ਸ਼ਾਰਦਸ੍ਯੇਵ ਮੇਘਸ੍ਯ ਗਰ੍ਜਿਤਂ ਤਵ ਨਿष੍ਫਲਮ੍
ਤੇਰਾ ਗਰਜਣਾ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਾਯ ਤਤੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਰਖ਼ਤ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸੋऽਪਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ ੬.੫੩.
ਉਹ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਉਖਾੜ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਤੌ ਸ਼ੂਰੌ ਵृਕ੍ਸ਼ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਾਬਲੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਯੋਧੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕृਤਵਨ੍ਤੌ ਵਨੇ ਤਤ੍ਰ ਬਹੁਵृਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਯਾਵਹਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਤੇ।
ਅਥ ਤਂ ਸ਼੍ਰਾਂਤਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕੂਰਬੁਦ੍ਧਿਂ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਮਨ ਡੋਲਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ—
ਤਤਸ਼੍ਚਾਸ੍ਫੋਟਯਾਮਾਸ ਭੂਮੌ ਕੋਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਨਿਹਤੇ ਸ਼ੂਰੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ ਸ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ—
ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸ਼ੇषਾਃ ਸਮਂਤਾਤ੍ਤਂ ਮਹੀਪਤਿਮ੍
ਫਿਰ ਬਾਕੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਾਨਪਿ ਭੂਪਾਲੋ ਜਘਾਨ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਨਿਵ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਤਨੂਰੁਹਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਂ ਤੇਜਸਾ ਹੀਨਂ ਦੁਰ੍ਗਂਧੇਨ ਸਮਾਵृਤਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਤੇ ਮੰਦ ਬੂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ—
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਮਂਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰ ਪੌਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ
ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—
ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨ ਤ੍ਵਮਰ੍ਹਸਿ ਸਂਗਮਮ੍ ੬.੫੩.
ਉਹ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, 'ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।'
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਸਿष੍ਠਮਾਹੂਯ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰ
ਇਸ ਲਈ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ ਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰੋ।
ਤਤਃ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਸਿष੍ਠਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਜਲਦੀ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਸ ਹਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਮਯਾ
'ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ।'
ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਗਂਧਃ ਸਮੁਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
'ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਿਆਨਕ ਬੂ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।'
ਤਤ੍ਕਿਮੇਤਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤੇਜੋ ਹਾਨਿਰਤੀਵ ਮੇ
'ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ? ਮੇਰੀ ਚਮਕ ਬਹੁਤ ਘਟ ਗਈ ਹੈ।'
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬਹਵੋ ਧ੍ਵਸ੍ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਵਿਧ੍ਵਂਸਿਤਾ ਮਖਾਃ
'ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਯਜਨ ਵੀ ਵਿਗਾੜੇ ਗਏ ਹਨ।'
ਯੇਨ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਪਾਪੋऽਹਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਮਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਂਕਾਰਸ੍ਤਤਃ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਲਕੀਅਤ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ।
ਤਤਃ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਂਯਤਾਤ੍ਮਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ,
ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਦੁਰ੍ਗਂਧੋ ਨ ਚ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਧਤੇ ੬.੫੩.
ਉਹ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੰਦੀ ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਤਤਃ ਸਂਭ੍ਰਮਮਾਣਸ਼੍ਚ ਕਦਾਚਿ ਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੁਜਜਨੋ,
ਸੁਸ਼੍ਰਾਂਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਰ੍ਤੋ ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਤਮਸਾਵृਤੇ
ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਅੰਧੇਰੇ ਵਿਚ ਆਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ,
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਤਤੋ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਦੁਰ੍ਗਂਧੇਨ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਸੋਦ੍ਯਮਂ ਲਘੁਤਾਂ ਗਤਮ੍
ਗੰਦੀ ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਤਨ ਨਾਲ ਉਹ ਹਲਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ ਹੋਈ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਸਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਪੂਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਤੂੰ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।