪੁਤ੍ਰਵਤੀ ਸਤੀ
ਉਹ ਸੁਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਅਕ੍ਸ਼ਾਰਲਵਣਾਸ਼ਾ ਯਾ ਨਾਰੀ ਮਾਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਔਰਤ ਬਿਨਾ ਨਮਕ ਵਾਲੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗੀ,
ਆਸ਼੍ਵਿਨਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਨਵਮੀਦਿਨੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸੌਭਾਗ੍ਯਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵੈ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਸੁਭਾਗਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਵਧੇਰੇ ਹੋਵੇਗੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਦੇਵੀ ਵਿਰਰਾਮ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਆਹੂਤਃ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਾ ਤਦਯੁਕ੍ਤਂ ਕृਤਂ ਦਕ੍ਸ਼ ਜਾਮਾਤਾऽਯਂ ਯਤਸ੍ਤਵ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਦਕ੍ਸ਼, ਇਹ ਕੰਮ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੇਰਾ ਜਵਾਈ ਹੈ।"
ਊਢਾ ਅਖਣ੍ਡਚਾਰਿਤ੍ਰਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਦੋषਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਹ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਵਿਆਹੀਆਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਤਤੋ ਮਯਾऽਤਿਕੋਪੇਨ ਨਿਯੁਕ੍ਤੋ ਰਾਜਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਯਕਸ਼ਮਾ (ਤਪੇਦਿਕ) ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਾਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹਃ ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਯੋਦਿਤਮ੍॥ ੬.੮੬.
ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰੋ; ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਯਦ੍ਵਚਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਤਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ, ਜੇ ਉਹ ਝੂਠ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ੋऽਪਿ ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਯਯੌ ਗृਹਮ੍
ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਵੀ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਗਚ੍ਛਮਾਨਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪਕ੍ਸ਼ਂ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਪਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਸਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵਸੌਭਾਗ੍ਯਦਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ
ਜਦ ਉਹ ਚਲਿਆ, ਓਹੋ ਉੱਚੇ ਜਾਤ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਘਟਣ ਤੇ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪੱਖ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਏ।
ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ਪੁਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਚਾष੍ਟਮੀਦਿਨੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਆਉਣ 'ਤੇ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਕਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ षਡਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਨਗਰ ਖੰਡ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਸਤਾਈ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲੇ ਛਿਆਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਤਕੈਰ੍ਨਰਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸੋਮਸ੍ਯ ਗ੍ਰਹਣੇ ਨਰਃ
ਪਰ ਜਦ ਸੋਮਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮਨੁੱਖ—
ਅਤ੍ਰ ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਚੈਵੈਕਃ ਕਥਂ ਜਾਤਃ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਇੱਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਬੰਧ ਹੈ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ?
ਏਤਨ੍ਨਃ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਾਤਿਚਿਤ੍ਰਂ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਹ ਅਜੀਬ ਗੱਲ, ਜੋ ਸੂਤ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਆਈ, ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ, ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਵੀ ਸਥਿਰ ਹੋ ਗਏ।
ਏਤਾਸ਼੍ਚੌषਧਯਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਸ੍ਯਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚੇਹ ਭੂਤਲੇ
ਇੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਫਸਲਾਂ—
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸੋਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਸੋਮ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਾਦਯੋ ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਥਾ ਸੋਮੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਆਦਿ ਯਜਨ ਵੀ ਸੋਮ ਵਿਚ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਤ੍ਸੋਮਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਧਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸੋਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਿ ਧਰਣੀਤਲੇ ੬.੮੭.
ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਨ—
ਯੈਰ੍ਯੇਰ੍ਨਰੈਰ੍ਨਿਸ਼ੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸਾਦੋ ਵਿਹਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਦੇ ਮਹਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਣਾਏ—
ਯਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਭਵੇਚ੍ਛੁਭਮ੍
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਲਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਭਲਾਈ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—
ਅਥ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਤ੍ਥਹਰ੍ਮ੍ਯਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਤਦ੍ਵਿਘ੍ਨਾਰ੍ਥਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਮੇਰੁਮੂਰ੍ਧਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਹੁਣ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਚੰਦ ਤੋਂ ਉਠੇ ਮਹਲ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਇਹ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਰਹੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
ਸੌਮ੍ਯਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਸੋਮਵਾਰੇਣ ਸੌਮ੍ਯੇ ਮਾਸਿ ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਸਕਾਰੈਃ ਪਂਚਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਸੋਮਸ੍ਯ ਮਂਦਿਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਿੱਠਾ ਚੰਦ ਦੀ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ ਹੋਵੇ, ਸੋਮਵਾਰ ਹੋਵੇ, ਮਿੱਠਾ ਮਹੀਨਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਚੰਗੀਆਂ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੋਮਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।