ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਕ ਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ—
ਪਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਸੁਭ੍ਰੂਰ੍ਮੇ ਗਾਤ੍ਰਂ ਯਾਦृਗ੍ਰੂਪਂ ਪੁਨਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣ ਗਿਆ, ਵੇਖ।
ਸੋऽਹਮਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੂਜਯਿष੍ਯਾਮਿ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਾਂਗਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਤੇषਾਂ ਤੁ ਸਾਧ੍ਵਰ੍ਚਾਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸੂਚਿਤਾਃ
ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤਾਃ ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦ੍ਯੈਃ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਚਿਰਂ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ।
ਭਾਸ੍ਕਰਾ ਭਕ੍ਤਲੋਕਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਵਿਨਾਸ਼ਕਾਃ
ਸੂਰਜ, ਭਗਤਾਂ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਤਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਕਾਲੇ ਸ੍ਵੇ ਯਥੋਕ੍ਤੇ ਸੂਰਰ੍ਯਵਾਸਰੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ 'ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮੁਂਡੀਰਕਾਲਪ੍ਰਿਯਮੂਲਸ੍ਥਾਨਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ षਟ੍ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਮੁੰਡੀਰਕਾਲ ਪ੍ਰਿਯਮੂਲ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਛੱਤ-ਸਤਤੀ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰੌ ਸੂਤ ਹਰਿਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਭੂਭੁਜਾ
ਸੂਤਾ ਜੀ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਰਿਸਚੰਦਰ ਨੇ ਮਿਲਿਆ।
ਕृਤੌ ਕਥਯਸੀਤ੍ਯੇਵਂ ਵੇਦਿਮਧ੍ਯਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤੌ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ,' ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੈਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ।
ਵੇਦਿਮਧ੍ਯਗਤੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੌ ਓषਧਿਪ੍ਰਸ੍ਥਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਰਂ ਹਿਮ ਵਤਃ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਦੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਔਸ਼ਧੀ ਪ੍ਰਸਥ, ਹਿਮ ਪਹਾੜ ਹੇਠਾਂ ਪਿਆਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਅਤ੍ਰ ਨਃ ਸਂਸ਼ਯੋ ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਮਪਿ ਤੇ ਵਚਃ
ਇਥੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੰਕਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਯੋਗ ਹਨ।
ਪਰਂ ਯਤ੍ਕਾਰਣਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਨਿਬੋਧ੍ਯਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਯ ਏष ਓषਧਿਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਵਿਵਾਹਃ ਪ੍ਰਾਗਭੂ ਤ੍ਤਯੋਃ
ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਇਹ ਵਿਆਹ, ਜੋ ਔਸ਼ਧੀ ਪ੍ਰਸਥ ਵਿਚ ਹੋਇਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇऽਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਜਾਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਹ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਵੈਵਸਵਤ ਯੁਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਜੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯਸ਼੍ਚੋਦ੍ਵਾਹਸ੍ਤਯੋਰਭੂਤ੍
ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪਾਰ੍ਵਤੀਹਰਯੋਃ ਸੂਤ ਸੋऽਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤਰਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਃ
ਸੂਤਾ ਜੀ, ਪਾਰਵਤੀ ਤੇ ਹਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਅਸੀਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਜੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞੇ ਮਨੋਹਰੇ ੬.੭੭.
ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿਚ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਯਜਨ 'ਤੇ।
ਸੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਕੀਰ੍ਤਨੀਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਸੂਤਕੁਲੋਦ੍ਵਹ
ਉਹ ਘਟਨਾ ਅਸੀਂ ਤੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਸੂਤਾ ਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਵਰਣਨੀਯ ਹੈ।
ਵਿਵਾਹਸਮਯਂ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸਮਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਗੁष੍ਠਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸੋऽਭਵਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਜਨਮਿਆ।
ਤਾਸਾਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਤਮਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸਤੀਨਾਮ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ ॥ ਬਭੂਵ ਕਨ੍ਯਕਾ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾऽऽਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੇਕ ਧੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁਖ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਹੱਸਦਾ, ਉਹ ਕੁਆਰੀ ਸੀ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।
ਨ ਦੇਵੀ ਨ ਚ ਗਂਧਰ੍ਵੀ ਨਾਸੁਰੀ ਨ ਚ ਨਾਗਜਾ
ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵੀ ਸੀ, ਨਾ ਗੰਧਰਵੀ, ਨਾ ਅਸੁਰੀ, ਨਾ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਉਤਪੰਨ।
ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕਨ੍ਯਾਦਾਨਸ੍ਯ ਸ ਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਕੁਆਰੀ ਦੇ ਦਾਨ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚੋਦ੍ਵਾਹਯੋਗ੍ਯਾਨਿ ਵਸੁਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯਪਿ
ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਲਾਇਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲਿਆਈ ਗਈ।
ਅਥ ਚੈਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਯ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਭਗਦੈਵਤੇ
ਫਿਰ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੰਨਣ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਭਗਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੇਠ,
ਸਰ੍ਵੈਃ ਸੁਰਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦੇਵਵਿष੍ਣੁਪੁਰਃਸਰੈਃ ੬.੭੭.
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਅੱਗੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ,
ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸਾਧ੍ਯਗਣੈਰ੍ਭੂਤੈਃ ਪ੍ਰੇਤੈਰ੍ਵੈਨਾਯਕੈਸ੍ਤਥਾ
ਸਿੱਧ, ਸਾਧ, ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਵੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਤਨੂਰੁਹਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਕ੍ਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋਏ,
ਵਾਦ੍ਯਮਾਨੈਰ੍ਮਹਾਵਾਦ੍ਯੈਃ ਸੂਤਮਾਗਧਬਨ੍ਦਿਭਿਃ
ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਅਤੇ ਗਾਇਕ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਵਾਦਯ ਜੰਤਰ ਵਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ,