ਤਾਰਕੋऽਪਿ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦੇਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮੁਪਾਗਤਾਨ੍
ਤਾਰਕ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਖੁਦ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਤਤੋऽਭੂਤ੍ਸੁਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੂਰਸ੍ਥਂ ਤਾਰਕਂ ਰਣੇ
ਫਿਰ ਸਕੰਦ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਖੜੇ ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥਾਸੌ ਹृਦਯਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਰੁਣਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਦੈਤ ਦਾ ਦਿਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਰਕਸ੍ਤੁ ਗਤੋ ਨਾਸ਼ਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣੈਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਤਾਰਕ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਛੱਡ ਗਈ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਬਹੁਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਚੁਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹਤੇ ਸਤਿ ॥ ਗਤਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਤੂਰ੍ਣਂ ਸਹ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਭਯਾਃ ।੧ ੬.੭੧.
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦੋऽਪਿ ਤਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਸਕੰਦ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤਮ ਥਾਂ ਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਰਕ੍ਤਸ਼ृਂਗਃ ਕਥਂ ਤੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋऽਪਿ ਦृਢੀਕृਤਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਜੋ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?
ਰਕ੍ਤਸ਼ृਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਚਲਿਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਦਤਿਵੇਗਤਃ
ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਜੋਰ ਨਾਲ ਝਟਕਿਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਤੇਨ ਯਥਾਨ੍ਯੇ ਪਰ੍ਵ ਤੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਦੈਤ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ,
ਸ਼ੀਰ੍ਣਾਨਿ ਚਲਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਰ੍ਵਤੇ ਵ੍ਯਥਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜਦ ਪਹਾੜ ਹਿਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਚੋਟੀਾਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨ distressed ਹੋ ਗਏ।
ਹਤਸ਼ੇषਾਸ੍ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦਂ ਕ੍ਰੁਧਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਜੋ ਬਚੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਕੰਦਾ ਕੋਲ ਗਏ।
ਨਾਸ਼ਂ ਨੀਤਾ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੁਬਾਧਵਾਃ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ।
ਯਦ੍ਧਤੋ ਦਾਨਵੋ ਰੌਦ੍ਰੋ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਜਨ।
ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਨ੍ਯਾ ਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਦਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਨਰ੍ਜੀਵਿਤਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ੬.੭੧.
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਜੀਵਨ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਾਯ ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸ਼ਕਤੀ ਚੁੱਕ ਲਈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਂਹृष੍ਟੋ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਫਿਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯੁष੍ਮਾਭਿਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਲਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਭੂਯੋऽਯਂ ਨਗਸਤ੍ਤਮਃ
ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮੁੜ ਅਡੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪੂਜਾਂ ਦਾਸ੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਾਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤਤਸ਼੍ਚ ਤਮ੍ ਤਤਸ਼੍ਚਾਮृਤਮਾਦਾਯ ਮृਤਾਨਪਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਆ, ਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾ ਜਨ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਵਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਸਦੈਵ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਯਾਤੁ ਏਤਨ੍ਮੇ ਹृਦਿ ਵਾਂਛਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਮੰਗਿਆ: 'ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀਮਤਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇ — ਇਹ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।'
ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵੀ ਹੁਣ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।
ਪੂਜਾਂ ਤਵ ਕਰਿष੍ਯਾਮਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੁਤ੍ਤ ਮਮ੍
ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਕੇ।
ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਂਪੂਜਯਿष੍ਯਾਮਃ ਸਰ੍ਵਕृਤ੍ਯੇषੁ ਸਾਦਰਮ੍ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਪੂਜਯਿष੍ਯਾਮਃ षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ ੬.੭੧.
ਅਸੀਂ ਹਰ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਾਂਗੇ, ਤੇ ਛੇਵੀਂ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗੇ।
ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਦ੍ਵਾ ਕ੍ਯਾਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਜਾਣ ਕੇ।
ਯਸ੍ਤਂ ਪੂਜਯਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚੈਤ੍ਰषष੍ਠ੍ਯਾਂ ਸੁਭਾਵਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਾਫ ਹੋਵੇ,
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤੌ ਨਰੋ ਯਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪृष੍ਠਿਨਿਘਰ੍षਣਮ੍ ਸ ਨ ਸ੍ਯਾਦ੍ਰੋਗਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਯਾਵਤ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਸ ਦਿਨ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਪਿੱਠ ਮਲਣ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਾਲ ਭਰ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਏਵਂ ਤਤ੍ਰ ਧृਤਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤੇਨ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ ਧੀਮਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦੇ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਥਾਪਿਤਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਵਿਚ, 'ਸਕੰਦੇ ਵਲੋਂ ਸਥਾਪਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।