ਤਤਸ੍ਤਰੀਤੁ ਕਾਮਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨਾ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭਟਕਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਗਚ੍ਛਤਾ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਖੇ ਦਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਜਗਾਮਾਥ ਸਮੁਲ੍ਲਂਘ੍ਯ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦਗਰ੍ਵਿਤਃ॥੬.੭੯.
ਉਹ ਜਦੋਂ ਦਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਯੱਗ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਸਤੇ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਨਿਵृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਏ ਤੇ ਢਿੱਲ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼ਾਕ੍ਰਂ ਪਦਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਸ੍ਮਾਦੇਤੇਨ ਪਾਪ੍ਮਨਾ
ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿਥੋਂ ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਮਂਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇੰਦ੍ਰ ਮੰਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਯੇਨ ਵ੍ਯਾਪਾਦ੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਯਂ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਗੁਮਾਨੀ ਇੰਦ੍ਰ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਸ਼ੁਚਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਕਂਦਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪਾਵਕਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਕੰਦ ਦੇ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ।
ਗਰ੍ਭੋਪਨਿषਦੇਨੈਵ ਨੀਲਰੁਦ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਗਰਭ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਨਿਧਾਯ ਕਲਸ਼ਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਂਡਲਸ੍ਯੋਦਕਾਵृਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸੁਦਾਰੁਣਾਨ੍
ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖੇ।
ਵਾਮੋ ਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਨੇਤ੍ਰਂ ਚ ਮੁਹੁਃ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਚਾਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਤੇ ਅੱਖ ਵਾਰ ਵਾਰ ਫੜਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ਿਰੋਹੀਨਾਂ ਤਥਾ ਛਾਯਾਂ ਗਗਨੇ ਭਾਸ੍ਕਰਦ੍ਵਯਮ੍ ੬.੭੯.
ਉਸ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਵਾਲੀ ਪਰਛਾਂਵੀਂ ਤੇ ਦੋ ਸੂਰਜ ਵੇਖੇ।
ਨ ਚ ਮਂਦਂ ਨ ਚਾਕਾਸ਼ੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਧੁਨੀਂ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੁਸਤ ਗਤੀ ਵਾਲੀ ਸਵਰਗ ਦੀ ਨਦੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ੀਂ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਚ ਕृष੍ਣਦਂਤਾਂ ਭਯਾਨਕਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ, ਨੰਗੀ, ਕਾਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਡਰਾਉਣੀ ਔਰਤ ਵੀ ਵੇਖੀ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਮੇ ਗੁਰੋ
ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਹੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ, ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਕਿਂ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਨਾਸ਼ਃ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਵਦ
'ਮੇਰਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ? ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਸ ਆਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣ ਦੱਸੋ।'
ਉਲ੍ਲਂਘਿਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗੋष੍ਪਦਂ ਤਰ੍ਤ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਵਃ
ਜੋ ਰਸਤਾ ਲੰਘ ਕੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦੀ ਛਾਪ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜੇ ਹਨ,
ਤੈਰੇਵਾਥਰ੍ਵਣੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਵਕृਤੇऽਸ੍ਤਿ ਸ਼ਚੀਪਤੇ
ਉਹ ਅਥਰਵਣ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤਿ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਸੁਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਧਿਨਾਯਕਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਤਬਾਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਅਸ੍ਮਨ੍ਨਾਸ਼ਾਯ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਵਾਲਖਿਲ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ
ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਾਲਖਿਲਯ ਨਾਮਕ ਮੁਨੀ ਸਾਡੇ ਨਾਸ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਾਨ੍ਵਾਰਯ ਸ੍ਵਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਯਾਵਨ੍ਨੋ ਜਾਯਤੇ ਪਰਃ ੬.੭੯.
ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਜਦ ਤੱਕ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨ ਜਨਮ ਲੈ ਲਵੇ।
ਅਥ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰਮਰੈਰ੍ਵृਤਃ
ਫਿਰ ਦੱਖ ਨੇ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਕਿਮੇਤਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕਰ੍ਮ ਰੌਦ੍ਰਤਮਂ ਮਹਤ੍
"ਮੁਨਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?"
ਅਥ ਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸਮਾਯਾਤਂ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸਰੇ ਦੱਖ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ,
ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪੂਜਾਂ ਕृਤ੍ਵਾਥ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਦਿਖਾਈ।
ਆਦੇਸ਼ੋ ਦੀਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਦਰ੍ਥਮਿਹ ਚਾਗਤਃ
"ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਉਹ ਮਕਸਦ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।"
ਦਕ੍ਸ਼ ਉਵਾਚ ਏਤਦ੍ਰੌਦ੍ਰਤਮਂ ਕਰ੍ਮ ਸਰ੍ਵਦੇਵਭਯਾਵਹਮ੍
ਦੱਖ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।"
ਉਲ੍ਲਂਘਿਤਾ ਮਦੋਦ੍ਰੇਕਾਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਹਾਸ੍ਯਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
"ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਮੇਰੀ ਹੰਸੀ ਉਡਾਈ ਤੇ ਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈ।"
ਸ਼ਕ੍ਰੋਚ੍ਛੇਦਾਯ ਚਾਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸ਼ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਵੀਰ੍ਯਮਂਤ੍ਰਤਃ
"ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਮਰਥ ਕੀਤਾ ਹੈ।"