ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਾਂ ਦੇਵੀਮਿਹ ਸਂਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਸ਼੍ਰੀਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚਮਤ੍ਕਾਰੀਦੁਰ੍ਗਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਚਤੁਃषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਸਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਚਮਤਕਾਰੀ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਮਹਾਤਮਯ ਵਰਣਨਾ ਵਾਲਾ ਚੌਂਠਾ-ਚੌਂਠਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰਾਨਰ੍ਤੋ ਨृਪਃ ਸਿਦ੍ਧਃ ਸੁਹਯੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਅਨਰਟਾ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਹਯਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ—
ਤੇਨੈਵ ਭੂਭੁਜਾ ਤਤ੍ਰ ਲਿਂਗਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਹੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰਾਂਗਾਰਕषष੍ਠ੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਤਡਾਗੇ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਥੇ ਅੰਗਾਰਕ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯ ਤਤ੍ਸੂਤ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸੂਤ ਜੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਪਤਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਰ੍ਵਾਰਿਭਿਰ੍ਹਤੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪਲਾਯਨਪਰਾਯਣਃ
ਸਭ ਵੈਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਭੱਜਣ ਦੀ ਨੀਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਕਪਾਲਂ ਚ ਕਾਪਾਲਿਕ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਖੋਪੜੀ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਕਪਾਲਿਕਾ ਦੇ ਵਰਤ ਅਪਣਾਏ।
ਆਨਰ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਸਾਂਨਿਧ੍ਯੇ ਵਸਮਾਨੋ ਵਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਆਨਰਟੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਤਡਾਗੋਤ੍ਥੇਨ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮੁਂਚਤਿ ਧਨੀ ਭृਤ੍ਯਸਮੋਪੇਤਃ ਸਦਾ ਪੁਣ੍ਯਪਰਾਯਣਃ
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਤਲਾਬ ਦਾ ਪਾਣੀ ਭਰ ਕੇ, ਉਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਅਮੀਰ, ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਣ੍ਯਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਵਪਾਰਕ ਸੋਚ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਅਥ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵੈਃ ਸ ਗਚ੍ਛਨ੍ਮਰੁਮਂਡਲ ਮ੍ ੬.੬੫.
ਫਿਰ, ਹਰੇਕ ਨੇ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੇਤਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਂਤਾਃ ਪਾਂਥਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਰਾਤ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਯਾਤਰੀ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਟਿਕ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਚ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ, ਜਲਦੀ ਉਠ ਕੇ,
ਸ ਵੈ ਮਾਰ੍ਗਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਂ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਰਾਹ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ, ਗਿਆ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਨ ਚ ਤੈਃ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ ਸਾਰ੍ਥੈਰ੍ਯੈਃ ਸਮਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਗृਹਾਤ੍
ਪਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ।
ਏਵਂ ਗਤੇ ਤਤਃ ਸਾਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰੋਦ੍ਗਤੇ ਸੂਰ੍ਯਮਂਡਲੇ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਭ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਾਰਥ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਗਿਆ,
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਤृषਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਪਤਿਤਸ੍ਯ ਧਰਾਤਲੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਫਦਾ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਸਂਜ੍ਞੋऽਭੂਨ੍ਮਂਦੀਭੂਤੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੰਦ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੋਸ਼ ਆਈ।
ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਮਾਰ੍ਗੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨ ਚ ਮਾਨੁषਮ੍ ੬.੬੫.
ਕਿਤੇ ਵੀ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।
ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਾਪ੍ਰਪਨ੍ਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਇਕੱਲਾ, ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਅਥ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਸ ਗੀਤਂ ਮਧੁਰਧ੍ਵਨਿ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਗੀਤ ਸੁਣਿਆ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇਨੈਵ ਪ੍ਰੇਤਸਂਘੈਃ ਸਭਾਵृਤਮ੍
ਤੇ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗਾਃ ਪ੍ਰੇਤਾ ਏਕੇ ਨृਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਿਰੇ
ਫਿਰ, ਕੁਝ ਨੇੜੇ ਭੂਤ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਥਾਸੌ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਮਤਿਥੇ ਕੁਰੁ ਭੋਜਨਮ੍
ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ।'
ਤਤਃ ਸ ਭੋਜਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਪੌ ਜਲਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਭੋਜਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੇਤਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਭੂਤ, ਆਪਣੇ ਭੂਤ ਰੂਪ ਵਿਚ,
ਏਵਂ ਤੇषਾਂ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਂ ਵਿਲਾਸੈਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋਚਿਤੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਵਾਲੇ ਰੰਗ-ਰਲਿਆਂ ਨਾਲ,
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰੋਦ੍ਗਤੇ ਰਵਿਮਂਡਲੇ
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਅਸਮਾਨ ਸਾਫ ਸੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਸੀ,
ਤਤਸ਼੍ਚ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਕਿਮੇਤਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ੬.੬੫.
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, 'ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?'