ਵੇਪਮਾਨਾ ਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰਮਧ੍ਯਗਾ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਗੋਕੁਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਭਮਾਣਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਕੰਬਦੀ ਸੀ, ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ, ਗਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰਦੀ ਗਈ ਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਆਪਣੇ ਗੋਕੁਲ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਸਃ ਸ੍ਵਮਾਤਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਛੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਅਕਾਲਾਗਮਨਂ ਤਸ੍ਯਾ ਰੌਦ੍ਰਂ ਭਂਭਾਰਵਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਦਾ ਅਣਉਕਲੇ ਸਮੇਂ ਆਉਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਨ੍ਯਵੇਲਾਯਾਂ ਸਮਾਯਾਤਾ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਇਸ ਅਜੀਬ ਵੇਲੇ ਕਿਉਂ ਆਈਂ ਹੈਂ?
ਆਗਤਾऽਹਂ ਤਵ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਕੁਰੁ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਆਈ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈ।
ਅਪਸ਼੍ਚਿਮਮਿਦਂ ਪੁਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਾਤृਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵੱਡੀ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਮਰੂਪਸ੍ਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਯਾ
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਉਸ ਵਾਘ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਪਵੇਗੀ ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾऽਦ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਮृਗਰਾਜਸਮੀਪਤਃ 7.3.29.
ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਂ ਹਿ ਮਰਣਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਏਕਾਕਿਨਾऽਪਿ ਮਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਨਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇਂ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਮਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
ਯਾ ਗਤਿਰ੍ਮਾਤृਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਸਾ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇਗੀ।
ਅਥਵਾऽਤ੍ਰੈਵ ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਪਥਾਃ ਸਂਤੁ ਮੇ ਤਵ
ਜਾਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾ, ਤੇਰੇ ਵਾਅਦੇ ਮੇਰੇ ਵਾਅਦੇ ਹੋ ਜਾਣ।
ਜਨਨ੍ਯਾ ਵਿਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਂ ਨ ਹਿ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਿਆਰੀ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਤृਸਮੋ ਨਾਥੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਤृਸਮਾ ਗਤਿਃ
ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ।
ਨ ਚਾਯਮਨ੍ਯਭੂਤਾਨਾਂ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਮृਤ੍ਯੁਤਃ
ਇਹ ਮੌਤ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਪਸ਼੍ਚਿਮਮਿਦਂ ਪੁਤ੍ਰ ਮਾਤੁਃ ਸਨ੍ਦੇਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਵਲੋਂ ਆਖਰੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੁਨੇਹਾ ਹੈ।
ਵਨੇ ਚਰ ਸਦਾ ਵਤ੍ਸ ਅਪ੍ਰਮਾਦਪਰੋ ਭਵ
ਪੁੱਤਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀ।
ਨ ਚ ਲੋਭੇਨ ਚਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਿषਮਸ੍ਥਂ ਤृਣਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ 7.3.29.
ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਖਤਰਨਾਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕ ਤਿੰਨਾ ਵੀ ਨਾ ਚੁੱਕੀਂ।
ਸਮੁਦ੍ਰਮਟਵੀਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਿਸ਼ਂਤੇ ਲੋਭਮੋਹਿਤਾਃ
ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਲੋਕ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਲੋਭਾਤ੍ਪ੍ਰਮਾਦਾਦਾਸ਼੍ਵਾਸਾਤ੍ਪੁਰੁषੋ ਬਾਧ੍ਯਤੇ ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੀੜ੍ਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਲਾਲਚ, ਬੇਧਿਆਨੀ ਅਤੇ ਗਲਤ ਭਰੋਸਾ।
ਆਤ੍ਮਾ ਚ ਸਤਤਂ ਪੁਤ੍ਰ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੀ।
ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਭ੍ਯਃ ਪਾਪਯੋਨਿਭ੍ਯਃ ਸਦਾ ਵਿਚਰਤਾ ਵਨੇ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀ।
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਤਿਵਾਚਂ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਸ਼ੋਕਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਿ ਤਦ੍ਵਦ੍ਭੂਤਸਮਾਗਮਃ
ਸਾਡਾ ਇਹ ਜਵਾਬ ਸੁਣ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਆਰਾਮ ਕਰ ਕੇ ਕੋਈ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਮਾਤਰਂ ਸਖੀਵਰ੍ਗਂ ਤਤੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਮਾਗਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਅਤੇ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨ ਦੁਃਖਿਤਾ
ਫਿਰ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਅਨਾਥਮਬਲਂ ਦੀਨਂ ਫੇਨਪਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਕਮ੍
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਫੇਨਪਾ ਅਨਾਥ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਬੇਚਾਰਾ ਹੈ।
ਭਾਵਿਨੀਨਾਮਯਂ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਤਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ।
ਚਰਂਤਂ ਵਿषਮੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਚਰਂਤਂ ਪਰਗੋਕੁਲੇ 7.3.29.
ਉਹ ਖਤਰਨਾਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਰਾਏ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਮਧ੍ਵਂ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਾਸ੍ਯੇऽਹਂ ਸਤ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਹਾਨ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਨਾ; ਮੈਂ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਗਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।