ਤਥਾ ਤਦ੍ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇਣ ਲਿਂਗਂ ਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵਲੋਂ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਤਾਨਿ ਪੁਰੁषਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤਿਭਾਵਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਕੌਰਵਪਾਣ੍ਡਵਯਾਦਵਕृਤਲਿਂਗ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਵृਤ੍ਤਾਂਤਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਕੰਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਕੌਰਵਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਚੌਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇ ਦਤ੍ਤਂ ਤੁष੍ਟੇਨ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਯਦਾ ਤੁ ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਲਿਂਗਂ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,
ਏਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤਦਾ ਦਤ੍ਤਂ ਸ਼ਂਭੁਨਾ षਣ੍ਮੁਖਸ੍ਯ ਹ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਸ਼ੰਭੂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਣਮੁਖ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੇਨੇਦਂ ਸ੍ਵਯਮਾਦਿਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਮੁਢਲਾ ਸਥਾਨ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਯੋਗੇ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਾਮਿਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਥੇ ਸੁਆਮੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਮਹਾਸੇਨਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸਾਦਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਮਹਾਸੇਨ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਬੁਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕੌਤੁਕਾਦੇਤ੍ਯ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਾਉ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਏ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯੇ ਦੇਸ਼ੇ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਮੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਵਿਬੁਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਵਜੋਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵਯਜਨਂਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਹ ਤਦਤ੍ਰੈਕੇਨ ਲਭਤੇ ਕ੍ਰਤੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਤਾ ॥ ੬.੭੫.
ਫਿਰ, ਉਹ ਥਾਂ 'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਭੂਮੀ' ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਗਈ; ਉਥੇ ਇੱਕ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣਾ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਯਜ੍ਞ ਭੂਮਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਪਞ੍ਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਕੰਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਯਜਨਾ ਭੂਮੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਚੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੈਸ੍ਤੁष੍ਟੈਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਮਾਨਵੋ ਮੁਕ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਜ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਣ੍ਡੀਰਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਲਪ੍ਰਿਯਂ ਤਥਾਪਰਮ੍
ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੰਡੀਰਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਾਲਪ੍ਰਿਯ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸਂਕ੍ਰਮਤੇ ਸੂਰ੍ਯੋ ਮੁਂਡੀਰੇ ਰਜਨੀਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਉੱਥੇ, ਜਦ ਰਾਤ ਮੁੱਕਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਮੁੰਡੀਰੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਸ਼੍ਯੇਦਪ੍ਯੇਕਮੇਵਚ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਵੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇ ਕਾਲਪ੍ਰਿਯੋ ਦੇਵੋ ਮੂਲਸ੍ਥਾਨਂ ਤਦਨ੍ਤਰੇ
ਵਿੱਚਕਾਰ ਕਾਲਪ੍ਰਿਯ ਦੇਵਤਾ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੂਲ ਥਾਂ ਅੰਦਰ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕਥਂ ਤੇ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਜਾਤਾਃ ਸੂਤ ਭਾਸ੍ਕਰਾਃ
ਸੂਤ ਜੀ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਭਾਸਕਰ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ?
ਸਮੁਦ੍ਰਵੀਚਿਸਂਸਕ੍ਤਪ੍ਰੋਚ੍ਚਪ੍ਰਾਕਾਰਮਣ੍ਡਨਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਭੂਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕੁष੍ਠਵ੍ਯਾਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਕੋਢ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾऽਭਵਤ੍ਸਾਧ੍ਵੀ ਕੁਲੀਨਾ ਸ਼ੀਲਮਂਡਨਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਾਧਵੀ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਔषਧਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਰ੍ਘ੍ਯਾਣ੍ਯਪਿ ਚਾਦਦੇ ੬.੭੬.
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲਿਆਉਂਦੀ ਸੀ।
ਤਥਾ ਭਿषਗ੍ਵਰਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਾਨਿਨਾਯ ਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਵੈਦ ਲਿਆਉਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਯਥਾਯਥਾ ਸ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਭੇषਜਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਂਦਾ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ!
ਅਥੈਵਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਵਰਸ੍ਯ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਵਿਪ੍ਰਂ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਸਤੀ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਫਿਰ, ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਰ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਤਂ ਸ੍ਨਾਤਮਾਚਾਂਤਂ ਕृਤਾਹਾਰਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਇਆ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਇਆ ਤੇ ਖਾਣਾ ਖਾਧਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਤੇਜੋऽਨ੍ਵਿਤਂ ਯਥਾ ਭਾਨੁਂ ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।