ਗੀਤਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਨृਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪੁਰਃ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੀਤ ਗਾਂਦਾ ਜਾਂ ਨੱਚਦਾ ਹੈ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਭਵਃ ੬.੫੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿ ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਂਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਰੁਦਰਕੋਟੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਬਾਵੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਭੂਤਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਬਹੁਸਿਦ੍ਧਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਗਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਦੀ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਪ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵੈਸ਼ਾਖ੍ਯਾਂ ਯੋ ਨਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਮਾਹਿਤਃ ਪੂਜਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਥੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ—
ਦਸ਼ ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਦਸ਼ਾਤੀਤਾਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਦੱਸ ਪਿਛਲੇ, ਦੱਸ ਅਗਲੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਆਪ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ—
ਯੋ ਯਂ ਕਾਮਮਭਿਧ੍ਯਾਯ ਤਤ੍ਰ ਪੀਠਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਜਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਥੇ ਪੀਠ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ ਤਤ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਦਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨਰੋ ਯੋ ਵਾ ਉਪਵਾਸਪਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਰਾਮਰਣਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬੁੱਢਾਪਾ ਤੇ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਕਿਂ ਵ੍ਰਤੈਃ ਕਿਂ ਵृਥਾ ਦਾਨੈਃ ਕਿਂ ਜਪੈਰ੍ਨਿਯਮੇਨ ਵਾ
ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਤਾਂ ਦਾ, ਵਿਅਰਥ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਜਾਂ ਜਪ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਗਰ੍ਤਾ ਸੁਵਿਪੁਲਾਕਾਰਾ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖੱਡ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸੌਦਾਸੋ ਯਤ੍ਰ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ੬.੫੩.
ਉਥੇ ਹੀ ਰਾਜਾ ਸੌਦਾਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਸਂਜਾਤਾ ਤਦਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਵਾਪਰਿਆ, ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ ਮਹੀਪਾਲੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਥਂ ਭੂਯੋ ਭ੍ਰੂਣਗਰ੍ਤਾਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਤੇ ਦੱਸੋ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਭ੍ਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਾਲੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਗਿਆ?
ਤਦਾ ਸ ਲਜ੍ਜਯਾਵਿष੍ਟੋ ਲਿਂਗਾਭਾਵਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ,
ਕृਤ੍ਵਾऽਤਿਵਿਪੁਲਾਂ ਗਰ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਖੱਡ ਬਣਾਈ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਸਂਜਾਤਾ ਗਰ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਹ ਖੱਡ ਉਥੇ ਬਣ ਗਈ।
ਆਸੀਨ੍ਮਿਤ੍ਰਸਹੋਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਉਥੇ ਮਿਤ੍ਰਸਹਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ ਸੀ।
ਤੇਨੇष੍ਟਂ ਵਿਪੁਲੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਸੁਵਰ੍ਣਵਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਯਗਿਆਂ ਨਾਲ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਦੱਖਣਾਂ ਦੇ ਕੇ ਹਵਨ ਕੀਤੇ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਸਤ੍ਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕੇ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਯਗ ਵਿੱਚ,
ਕ੍ਰੂਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕ੍ਰੂਰਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌ ਬਲਵਤ੍ਤਰੌ ੬.੫੩.
ਦੋ ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਆਏ, ਇਕ ਕ੍ਰੂਰਾਖ਼ਸ਼ ਤੇ ਦੂਜਾ ਕ੍ਰੂਰਬੁੱਧੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਥਾਨ੍ਯੈਰ੍ਭੂਤਸਂਜ੍ਞਿਤੈਃ
ਉਹ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਏ,
ਅਥ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਿਂਚਿਚ੍ਛਿਦ੍ਰਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਰਸਤਾ ਮਿਲਿਆ,
ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨ੍ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤੋ ਹਵੀਂषਿ ਚ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਤਤ੍ਰ ਹਾਹਾਕਾਰੋ ਮਹਾਨਭੂਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਰੋਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਮੈਤ੍ਰਸਹਿਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵ੍ਰਤਂ ਨृਪਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਮੈਤ੍ਰਸਹੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵ੍ਰਤ ਛੱਡ ਬੈਠਾ।
ਕृਤਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਪੁਰੋਧਸਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵਸੀਸ਼ਟ ਨੇ, ਜੋ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੰਡਤ ਸੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕ੍ਰੂਰਬੁਦ੍ਧਿਰਥੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਤਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸਹੋਦਰਮ੍
ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਕਠੋਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖਿਆ।