ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਮਦਗ੍ਨੇਰ੍ਮਹਾਵਨੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਮਦਗਨੀ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ—
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹੈਹਯਾਧਿਪਤਿਰ੍ਬਲੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੈਹਯਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਆ ਗਿਆ।
ਮृਗਲਿਪ੍ਸੁਰ੍ਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਭ੍ਰਮਮਾਣ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਤਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਸਂਯੁਤਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੋऽਪਿ ਤਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੋਚ੍ਚੈਰ੍ਵਿਨਯੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਹਿਰੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਇਆ।
ਸਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਿਵਾਰਯੁਤਸ੍ਯ ਚ ॥ ੬.੬੬.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਵਨ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਜੀਵਿਤਂ ਸਫਲਂ ਚ ਮੇ
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਸੁਚਿਰਂ ਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨਿਜਂ ਗृਹਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਾਂ।
ਮਨੋਰਥ ਇਵ ਧ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋऽਤਿਥਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਮਹਿਮਾਨ ਆਇਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਪਰਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਗਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾਥ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਵਾਪ੍ਯਂਤ੍ਯਜੋऽਪਿ ਵਾ
ਚਾਹੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਸ਼ੂਦਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦਾ ਵੀ ਹੋਵੇ—
ਤੈਰਭੁਕ੍ਤੈਃ ਕਥਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਮਮ ਕੀਰ੍ਤਯ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾ ਖਾਏ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਦੱਸੋ।
ਨਾਤ੍ਰ ਚਿਂਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਮੁਨਿਰ੍ਨਿष੍ਕਿਂਚਨੋ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਸੰਤ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਯੈषਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਧੇਨੁਰ੍ਬਦ੍ਧਾ ਮਮਾਂਤਿਕੇ
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਇਹ ਗਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਤਸ਼੍ਚ ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਃ ਸ ਨृਪੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ੬.੬੬.
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਪਿਤॄਂਸ਼੍ਚ ਤਦਨਂਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾ ਕੇ,
ਉਪਵਿष੍ਟਸ੍ਤਤਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਭृਤ੍ਯੈਰ੍ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭੁੱਖੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਗਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਸਾ ਸੁषੁਵੇ ਧੇਨੁਰਨ੍ਨਮੁਚ੍ਚਾਵਚਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਗਾਂ ਨੇ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਭੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਾਫੀ ਤੇ ਚੰਗਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਖਾਦ੍ਯਂ ਚ ਚਵ੍ਯਂ ਚ ਲੇਹ੍ਯਂ ਚੋष੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ ਅਮ੍ਲਾਨਿ ਮਧੁਰਾਣ੍ਯੇਵ ਤਿਕ੍ਤਾਨਿ ਗੁਣਵਂਤਿ ਚ
ਫਿਰ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚੁਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਖੱਟੀਆਂ, ਮਿੱਠੀਆਂ, ਕੜੀਆਂ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪਰਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਤਯਾ ਧੇਨ੍ਵਾ ਸ ਭੂਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਗਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲੀ।
ਤਤੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਯਵਸਾਨੇ ਤੁ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਮਾਸ ਭੂਪਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਕ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਕਾਮਧੇਨੁਰਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਰ੍ਹਾਰਣ੍ਯਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਕਾਮਧੇਨੁ ਗਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਯੇਨਾऽਕਰਾਨ੍ਕਰੋਮ੍ਯਦ੍ਯ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਤਵ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਚ ਸਦ੍ਯਸ਼ਃ ੬.੬੬.
ਜੇ ਇਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਜ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਜਮਦਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ ਹੋਮਧੇਨੁਰਿਯਂ ਰਾਜਨ੍ਮਮੈਕਾ ਪ੍ਰਾਣਸਂਮਤਾ
ਜਮਦਗਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਇਕੋ ਹੀ ਹੋਮ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਂ ਤੇ ਯਚ੍ਛਾਮ੍ਯਸ੍ਯਾਃ ਕृਤੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਗਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਲੱਖ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਹੋਮਧੇਨੁਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਭਾਵੈਰੀਦृਸ਼ੈਰ੍ਯੁਤਾ
ਪਰ ਇਹ ਹੋਮ ਵਾਲੀ ਗਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇ?
ਵਿਮੋਹਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੋ ਗਾਂ ਵਿਕ੍ਰੀਣਾਤਿ ਧਨੇਚ੍ਛਯਾ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਇਆ ਦੀ ਲਾਲਚ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਗਾਂ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—