ਨ ਸ ਬਾਲਂ ਨ ਵृਦ੍ਧਂ ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਜਤਿ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਭਾਰਗਵ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਵੱਡੇ ਨੂੰ।
ਸ੍ਵਯਂ ਜਘਾਨ ਭੂਪਾਨ੍ਸ ਤੇषਾਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤਥਾ ਪਰਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਹ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਸਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੀ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਥੈਵਾਸृਕ੍ਪ੍ਰਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਗृਹ੍ਣਾਪਯਤਿ ਚਾਦਰਾਤ੍
ਉਹ ਉਸ ਲਹੂ ਨੂੰ ਵੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਚੁਕਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਭृਗਦ੍ਵਹਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੈ ਰੁਧਿਰੈਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਾਯ ਤਿਲਾਨ੍ਬਹੂਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਿਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤਥਾਨ੍ਯੇषਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਤਪੱਸੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ,
ਤਤੋ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੇ ਲੋਕੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਯਮਖਂ ਚ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਕੇ ਘੋੜਾ ਯਜਨ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਲਬ੍ਧਵਰਾ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਮੂਚੁਰ੍ਭृਗੁਸਤ੍ਤਮਮ੍ ੬.੬੮.
ਫਿਰ, ਵਰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾऽਪਸਰਣਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ।
ਨ ਕਰੋष੍ਯਥਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਮਾਦ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਨਦੀਪਤੇ
ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ, ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ,
ਅਪਸਾਰਂ ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਯਾਵਤ੍ਤਸ੍ਯਾਭਿਵਾਂਛਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜਿੰਨੀ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਤਨਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮਕृਤਮਹੀਦਾਨਪੂਰ੍ਵਕਸਮੁਦ੍ਰਾਪਸਾਰਣਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾ ष੍ਟਾषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਸਕਾਂਦ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਅਠਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁषੁਵੁਸ੍ਤਨਯਾ ਨ੍ਵਰਾਨ੍ । ਤੇ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਚ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋਪਮਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤ੍ਰਜ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਉਹ ਖੇਤ੍ਰਜ ਛਤਰੀਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਵਧਦੇ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਿਭੂਤਿਪਦਂ ਗਤਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ।
ਰਾਮਰਾਮ ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਸੁਧਾ ਚ ਨਃ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨੋ ਦੇਹਿ ਤਾਂ ਭੂਯੋ ਹਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਧਮਾਨ੍
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਮੁੜ ਦੇ, ਉਹ ਨੀਚ ਛਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਕ੍ਰੁਧਾਵਿष੍ਟੋ ਭੂਯਸ੍ਤੈਃ ਸ਼ਵਰੈਃ ਸਹ
ਫਿਰ ਰਾਮਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ,
ਤਤ੍ਰੈਵ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਤਮਾਦਾਯ ਤਦ੍ਬਹੁ
ਉਥੇ ਹੀ ਛਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਲੈ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਦਦੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਾਜਿਮੇਧੇ ਧਰਾਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਮੁੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਏਵਂ ਤੇਨ ਕृਤਾ ਪृਥ੍ਵੀ ਸਰ੍ਵਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਰ੍ਪਿਤਾਃ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਰੁਧਿਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ੬.੬੯.
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਤਸ਼੍ਚ ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣੇ
ਇੱਕਵੀਹਵੇਂ ਦਿਨ ਆਉਣ ਤੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਈ।
ਰਾਮਰਾਮ ਮਹਾਭਾਗ ਤ੍ਯਜੈਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਹੇ ਰਾਮਾ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਕੰਮ ਛੱਡ ਦੇ, ਇਹ ਨਿੰਦਤ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਹਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਨੈਤਦਨ੍ਯਃ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੰਮ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁष੍ਟਾ ਵਯਂ ਵਤ੍ਸ ਦਾਸ੍ਯਾਮਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤ ਵਾਂਛਿਤਮ੍। ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸ੍ਵ ਦ੍ਰੁਤਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰਪਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਬੱਚੇ, ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਤੇਰੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗੇ। ਜਲਦੀ ਮੰਗ ਲੈ, ਜੋ ਚੀਜ਼ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਰਾਮ ਉਵਾਚ। ਪਿਤਰੋ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟਾ ਮੇ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਯਦਿ ਵਾਂਛਿਤਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮਿਦਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਰਕ੍ਤਦੋषਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਸੇਵਿਤਂ ਵਰਤਾਪਸੈਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਨਚਾਹੀ ਦਾਤੀ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇ, ਲਹੂ ਦੇ ਦਾਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਵੇ।
ਪਿਤਰ ਊਚੁਃ। ਪਿਤृਤਰ੍ਪਣਜਾ ਗਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਯੇਯਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ। ਰਾਮਹ੍ਰਦ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੇ
ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤਰਪਣ ਲਈ ਜੋ ਖੱਡ ਤੂੰ ਬਣਾਈ, ਇਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ 'ਰਾਮ ਸਰੋਵਰ' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗੀ।
ਯਤ੍ਰ ਭਕ੍ਤਿਯੁਤਾ ਲੋਕਾਸ੍ਤਰ੍ਪਯਿष੍ਯਂਤਿ ਵੈ ਪਿਤॄਨ੍
ਉਥੇ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇਣਗੇ।
ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਮਾਸਿ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਨਰਃ
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਸ ਨੂੰ, ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ—
ਅਪਿ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਂ ਨਰਕੇ ਵਾ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ—
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਰਾਮੋऽਪਿ ਚ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਤਤ੍ਰੈਵ ਕ੍ਰੋਧਵਰ੍ਜਿਤਃ॥੬.੬੯.
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਮ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤਪ ਕਰਿਆ।