ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਹਤਸ੍ਯ ਚ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਜੇ ਕੋਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲਈ ਵੀ—
ਉਪਸਰ੍ਗ ਮृਤਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਪਾਗ੍ਨਿਵਿषਬਨ੍ਧਨੈਃ
ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਸੱਪ, ਅੱਗ, ਜ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਣ—
ਯਃ ਪਿਤॄਂਸ੍ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੇਤਪਕ੍ਸ਼ੇ ਜਲੈਰਪਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪ੍ਰੇਤ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵੀ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇਵੇ—
ਏਤਦ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਰਾਮਹ੍ਰਦਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਨਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਮ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ਪਠਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਆਪ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਪਰ੍ਵਕਾਲੇ ऽਥਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪਠੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਂਨਿਧੌ
ਜਾਂ ਤਿਉਹਾਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਮਿਦਂ ਨਰਃ
ਜਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਰਾਮਹ੍ਰਦੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕੋਨਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽ ਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੱਤਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਮਹਾਤਮ ਵਿੱਚ, 'ਰਾਮ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ' ਨਾਮਕ ਉਨਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯੇਨ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਹਤ੍ਵਾ ਵੈ ਤਾਰਕਂ ਰਣੇ
ਕਾਰਤਿਕੇ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਥਾਸ੍ਤਿ ਸੁਮਹਤ੍ਕੁਣ੍ਡਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛੋਦਕਸਮਾਵृਤਮ੍ ਸ ਪਾਪਾਨ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਯ ਆਜਨ੍ਮਮਰਣਾਂਤਿ ਕਾਤ੍
ਉਥੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਤੋਂ ਮੌਤ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਪ੍ਰਭਾਵਾ ਵਦ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮਾਲਕ, ਇਹ ਉਥੇ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਦੱਸੋ।
ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਸ੍ਯ ਭਯਾਵਹਃ
ਉਹ ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਸ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜਨਕਂ ਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਿਓ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ,
ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤਂ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾ ਸ਼ਨਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ।
ਵਰੁਪੂਜੋਪਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਸ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਮਸਂਤੁष੍ਟਂ ਤਤੋ ਰੌਦ੍ਰਂ ਤਪੋऽਕਰੋਤ੍
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਰੁਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਵृषਾਰੂਢ ਉਮਾਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਤੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਂਹृष੍ਟਸ੍ਤਾਰਨਾਦੇਨ ਨਾਦਯਨ੍ ੬.੭੦.
ਉਥੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤਾਰਕ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲ ਪਏ।
ਭੋਭੋਸ੍ਤਾਰਕ ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਸਾਹਸਂ ਮੇਦृਸ਼ਂ ਕੁਰੁ
ਹੇ ਤਾਰਕ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰ।
ਅਜੇਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਹਂ ਵਿਭੋ
ਤੇਰੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਅਜੇਤ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਯਾ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਦੈਤ੍ਯ ਤ੍ਵਮੇਕੋ ਬਲਵਾਨਿਹ
ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੈਤਿਆ, ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸ੍ਵਮੇਵ ਭਵਨਂ ਗਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤੋ ਦਾਨਵਸੈਨ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਦੈਤ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਅਥਾਭਵਨ੍ਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਰਾਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਉਥੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਸਦਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰੁਪਾਯਾਂਸ੍ਤੇ ਵਿਜਯਾਯ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਪਿ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਹੋਰ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਗਏ।
ਸਸृਜੁਸ੍ਤੇ ਸੁਰਾਧੀਸ਼ਾ ਦਾਨਵੇਭ੍ਯੋ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੬.੭੦.
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜਾਂ ਨੇ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਣਾਏ।
ਮੁਦ੍ਗਰਾ ਭਿਂਡਿਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਘ੍ਨ੍ਯੋऽਥ ਵਰੇषਵਃ ਵਿਸ਼ੇषਾਹਵਸਂਬਨ੍ਧਵ੍ਯੂਹਾਨਾਂ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਯਾਃ
ਗੱਡੀਆਂ, ਗੋਲੇ, ਸੌਂ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਚੰਗੇ ਤੀਰ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੜਾਈਆਂ ਤੇ ਫੌਜੀ ਕਤਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ—
ਤਥਾਨ੍ਯਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕੂਟਯੁਦ੍ਧਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਅਜੀਬ ਤੇ ਚਲਾਕ ਲੜਾਈਆਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਬਣਾਏ।