ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵੀਕ੍ਸ਼ਣੀਯਃ ਸਦਾ ਹਿ ਸਃ
ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਨਲੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਨਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਪਚਵਾਂ-ਪਚਵਾਂ-ਚੈਪਟਰ, ਅਠੀ-ਹਜ਼ਾਰ-ਇਕ-ਵਰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਘਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਰਵਿਵਾਸਰੇ
ਪਰ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਸਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ, ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ—
ਆਸੀਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋ ਨਾਮ ਗਾਲਵਃ ਸ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਗਾਲਵ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਪਰਃ ਸ਼ਾਂਤੋ ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪਸ਼੍ਚਿਮਂ ਵਯਃ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗृਹਕृਤ੍ਯਂ ਸ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ-ਕਾਜ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ—
ਵਟਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਃ
ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਵਰ੍षਾਸ੍ਵਾਕਾਸ਼ਸ਼ਾਯੀ ਚ ਹੇਮਂਤੇ ਜਲਸਂਸ਼੍ਰਯਃ
ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ ਤੇ ਸੌਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਪਂਚਦਸ਼ੇ ਵਰ੍षੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ਰਵਿਃ
ਜਦੋਂ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਏ, ਤਦ ਮਹਾਨ ਸੂਰਜ ਨੇ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
ਅਤਿਦੁਰ੍ਲਭਮਪ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ ॥੬.੫੬.
ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਵੀ ਜਲਦੀ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਹਿ ਸੁਤਂ ਮਹ੍ਯਂ ਵਂਸ਼ਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਏ।
ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨਿਰਾਹਾਰਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤਿਤਃ ਯਾ
ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵੋ ਵਿਰਰਾਮ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘੇਣ ਕਾਲੇਨ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਭਵ ਤਤ੍ਸੁਤਃ
ਫਿਰ, ਥੋੜੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਪਿਤਾ ਨਾਮ ਵਟੇਸ਼੍ਵਰ ਇਤਿ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਟੇਸ਼ਵਰ ਰੱਖਿਆ।
ਵਟੇਸ਼੍ਵਰਸੁਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੌਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਵਟੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਵਟੇਸ਼੍ਵਰੋऽਪਿ ਸਂਜ੍ਞਾਯ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਰਵਿਮ੍ ੬.੫੬.
ਵਟੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਲੋਕੇ ਚ ਸ ਵਟਾਦਿਤ੍ਯਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਟਾਦਿਤਿਆ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਸੂਰ੍ਯਵਾਰੇਣ ਉਪਵਾਸਪਰਾਯਣਃ ਸ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸੁਤਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸ੍ਵਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਵਿਵਰ੍ਧਨਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ, ਸੂਰਜਵਾਰ ਨੂੰ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕਾਮੋ ਵਾ ਨਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਤਂ ਪੂਜਯਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—
ਅਥ ਗਾਥਾ ਪੁਰਾ ਗੀਤਾ ਨਾਰਦੇਨ ਸੁਰਰ੍षਿਣਾ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਗਾਥਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਗਾਈ ਸੀ।
ਅਪਿ ਵਰ੍षਸ਼ਤਾ ਨਾਰੀ ਵਂਧ੍ਯਾ ਵਾ ਦੁਰ੍ਭਗਾਪਿ ਵਾ
ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੰਢੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਸਮਝੀ ਹੋਵੇ—
ਕਿਂ ਦਾਨੈਃ ਕਿਂ ਵ੍ਰਤੈਰ੍ਧ੍ਯਾਨੈਃ ਕਿਂ ਜਪੈਃ ਸੋਪਵਾਸਕੈਃ
ਦਾਨ, ਵਰਤ, ਧਿਆਨ, ਜਪ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ?
ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਨਰੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯਵਾਸਰੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਾਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜਵਾਰ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਂ ਦੇਵਂ ਯਤ੍ਨਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਸ਼ਿਸ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਂਡੇ ਸ਼੍ਰੀਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠੀਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਸਾਂਬਾਦਿਤਿਆ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦਾ ਛਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਭੀष੍ਮੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸਂਮਤੇਨ ਤਥਾਤ੍ਮਨਾ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ,
ਸ਼ਂਤਨੋਰ੍ਦਯਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਗਾਂਗੇਯ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗਾਂਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ,