ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਪ੍ਰਭਾਵਾ ਵਦ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮਾਲਕ, ਇਹ ਉਥੇ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਦੱਸੋ।
ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯ ਭਯਾਵਹਃ
ਉਹ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜਨਕਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ,
ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤਂ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾ ਸ਼ਨਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ।
ਵਰੁਪੂਜੋਪਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਸ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਮਸਂਤੁष੍ਟਂ ਤਤੋ ਰੌਦ੍ਰਂ ਤਪੋऽਕਰੋਤ੍
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰੁਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਵृषਾਰੂਢ ਉਮਾਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਤੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਂਹृष੍ਟਸ੍ਤਾਰਨਾਦੇਨ ਨਾਦਯਨ੍ ੬.੭੦.
ਉਥੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤਾਰਕ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲ ਪਏ।
ਭੋਭੋਸ੍ਤਾਰਕ ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਸਾਹਸਂ ਮੇਦृਸ਼ਂ ਕੁਰੁ
ਹੇ ਤਾਰਕ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰ।
ਅਜੇਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਹਂ ਵਿਭੋ
ਤੇਰੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਅਜੇਤ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਯਾ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਦੈਤ੍ਯ ਤ੍ਵਮੇਕੋ ਬਲਵਾਨਿਹ
ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੈਤਿਆ, ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸ੍ਵਮੇਵ ਭਵਨਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤੋ ਦਾਨਵਸੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਦੈਤ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਅਥਾਭਵਨ੍ਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਰਾਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਉਥੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਸਦਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰੁਪਾਯਾਂਸ੍ਤੇ ਵਿਜਯਾਯ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਹੋਰ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਗਏ।
ਸਸृਜੁਸ੍ਤੇ ਸੁਰਾਧੀਸ਼ਾ ਦਾਨਵੇਭ੍ਯੋ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੬.੭੦.
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜਾਂ ਨੇ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਣਾਏ।
ਮੁਦ੍ਗਰਾ ਭਿਂਡਿਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਘ੍ਨ੍ਯੋऽਥ ਵਰੇषਵਃ ਵਿਸ਼ੇषਾਹਵਸਂਬਨ੍ਧਵ੍ਯੂਹਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਯਾਃ
ਗੱਡੀਆਂ, ਗੋਲੇ, ਸੌਂ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਚੰਗੇ ਤੀਰ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੜਾਈਆਂ ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਤਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ—
ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕੂਟਯੁਦ੍ਧਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਅਜੀਬ ਤੇ ਚਲਾਕ ਲੜਾਈਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਬਣਾਏ।
ਨ ਚ ਤੇ ਵਿਜਯਂ ਪ੍ਰਾਪੁਸ੍ਤਥਾਪਿ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕੇ।
ਅਥ ਪ੍ਰਾਹ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਥਾਯਥਾ ਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਸਦੁਪਾਯਾਨ੍ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹਾਂ—
ਤਦੁਪਾਯਂ ਸੁਰਾਚਾਰ੍ਯ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਚਿਨ੍ਤਯ ॥ ਯੇਨ ਮੇ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜਯੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਵ ਕੀਰ੍ਤਿਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਐਸਾ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਮਿਲੇ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵੀ ਨਿਖਰੀ ਰਹੇ।
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜਯੋਪਾਯਂ ਮਹਾਹਵੇ
ਜਦੋਂ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠਿਆ।
ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਃ ਸ ਉਪਾਯੋ ਮਹਾਹਵੇ
ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਮੈਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਯਦਾਭੀष੍ਟਂ ਵਰਂ ਤੇਨ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕਃ
ਜਦੋਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਿਆ ਗਿਆ—
ਅਜੇਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਹਂ ਵਿਭੋ ੬.੭੦.੩੦ ਨ ਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸ੍ਵਸ਼ਿष੍ਯਂ ਸੂਦਯਿष੍ਯਤਿ
ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਵੀ ਮਹਾਂਦੇਵ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇਗਾ।
ਯੋ ਵੈ ਪਿਤਾ ਸ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਿਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੋ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਯਾਦ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੇਨ ਸੇਨਾਧਿਪਤ੍ਯੇ ਤਂ ਵਿਨਿਯੋਜ੍ਯ ਮਹਾਹਵਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੀ।