ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਪਰਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਗਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾਥ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਵਾਪ੍ਯਂਤ੍ਯਜੋऽਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇ—
ਤੈਰਭੁਕ੍ਤੈਃ ਕਥਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਮਮ ਕੀਰ੍ਤਯ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾ ਖਾਏ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਦੱਸੋ।
ਨਾਤ੍ਰ ਚਿਂਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਮੁਨਿਰ੍ਨਿष੍ਕਿਂਚਨੋ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਸੰਤ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਯੈषਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਧੇਨੁਰ੍ਬਦ੍ਧਾ ਮਮਾਂਤਿਕੇ
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਇਹ ਗਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਤਸ਼੍ਚ ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਃ ਸ ਨृਪੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ੬.੬੬.
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਤॄਂਸ਼੍ਚ ਤਦਨਂਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾ ਕੇ,
ਉਪਵਿष੍ਟਸ੍ਤਤਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਭृਤ੍ਯੈਰ੍ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭੁੱਖੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਗਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਸਾ ਸੁषੁਵੇ ਧੇਨੁਰਨ੍ਨਮੁਚ੍ਚਾਵਚਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਗਾਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਾਫੀ ਤੇ ਚੰਗਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਖਾਦ੍ਯਂ ਚ ਚਵ੍ਯਂ ਚ ਲੇਹ੍ਯਂ ਚੋष੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ ਅਮ੍ਲਾਨਿ ਮਧੁਰਾਣ੍ਯੇਵ ਤਿਕ੍ਤਾਨਿ ਗੁਣਵਂਤਿ ਚ
ਫਿਰ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚੁਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਖੱਟੀਆਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ, ਕੜੀਆਂ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਤਯਾ ਧੇਨ੍ਵਾ ਸ ਭੂਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਗਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲੀ।
ਤਤੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਯਵਸਾਨੇ ਤੁ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਭੂਪਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਕ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਕਾਮਧੇਨੁਰਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਰ੍ਹਾਰਣ੍ਯਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਯੇਨਾऽਕਰਾਨ੍ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਤਵ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਚ ਸਦ੍ਯਸ਼ਃ ੬.੬੬.
ਜੇ ਇਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਜਮਦਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਹੋਮਧੇਨੁਰਿਯਂ ਰਾਜਨ੍ਮਮੈਕਾ ਪ੍ਰਾਣਸਂਮਤਾ
ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਇਕੋ ਹੀ ਹੋਮ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਂ ਤੇ ਯਚ੍ਛਾਮ੍ਯਸ੍ਯਾਃ ਕृਤੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਹੋਮਧੇਨੁਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਭਾਵੈਰੀਦृਸ਼ੈਰ੍ਯੁਤਾ
ਪਰ ਇਹ ਹੋਮ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇ?
ਵਿਮੋਹਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੋ ਗਾਂ ਵਿਕ੍ਰੀਣਾਤਿ ਧਨੇਚ੍ਛਯਾ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਇਆ ਦੀ ਲਾਲਚ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਗਾਂ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਸੁਰਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਤੋਬਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਲਾਦਪਿ ਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਜਬਰ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਗਾਂ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇ ਦੇ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਰਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸਭਾਤਲਾਤ੍
‘ਹਥਿਆਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਥਿਆਰ!’ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਭਾ ਵਿਚੋਂ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਸੇਵਕਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨृਪਤੇਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਵੇਦਿਨਃ
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਉਹ ਸੇਵਕ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਮਰਜੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ,
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਵਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਜਮਦਗ੍ਨੇਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਸਾऽਪਿ ਨਾਨਾਵਿਧੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਖਣ੍ਡਿਤਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ੬.੬੬.
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਗਾਂ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਏਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਜਮਦਗ੍ਨਿਂ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਮਦਗਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਸਾ ਕਾਲ੍ਯਮਾਨਾ ਚ ਧੇਨੁਃ ਕੋਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਂਰਮ੍ਭਮਾਣਾਯਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰਮਾਰ੍ਗੇਣ ਨਿਰ੍ਗਤਾਃ
ਉਹ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਜੀਵ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ।
ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਮਦੂਤਾ ਇਵਾਪਰਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਜਮ ਦੇ ਦੂਤ ਹੋਣ।