ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਮਯਾ ਮੁਕ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰਾऽਸੌ ਤਨਯਸ੍ਤਵ
ਇਸ ਲਈ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਵਲੋਂ ਛੁਟ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚਲੀ ਜਾ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਗਤਃ ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਕਪਿਲਾਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨੀਮ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।"
ਕਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਧੇਨੁਕੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਕੀ ਚਾਹਤ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ, ਧੇਨੂ? ਜਲਦੀ ਦੱਸ।
ਪਿਪਾਸਾ ਬਾਧਤੇਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਜਲਮਾਨਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੁਣੇ ਹੀ ਪਾਣੀ ਲਿਆ।"
ਨੈਵਾਨृਤਂ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਯੋਦਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ; ਜੋ ਆਖਿਆ, ਉਹੀ ਸੱਚ ਹੈ।
ਸਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰਂ ਗृਹ੍ਯ ਜਘਾਨ ਧਰਣੀਤਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਧਨੁ ਤੇ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ।
ਤਤਃ ਸਲਿਲਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਸ਼ੀਤਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ ਉੱਥੋਂ ਸੁੱਚਾ, ਠੰਢਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਵਯਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਃ 7.3.29.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਧਰਮ ਆਪ ਹੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਤਵ ਸਤ੍ਯੇਨ ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇ ਸਦृਸ਼ੀ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਤੇਰੀ ਸੱਚਾਈ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸੁਪ੍ਰਭੇਣ ਪਦਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਜਰਾਮਰਣਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਐਸਾ ਅਕਾਸ਼ੀ ਲੋਕ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਂ ਬੁਢਾਪਾ ਆਵੇਗਾ, ਨਾਂ ਮੌਤ।
ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਯਾਤੁ ਪੁਣ੍ਯਮੇਤਜ੍ਜਲਾਸ਼ਯਮ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤੇ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਚੌਦਵੀਂ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਵ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਪੁਣ੍ਯਂ ਹਿ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸ੍ਨਾਨਾਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਗੁਣਂ ਦਾਨਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਚੈਵ ਤਥਾऽਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇਹ ਤੀਰਥ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਦਾਨ ਅਮਰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯੇऽਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਮਾਨਵਾਃ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਅਪਿ ਕੀਟਪਤਂਗਾ ਯੇ ਤृषਾਰ੍ਤਾਃ ਸਲਿਲੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕੀੜੇ ਤੇ ਪਤੰਗੇ ਵੀ—
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਮਾਨਵਾਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ
ਫਿਰ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੱਚੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਹੋਵੇਗਾ!
ਸਮਾਯਾਤਾਨਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਕਪਿਲਾਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਰਾਜਾ, ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਤਾਨ੍ਯਾਰੁਹ੍ਯਾਥ ਕਪਿਲਾ ਗੋਪਗੋਕੁਲਸਂਕੁਲਾ 7.3.29.
ਫਿਰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਗੋਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਤਤ੍ਰ ਵਹ੍ਨਿਃ ਪੁਰਾ ਨष੍ਟੋ ਲਬ੍ਧਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਪਿ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਅੱਗ ਗੁਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਏ।
ਯਯਾਤਿਰੁਵਾਚ ਕਥਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਲਬ੍ਧਸ੍ਤੁ ਕੌਤੁਕਂ ਮੇ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਅੱਗ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ? ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਸਂਸ਼ਯਂ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵੋ ਲੋਕਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਦਿਤਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸੰਦੇਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਯੋ ਮृਤੋ ਮृਤਪ੍ਰਾਯਃ ਸ਼ੇषੋऽਭੂਦ੍ਧਰਣੀਤਲੇ
ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਮਰ ਗਏ, ਤੇ ਜੋ ਬਚੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ।
ਏਵਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕਠਿਨ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ—
ਅਨ੍ਨੌषਧਿਰਸਾਭਾਵਾਦਸ੍ਥਿਸ਼ੇषੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਖਾਣ ਪੀਣ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਰਕੇ ਸਿਰਫ ਹੱਡੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ।
ਚਂਡਾਲਨਿਲਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृषਾਪੀਡਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਮਾਦਾਯ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਸਲਿਲੇਨ ਤੁ
ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਇਆ।
ਅਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਹਵ੍ਯਵਾਹਸ੍ਤਤੋ ਨृਪ
ਜਦੋਂ ਖਾਣ ਯੋਗ ਤੇ ਨਾ ਖਾਣ ਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਹਚਾਨ ਹੋਈ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੇ—ਰਾਜਾ—
ਨष੍ਟੌषਧਿਰਸੇ ਲੋਕੇ ਯੁਕ੍ਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ 7.3.30.
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਇਹੀ ਠੀਕ ਹੈ।
ਨਾਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਯਜਿष੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਮਂਡਲਮ੍
ਮੈਂ ਕੋਈ ਅਣਖਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।