ਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਨ ਤਪੋ ਦਾਨਂ ਨ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨ ਚ ਸਂਯਮਃ
ਨਾ ਮੰਤ੍ਰ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਤੀਰਥ, ਨਾ ਸਯੰਮ—
ਅਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਜੀਰ੍ਯਂਤਿ ਯਤ੍ਰ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ੬.੬੧.
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰ੍ਮਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦੇਹਿਨਾਮਤ੍ਰ ਜਾਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦੈਵਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਦੈਵਹਤਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਬਿਨਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਭਾਗ ਦੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਭਾਗ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਸ਼੍ਰੀਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਵਿषਕਨ੍ਯਕੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਕਨਿਆ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਨਾਤ੍ਯਜਤ੍ਤਾਂ ਤਥੋਕ੍ਤੋऽਪਿ ਦੈਵਜ੍ਞੈਰ੍ਵਿषਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਜੋਤਿਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਕਨਿਆ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ਰ੍ਮਣष੍ਠੀਵਨਂ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਯਾ ਸ੍ਵਪਿਤੁਰਾਹਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਕਨਿਆ ਨੇ ਸ਼ਰਮਣ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ ਪृਥਿਵੀਪਤੇਃ ॥ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪੀਡਯਾਮਾਸ ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਕ੍ਰੋਧਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਥਾ ਸੌ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ੍ਵਸੈਨ੍ਯਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਾਞ੍ਛਤ੍ਰੂਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸ ਮਹਾਹਵਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਃ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਹਤਸ਼ੇषਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਨਰਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕ, ਜੋ ਜਿੰਦੇ ਰਹੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ।
ਤੇਪਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਜਿਗੀषਵਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਟੋਲ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪੌਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਾਃ
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।
ਅਸ੍ਯਾ ਦੋषੇਣ ਪਾਪਾਯਾ ਮृਤਸ਼੍ਚ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ ੬.੬੨.
ਇਸ ਪਾਪੀ ਔਰਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦਦ੍ਯਾਪਿ ਪਾਪੈषਾ ਵਧ੍ਯਤਾਮਾਸ਼ੁ ਕਨ੍ਯਕਾ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਵੀ, ਇਸ ਪਾਪੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤ੍ਵਾ ਨਿਂਦਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਥਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ।
ਅਥ ਦृष੍ਟਂ ਤਯਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਜਂ ਮਹਤ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਜਾਤਾ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵਾ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਦਹਂ ਜਾਤਾ ਸੁਪੁਣ੍ਯੇ ਨृਪਮਂਦਿਰੇ
ਉਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਅਨ੍ਯਦੇਹਾਂਤਰੇ ਹ੍ਯਾਸੀਚ੍ਚਂਡਾਲੀ ਸਾ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਚੰਡਾਲੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ।
ਅਥ ਸਾ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾऽਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤृषਾਰ੍ਦਿਤਾ ੬.੬੨.
ਫਿਰ, ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਆ ਗਈ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ੍ਤੋਕਜਲਾਂ ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਲਘੁਕੂਪਿਕਾਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕੁਆਂ ਦੇਖੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਸੀ।
ਤਤੋ ਦਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨੇਹਂ ਸੁਤੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦਇਆ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮਮਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਜਲਾਭਾਵੇ ਤਥਾ ਸਾ ਚ ਸਮਸ੍ਤੈਰ੍ਬਾਲਕੈਃ ਸਹ
ਪਾਣੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈ।
ਤਤੋ ਨृਪਗृਹੇ ਜਾਤਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਕਰਤੱਬ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਣੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਸ੍ਵਕੁਲੋਚ੍ਛੇਦਨਕਰੀ ਸਰ੍ਵਂ ਸੂਤ ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਨਃ
ਹੇ ਸੂਤ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵਤਾਯਤਨੇ ਦृष੍ਟਾ ਗੌਰੀ ਹੇਮਮਯੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ, ਸੁਭਾਗਾ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਵਿਜਨੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗਤ੍ਵਾ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਂ ਮੁਦਾ ਤਾਵਦਨ੍ਵੇषਮਾਣਾਸ੍ਤਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਨृਪਸੇਵਕਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਚਲੀ ਗਈ; ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਨੌਕਰ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਅਥ ਤੇ ਤਾਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਾਂਟਿਆ।