ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਯਜਤਿ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨਮ੍ ॥ ਨ ਚ ਭੂਯੋऽਤ੍ਰ ਸਂਸਾਰੇ ਸ ਜਨ੍ਮਾਪ੍ਨੋਤਿ । ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੁਬਾਰਾ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਗਂਡੂषਮਪਿ ਤੋਯਸ੍ਯ ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਵਸਨ੍ਪਿਬੇਤ੍
ਜੋ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇਕ ਘੂਟ ਵੀ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸਂਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਭੋਜਨਮ੍
ਜੋ ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਤ੍ਰੁਟਿਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਰ੍ਣਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਉਥੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਇਕ ਰਤੀ ਜਿਤਨਾ ਸੋਨਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਵਰਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਉਸ ਉੱਚੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਓਟ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਗਾਥਾ ਪੁਰਾ ਗੀਤਾ ਗੌਤਮੇਨ ਮਹਰ੍षਿਣਾ
ਇਥੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਗਾਥਾ ਗਾਈ ਸੀ।
ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਃ ਸਂਗੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਏਤਦ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਯਾ
ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਬਾਰੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਰਵਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤੇਨ ਰੁਧਿਰੇਣ ਪ੍ਰਤਰ੍ਪਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਉਸ ਲਹੂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਮਾਸਿ ਯੋऽਮਾਵਾਸ੍ਯਾਮਵਾਪ੍ਯ ਚ
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਮਾਵਸਿਆ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ—
ਯਤ੍ਤੇਨ ਪਿਤਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰੁਧਿਰੇਣ ਪ੍ਰਤਰ੍ਪਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਲਹੂ ਨਾਲ ਪੂਰਵਜ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਪਿਤृਣਾਂ ਤਰ੍ਪਣਾਰ੍ਥਾਯ ਮੇਧ੍ਯਾਃ ਸਂਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਬੁਧੈਃ
ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਗ ਵਰਨਣ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਚ ਕਰ੍ਮ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕृਤਂ ਤਰ੍ਪਿਤਾ ਯੇਨ ਪਿਤਰੋ ਰੁਧਿਰੇਣ ਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰਵਜ ਲਹੂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ—
ਪਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਜਮਦਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪਹਿਲਾਂ ਜਮਦਗਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕੋਪਪਰੀਤੇਨ ਤੇਨ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਹਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਤ੍ਤੇਨ ਰੁਧਿਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਲਹੂ ਨਾਲ—
ਕਿਂਨਾਮਾ ਸ ਚ ਭੂਪਾਲੋ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਵਦ ਸੂਤ ਤਤ੍ ॥ ੬.੬੬.
ਉਹ ਰਾਜਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ? ਹੇ ਸੂਤ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਜੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਤਤ੍ਰਾਸੀਦ੍ਦਗ੍ਧਕਲ੍ਮषਃ
ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਜਨਮੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਪਾਪ ਸੜ ਗਏ ਸਨ।
ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬਭੂਵੁਰ੍ਗੁਣਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਮਦਗ੍ਨੇਰ੍ਮਹਾਵਨੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਮਦਗਨੀ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ—
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹੈਹਯਾਧਿਪਤਿਰ੍ਬਲੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੈਹਯਾ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਆ ਗਿਆ।
ਮृਗਲਿਪ੍ਸੁਰ੍ਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਭ੍ਰਮਮਾਣ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਤਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤੁष੍ਟਿਸਂਯੁਤਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੋऽਪਿ ਤਂ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੋਚ੍ਚੈਰ੍ਵਿਨਯੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗਹਿਰੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਇਆ।
ਸਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਲਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਿਵਾਰਯੁਤਸ੍ਯ ਚ ॥ ੬.੬੬.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਵਨ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਜੀਵਿਤਂ ਸਫਲਂ ਚ ਮੇ
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਸੁਚਿਰਂ ਤਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨਿਜਂ ਗृਹਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਾਂ।
ਮਨੋਰਥ ਇਵ ਧ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋऽਤਿਥਿਃ
ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਮਹਿਮਾਨ ਆਇਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਸੀ।