ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਾਨਾਂ ਸਦ੍ਯੋ ਨਾਸ਼ਨਕਾਰਕਮ੍ ਰੁਦ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰੋਤਵ੍ਯਮਾਦਰਾਤ੍
ਰੁਦ੍ਰਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਸ਼੍ਰੀਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਰੁਦ੍ਰਸ਼ੀਰ੍ष (ਜਾਗੇਸ਼੍ਵਰ )ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਅਠਾਈਂ ਸੰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ, ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਭਾਗ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਰੁਦ੍ਰਸ਼ੀਰਸ਼ (ਜਾਗੇਸ਼ਵਰ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਅਠੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਲਿਂਗਮਸ੍ਤਿ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਲਿੰਗ ਹੈ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਮਾਰਾਧ੍ਯ ਚ ਤੈਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰਾਮਰ੍षਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਜਿਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕੋਪੋ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਨਾਂ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਗਰੁਡਃ ਕਥਮ੍
ਵਾਲਖਿਲਯਾਂ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਗਰੁੜ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ?
ਚਕਾਰ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਜ੍ਞਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਵਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸਨੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨਾਂ ਸਮੇਤ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਯੋ ਦੇਵਾਃ ਸਹਾਯਾਰ੍ਥਂ ਨਿਮਂਤ੍ਰਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਥਾ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਅਥ ਤੇ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਖ੍ਯਾ ਮੁਨਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾ ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਤਂ ਭਾਰਾਰ੍ਤਾਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਸਂਯੁਤਾਃ
ਫਿਰ, ਵਾਲਖਿਲਯ ਨਾਮਕ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਸਨ, ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵੱਲ ਤਕਲੀਫਾਂ ਤੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਚਲੇ।
ਅਥ ਤੇषਾਂ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗੋष੍ਪਦਮਾਗਤਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਰੀਤੁ ਕਾਮਾਸ੍ਤੇ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨਾ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭਟਕਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਗਚ੍ਛਤਾ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਖੇ ਦਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਜਗਾਮਾਥ ਸਮੁਲ੍ਲਂਘ੍ਯ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦਗਰ੍ਵਿਤਃ॥੬.੭੯.
ਉਹ ਜਦੋਂ ਦਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਯੱਗ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਸਤੇ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਨਿਵृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਏ ਤੇ ਢਿੱਲ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸ਼ਾਕ੍ਰਂ ਪਦਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਸ੍ਮਾਦੇਤੇਨ ਪਾਪ੍ਮਨਾ
ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਜਿਥੋਂ ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਮਂਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇੰਦ੍ਰ ਮੰਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਯੇਨ ਵ੍ਯਾਪਾਦ੍ਯਤੇ ਤੇਨ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਯਂ ਮਦਗਰ੍ਵਿਤਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਗੁਮਾਨੀ ਇੰਦ੍ਰ ਮਾਰੇ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਸ਼ੁਚਯੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਕਂਦਸੂਕ੍ਤੇਨ ਪਾਵਕਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਕੰਦ ਦੇ ਸੂਕਤ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ।
ਗਰ੍ਭੋਪਨਿषਦੇਨੈਵ ਨੀਲਰੁਦ੍ਰੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਗਰਭ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਨਿਧਾਯ ਕਲਸ਼ਂ ਮਧ੍ਯੇ ਮਂਡਲਸ੍ਯੋਦਕਾਵृਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸੁਦਾਰੁਣਾਨ੍
ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਵੇਖੇ।
ਵਾਮੋ ਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਨੇਤ੍ਰਂ ਚ ਮੁਹੁਃ ਸ੍ਫੁਰਤਿ ਚਾਸ੍ਯ ਵੈ
ਉਸ ਦੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਤੇ ਅੱਖ ਵਾਰ ਵਾਰ ਫੜਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ਿਰੋਹੀਨਾਂ ਤਥਾ ਛਾਯਾਂ ਗਗਨੇ ਭਾਸ੍ਕਰਦ੍ਵਯਮ੍ ੬.੭੯.
ਉਸ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਸਿਰ ਵਾਲੀ ਪਰਛਾਂਵੀਂ ਤੇ ਦੋ ਸੂਰਜ ਵੇਖੇ।
ਨ ਚ ਮਂਦਂ ਨ ਚਾਕਾਸ਼ੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਧੁਨੀਂ ਹਰਿਃ
ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਹਿ ਰਹੀ ਸੁਸਤ ਗਤੀ ਵਾਲੀ ਸਵਰਗ ਦੀ ਨਦੀ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ੀਂ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾਂ ਚ ਕृष੍ਣਦਂਤਾਂ ਭਯਾਨਕਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ, ਨੰਗੀ, ਕਾਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਡਰਾਉਣੀ ਔਰਤ ਵੀ ਵੇਖੀ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਮੇ ਗੁਰੋ
ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਹੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ, ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਕਿਂ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਨਾਸ਼ਃ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਵਦ
'ਮੇਰਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ? ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਸ ਆਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੁਣ ਦੱਸੋ।'
ਉਲ੍ਲਂਘਿਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗੋष੍ਪਦਂ ਤਰ੍ਤ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਵਃ
ਜੋ ਰਸਤਾ ਲੰਘ ਕੇ, ਗਾਂ ਦੇ ਖੁਰ ਦੀ ਛਾਪ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜੇ ਹਨ,
ਤੈਰੇਵਾਥਰ੍ਵਣੈਰ੍ਮਂਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਵਕृਤੇऽਸ੍ਤਿ ਸ਼ਚੀਪਤੇ
ਉਹ ਅਥਰਵਣ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤਿ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਸੁਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਧਿਨਾਯਕਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਤਬਾਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।