ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਂਡੇ ਕਨਖਲਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ षਙ੍ਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, 'ਕਨਖਲਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਛੱਬੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰ ਚਕ੍ਰਂ ਪੁਰਾ ਮੁਕ੍ਤਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ
ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਚੱਕਰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ—
ਨਿਹਤ੍ਯ ਦਾਨਵਾਨ੍ਸਂਖ੍ਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸੁਨਿਰ੍ਝਰੇ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਤੰਤਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛਯਨੇ ਬੋਧਨੇ ਹਰੇਃ
ਉਥੇ, ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਹਰੀ ਦੇ ਸੁੱਤ ਜਾਂ ਜਾਗਣ ਵੇਲੇ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰੇ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਂਡੇ ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਵਾਲੇ ਸਕੰਧ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, 'ਚੱਕਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਸਤਾਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰਃ ਸਮ੍ਯਙ੍ਮਨੁष੍ਯੋ ਜਾਯਤੇ ਸਦਾ
ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕृਤ੍ਵਾऽਪਿ ਬਹੁਪਾਤਕਮ੍
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਜਾਨਵਰ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ।
ਮृਗਯੂਥਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤ ਵ੍ਯਾਧਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਹਿਰਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਝੁੰਡ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ—
ਸਦ੍ਯੋ ਮਨੁष੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪੂਰ੍ਵਜਾਤਿਸ੍ਮਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਗਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵੀ ਯਾਦ ਆ ਗਏ।
ਚਾਪਬਾਣਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਥਾ ਵੈ ਯਮਕਿਂਕਰਾਃ
ਸਾਰੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮृਗਯੂਥਮਨੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਜਲਾਸ਼੍ਰਯੇ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਡ੍ਭ੍ਯਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਲ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆ ਗਏ ਹਾਂ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਕਰਕੇ।
ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਜਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਦ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਗਤਾ ਨृਪ
ਜਦ ਕੋਈ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮਨਚਾਹੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਾਪਹਰਂ ਨृਪ
ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਹ ਪਾਪ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਵੇਖਿਆ,
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਮਨੁਜਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬੁਧਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨਰਾਧਿਪ 7.3.28.
ਅੱਜ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿੱਥ ਨੂੰ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਪਿਤृਮੇਧਫਲਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਾਨਾਦਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਉਹ ਓਥੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਜਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੂਹ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਂਡੇ ਮਨੁष੍ਯਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵ ਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ, ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, 'ਮਨੁੱਖ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਅਠਾਈਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰਃ ਸਮ੍ਯਙ੍ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषੈਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾऽਭੂਨ੍ਨृਪਤਿਰ੍ਨਾਮ ਸੁਪ੍ਰਭਃ ਪਰਵੀਰਹਾ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਨ ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਨੋ ਭੋਗੇ ਨਾਸ਼੍ਵਯਾਨੇ ਨ ਵਾਰਣੇ
ਉਹ ਨਾ ਤਾ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਘੋੜਿਆਂ ਜਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮृਗਾਸਕ੍ਤੋऽਰ੍ਬੁਦਂ ਗਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦਾ ਸ਼ੌਕੀਨ ਅਰਬੁਦ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਸ੍ਤਨਂ ਧਯਨ੍ਤੀਂ ਸੁਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਨੁਰਾਗਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਾਇਆਲੂ ਜਾਨਵਰ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪਿਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਥ ਸਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਗृਹੀਤਸ਼ਰਾਸਨਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਸ ਮਾਦਾ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ,
ਤਤਃ ਸਾ ਕੋਪਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾ ਭੂਪਾਲਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ।
ਸ਼ਯਾਨੋ ਮੈਥੁਨਾਸਕ੍ਤਃ ਸ੍ਤਨਪੋ ਵ੍ਯਾਧਿਪੀਡਿਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਮਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੀਮਾਰ ਹੋਵੇ—
ਤਦਦ੍ਯ ਮਰਣਂ ਜਾਤਂ ਮਮ ਸਰ੍ਵਂ ਨृਪਾਧਮ
ਅੱਜ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਤ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦਹਮਧਰ੍ਮੇਣ ਹਤਾ ਭੂਮਿਪਤੇ ਤ੍ਵਯਾ 7.3.29.
ਕਿਉਂਕਿ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਨਿਆਇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਾਣਸ਼ੇषਾਂ ਤਦਾ ਮृਗੀਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਬਚੀ ਸੀ, ਉਸ ਮ੍ਰਿਗ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਅਵਿਵੇਕਾਨ੍ਮਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਹਤਾ ਤ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਘृਣੇਨ ਚ
ਹੇ ਮਾਇਆਲੂ, ਮੇਰੇ ਅਗਿਆਨ ਤੇ ਨਿਰਦਯਤਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।