ਸ਼ਂਕਰੋऽਪ੍ਯਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਮਬਾਣਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਕਾਮ ਦੇ ਬਾਣਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਥੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਵਕੋऽਪਿ ਭृਸ਼ਂ ਤੇਨ ਕਲ੍ਪਾਗ੍ਨਿਸਦृਸ਼ੇਨ ਚ
ਅੱਗ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਲਪ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਹ ਇधर-ਉਧਰ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਆ ਗਏ।
ਤਾਸਾਂ ਨਿਦੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਅਤ੍ਰ ਸਂਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਕਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਇਥੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰ ਖਂਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵृਤ੍ਤਾਂਤਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ ॥ ੬.੭੦.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਸਤੰਵਾ ਅਧਿਆਇ, ਛੇਵੇਂ ਪੁਸਤਕ, ਅਸੀਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸਹਸ੍ਰੀ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸੂਤਿਕਾਗृਹਧਰ੍ਮੇ ਯਤ੍ਤਚ੍ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਸੂਤਿਕਾ ਘਰ ਦੇ ਰੀਤਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਅਥਾਨ੍ਯਦਿਵਸੇ ਬਾਲੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਕਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਯਥਾਸੌ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਇਆ।
ਮਹਾਸੇਨੋऽਪਿ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਤॄਸ੍ਤਾਃ ਸਮੁਪਾਗਤਾਃ
ਮਹਾਸੇਨ ਨੇ ਉਹ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਏਕੈਕਸ੍ਯਾਃ ਪृਥਕ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਪਪੌ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ੍ਤਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਾਂ ਦੇ ਸੂਤ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਿਆ ਕੇ ਪੀਤਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਾਦਯਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਮਹੋਤ੍ਸਵੋऽਥ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਨਿਰਰ੍ਗਲਃ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ ਉਤਸਵ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਂਭਾਦ੍ਯਾ ਨਨृਤੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯੋ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਰੰਭਾ ਤੇ ਹੋਰ ਅਕਾਸ਼ੀ ਸੁੰਦਰੀਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਨੱਚ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਾਮ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਿਆ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਕੁਮਾ ਰਸ੍ਯ ਤਦਾ ਤਤ੍ਰਾਭਿषੇਚਨਮ੍ ੬.੭੧.
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੇ ਓਸ ਥਾਂ ਤੇ ਉਸ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਯਂ ਦਤ੍ਤਾ ਵਿਧਿਨਾऽਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜੋਬਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਮਯੂਰੋ ਵਾਹਨਾਰ੍ਥਾਯ ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕੇਣ ਸੁਸ਼ੀਘ੍ਰਤਃ
ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਾਹਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੋਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋऽਭੀष੍ਟਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦੇਵੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤਸ੍ਤਮਗ੍ਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਨਾਥਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਾਇਆ।
ਤਾਰਕੋऽਪਿ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦੇਵਾਨ੍ਸ੍ਵਯਮੁਪਾਗਤਾਨ੍
ਤਾਰਕ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਦੇਵਤੇ ਖੁਦ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਤਤੋऽਭੂਤ੍ਸੁਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੂਰਸ੍ਥਂ ਤਾਰਕਂ ਰਣੇ
ਫਿਰ ਸਕੰਦ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਖੜੇ ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥਾਸੌ ਹृਦਯਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਰੁਣਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਦੈਤ ਦਾ ਦਿਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਰਕਸ੍ਤੁ ਗਤੋ ਨਾਸ਼ਂ ਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣੈਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਤਾਰਕ ਮਰ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਛੱਡ ਗਈ।
ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਬਹੁਵਿਧੈਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਚੁਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹਤੇ ਸਤਿ ॥ ਗਤਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਤੂਰ੍ਣਂ ਸਹ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਨਿਰ੍ਭਯਾਃ ।੧ ੬.੭੧.
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦੋऽਪਿ ਤਾਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਸਕੰਦ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਉੱਤਮ ਥਾਂ ਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਰਕ੍ਤਸ਼ृਂਗਃ ਕਥਂ ਤੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਲੋऽਪਿ ਦृਢੀਕृਤਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਜੋ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?
ਰਕ੍ਤਸ਼ृਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਚਲਿਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਾਦਤਿਵੇਗਤਃ
ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗਾ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਿਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਜੋਰ ਨਾਲ ਝਟਕਿਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਤੇਨ ਯਥਾਨ੍ਯੇ ਪਰ੍ਵ ਤੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਦੈਤ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ,