ਸ੍ਮਰਂਤੀ ਗੋਕੁਲੇ ਬਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਪਾਯਿਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕਸ੍ਯਚਿਨ੍ਮੂਰ੍ਖੇ ਸ੍ਮਰੇष੍ਟਾਂ ਦੇਵਤਾਂ ਤਤਃ
ਮੂਰਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਕਪਿਲੋਵਾਚ ਸ੍ਵਜੀਵਿਤਭਯਾਦ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਨ ਰੋਦਿਮਿ ਕਥਂਚਨ
ਕਪਿਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਬੱਘ, ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਦੀ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਰੋ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਨਾਦ੍ਯਾਪਿ ਸ ਤृਣਾ ਨ੍ਯਤ੍ਤਿ ਤੇਨਾਹਂ ਸ਼ੋਕਵਿਕ੍ਲਵਾ
ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਘਾਹ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹਾਂ।
ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤਂ ਬਾਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਨਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਆਪਣੇ ਨੰਨੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਪੁੱਛ ਕੇ,
ਪੁਨਰਾਗਮਨਂ ਯਤ੍ਤੇ ਨ ਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਦਧਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਤੂੰ ਉਸਦੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ।
ਭਯਾਨ੍ਮਾਂ ਭਾषਸੇ ਚੈਵਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣਸਮਂ ਭਯਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਜਿੰਦ ਦੇ ਡਰ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੋ ਯਦਿ ਤੇ ਭੂਯਾਨ੍ਮਾਂ ਮੁਞ੍ਚ ਤ੍ਵਂ ਮृਗਾਧਿਪ ॥ 7.3.29.
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਤਤੋऽਹਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮੋਚਯਿष੍ਯਾਮਿ ਵਾ ਨ ਵਾ
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਾਂਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਵੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ।
ਤੇਨ ਪਾਪੇਨ ਲਿਪ੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਯਹਂ ਨਾਗਮੇ ਪੁਨਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਮੁੜ ਕੇ ਨਾ ਆਵਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਪਾਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਗੁਰੁਦ੍ਰੋਹਰਤਾਨਾਂ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਜਾਯਤੇ ਨृਣਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਜਾਂ ਚੋਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ,
ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਹਤ੍ਵਾ ਗਾਂ ਚ ਹਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਪਾਪ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਮਿਤ੍ਰਦ੍ਰੋਹੇ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਗੁਰੁਵਂਚਕੇ
ਜੋ ਪਾਪ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਯੋ ਗਾਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਤਿ ਪਾਦੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪਾਵਕਂ ਤਥਾ
ਜੋ ਗਾਂ ਨੂੰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹਦਾ ਹੈ,
ਕੂਪਾਰਾਮਤਡਾਗਾਨਾਂ ਯੋ ਭਂਗਂ ਕੁਰੁਤ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੂਆਂ, ਬਾਗਾਂ ਜਾਂ ਤਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਕृਤਘ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸੂਚਕਸ੍ਯ ਚ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਪਾਪ ਅਹਿਸਾਨਫਰਾਮੋਸ਼ ਜਾਂ ਚੁਗਲਖੋਰ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ,
ਮਦ੍ਯਮਾਂਸਰਤਾਨਾਂ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਜਾਯਤੇ ਨृਣਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਾਬ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ,
ਰਾਜਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਜਾਯਤੇ ਨृਣਾਮ੍ 7.3.29.
ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ,
ਵੇਦਵਿਕ੍ਰਯਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸਂਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੇਦ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਦੀਯਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਨਿਵਾਰਯਤਿ ਯੋऽਲ੍ਪਧੀਃ
ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੋਜਾਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ,
ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਘਾਤਕਾਨਾਂ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪਾਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ,
ਦ੍ਵਿਜਦ੍ਵੇषਰਤਾਨਾਂ ਹਿ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਜਾਯਤੇ ਨृਣਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੋਜਾਤੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ,
ਪਰਵਾਦਰਤਾਨਾਂ ਚ ਪਾਪਂ ਯਚ੍ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਤੇ ਜੋ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ,
ਰਾਤ੍ਰੌ ਯੇ ਪਾਪਕਰ੍ਮਾਣੋ ਭਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਦਧਿਸਕ੍ਤੁਕਾਨ੍
ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦਹੀਂ ਜਾਂ ਭੁੰਨੇ ਚੌਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ,
ਵृਂਤਾਕਂ ਮੂਲਕਂ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਯੇऽਸ਼੍ਨਂਤਿ ਗृਂਜਨਮ੍
ਜੋ ਬੈਗਨ, ਮੂਲੀ, ਚਿੱਟਾ ਜਾਂ ਲਾਲ ਲਸਣ ਖਾਂਦੇ ਹਨ,
ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਚ ਤਦਾ ਗਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਵਾਕ੍ਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬਾਘ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਨ ਚੈਤਦਵਗਂਤਵ੍ਯਂ ਯਦਯਂ ਵਞ੍ਚਿਤੋ ਮਯਾ
ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕਪਿਲੇ ਗਚ੍ਛ ਪਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਤਨਯਂ ਸੁਤਵਤ੍ਸਲੇ 7.3.29.
ਕਪਿਲਾ, ਤੂੰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਏ ਮਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਾਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਖੀਃ ਸ੍ਵਜਨਵਬਾਂਧਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਭਰਾ, ਸਖੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ,
ਅਸ਼੍ਰੁਪੂਰ੍ਣਮੁਖੀ ਦੀਨਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾ ਗੋਕੁਲਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਗੋਕੁਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਈ।