ਨਮਸ੍ਤੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਿ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਵਾਸਿਨਿ
ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ; ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਯੋऽਪਿ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਪਰਮਾਰ੍ਥੇਨ ਨੋ ਵਿਦੁਃ
ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਯਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹੀਵ੍ਯੋਮਜਲਾਗ੍ਨਿਪਵਨਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸਰੂਪ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯਾ ਜਨ੍ਮਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨ ਨਾਸ਼ਾਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਮਹਾਦੇਵ ਵੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।
ਤਥਾष੍ਟਗੁਣਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਅੱਠ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰਬ-ਸੱਤਾ ਵਾਲਾ ਰਾਜ, ਕੁਦਰਤੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ—
ਯਸ੍ਯਾ ਰੂਪਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਸਮ੍ਯਗ੍ਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾਃ
ਉਹ ਮਾਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਚੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਏ ਭਗਤ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਹृਦਿ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਧ੍ਯਾਨੇਨਾਰ੍ਚਂਤਿ ਯੋਗਿਨਃ
ਜਿਸਦਾ ਰੂਪ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਜੋਗੀ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਮਾਨੁषੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਸ੍ਤੌਮਿ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਮੈਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਾਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਅਸਂਦਿਗ੍ਧਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਤੇ ਹृਦਿ ਸਦਾ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਪੂਰੀ ਨਿਸਚਾ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕਿਂ ਤੇਨ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਜਰਯਾਵृਤਾ ॥ ੬.੬੨.
ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰਾऽऽਸ਼੍ਰਮੇ ਸਾਕਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਥੇਯਂ ਸਦੈਵ ਤੁ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿ।
ਸ਼੍ਰੀਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਹਂ ਭਦ੍ਰੇ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਾਂਗੀ।
ਮਾਘਸ਼ੁਕ੍ਲਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਯਾ ऽਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ—
ਅਪਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਾਪਂ ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੁਰੁषੋऽਥਵਾ
ਭਾਵੇਂ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ—
ਅਤ੍ਰ ਯੇ ਫਲਦਾਨਂ ਚ ਪ੍ਰਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਫਲ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਅਪਿ ਹਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਯੋऽਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਰਦ, ਜੋ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ—
ਯਾ ਤਤ੍ਰ ਕਨ੍ਯਕਾ ਭਦ੍ਰੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰਿ ष੍ਯਤਿ
ਅਤੇ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਿਹੜੀ ਕੁੜੀ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ—
ਤਤਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਜ੍ਜਾਤਾ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਵਪੁਰ੍ਦ੍ਧਰਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਵृਦ੍ਧਤ੍ਵੇਨ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਾ
ਉਸ ਦਾ ਬੁਢਾਪਾ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਚੋਣੀਆਂ ਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਸਾ ਸਮਾਦਾਯ ਵਿਧਾਯ ਨਿਜਕਿਂਕਰੀਮ੍ ੬.੬੨.
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੇਵਕਣ ਬਣਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਤੀਰ੍ਥਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੀਰਥ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਜੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਏਤਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਮਾਯੁष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵ ਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਆਯੁ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਸਦਾ ਪਠਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਸਵੇਰ ਉੱਠ ਕੇ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਥਾ ਪਰ੍ਵਣਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ਪਠਤੇ ਨਰਃ
ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਤਿਉਹਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਅਸ੍ਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇऽਤ੍ਰ ਸ੍ਵਯਂ ਸੋਮੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੋਮ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰੇਣ ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਤ੍ਸਰਂ ਯਾਵਦਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਪਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਕੁष੍ਠਪੂਰ੍ਵਕੈਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਯਕਸ਼ਮਾ ਵਰਗੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵੀ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਫਿਰ ਕੋੜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ।
ਤਦਾਰਾਧ੍ਯ ਪੁਰਾ ਸੋਮਃ ਕ੍ਸ਼ਯਵ੍ਯਾਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸੋਮ ਨੇ, ਜਦ ਉਹ ਕਸ਼ਯ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਯਵ੍ਯਾਧਿਃ ਪੁਰਾ ਜਾਤਾ ਉਪਸ਼ਾਂਤਿਂ ਕਥਂ ਗਤਃ
ਕਸ਼ਯ ਰੋਗ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਠੰਢਾ ਪਿਆ, ਇਹ ਦੱਸੋ।