ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਗਤ੍ਵਾऽਰਣ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਚੰਗੀਆਂ ਗਾਂਵਾਲੀਆਂ।
ਬਹੁਲੇ ਚਂਪਕੇ ਦਾਮੇ ਵਸੁਧਾਰੇ ਘਟਸ੍ਰਵੇ ੬.੫੧.
ਚੰਪਕ ਦੇ ਘਣੇ ਬਾਗ ਵਿਚ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਨਦੀਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਘੜਿਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਥਾਂ।
ਤਥਾਨ੍ਯਾ ਧੇਨਵੋ ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਗੋਕੁਲਾਂਤਿਕੇ ਅਦ੍ਯਾਹਂ ਨਿਜਯੂਥਸ੍ਯ ਭ੍ਰਮਂਤੀ ਨਾਤਿਦੂਰਤਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਧੀਆਂ ਜੋ ਗੋਕੁਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖਲੋਤੀਆਂ ਹਨ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਕੋਲੋਂ ਵੱਧ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਗਹਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਨਂ ਮਾਨੁषਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ, ਜਿਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਾਯ ਸੁਤਸਂਭਾषਣਾਯ ਚ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ।
ਦृष੍ਟਃ ਸਂਭਾषਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਾਸਿਤਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਹਿ ਸਃ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਮਿਲਿਆ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਦਿੱਤੀ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਤੋ ਵਾਪਿ ਭਵਤੀਨਾਂ ਮਯਾ ਕृਤਮ੍
ਚਾਹੇ ਅਣਜਾਣੀ ਚੋਂ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਕੀਤਾ।
ਅਨਾਥੋ ਹ੍ਯਬਲੋ ਦੀਨਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਪੋ ਮਮ ਬਾਲਕਃ
ਮੇਰਾ ਬੱਚਾ ਅਸਹਾਇ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਮਾਣੋऽਸਮੇ ਸ੍ਥਾਨੇ ਵ੍ਰਜਮਾਨੋऽਨ੍ਯਗੋਕੁਲੇ
ਅਜਾਣੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ, ਦੂਜੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ।
ਅਹਂ ਤਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੱਘ ਖਲੋਤਾ ਹੈ।
ਆਪਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਨ ਵੇਤ੍ਸਿ ਤ੍ਵਂ ਨੂਨਂ ਯੇਨ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਸਿ
ਤੈਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਵੇਲੇ ਦਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਇੰਝ ਚੱਲ ਪਈਂ।
ਨ ਨਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਜਾਤਿਰ੍ਨ ਵਿਵਾਹਕਾਲੇ ੬.੫੧.
ਮਜ਼ਾਕ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਬੋਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਨਾਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਦਾ, ਨਾਂ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਦੋषੋ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਇਸ ਲਈ ਉਥੇ ਨਾ ਜਾ, ਏਹ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ।
ਆਤ੍ਮਪ੍ਰਾਣਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਨ ਸਾਧੂਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਜਾਂ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੋ ਲੋਕੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਧਰਮ ਵੀ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣਵੇ ਪृਥਿਵੀਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬਲਿਃ ਪਾਤਾਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਬਲੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।
ਯਃ ਸ੍ਵਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਨ ਕਰੋਤਿ ਯਥੋਦਿਤਮ੍
ਜੋ ਆਪਣਾ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਦੋਖੀ ਹੈ।
ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਸਿ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾਨ੍
ਤੂੰ ਸੱਚ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ, ਜੋ ਛੱਡਣੀ ਔਖੀ ਹੈ, ਛੱਡ ਰਹੀ ਹੈਂ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਾਂ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਃ ਸ੍ਵਯਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਵਾਦਿਨੀਮ੍
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਪ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖੀਏ?
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਭਾਗੇ ਨ ਸ਼ੋਚ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਕਸ੍ਤਵ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਚੱਲ ਪੈ; ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਦੁਖੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ਪੁਨਰ੍ਵਯਂ ਵਿਦ੍ਮਃ ਸਦਾ ਸਤ੍ਯਵਤਾਂ ਨृਣਾਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨ ਪੀਡਿਤਾ ॥ ੬.੫੧.
ਉਹ ਪੁੱਤ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਬੱਘ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈ।
ਸ਼ੋਕਾਗ੍ਨਿਨਾਪਿ ਸਂਤਪ੍ਤਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਗਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਂਧੇਵ ਦृष੍ਟਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਸ੍ਖਲਂਤੀ ਪਦੇਪਦੇ
ਅੰਨ੍ਹੀ ਵਾਂਗ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ, ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਥੱਬਾ ਖਾਂਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਭ੍ਰਮਮਾਣਂ ਵਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸੁਬਾਲਕਮ੍
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ, ਚਾਹੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਬਹੁਤ ਨਿੱਕਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਲਪ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਸਃ
ਇੰਝ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸੀ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਕਣ੍ਠਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਗਾਵਲੋਕਕਃ
ਇੱਕ ਬੱਬਰ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਗਲਾ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਨਿਗਾਹ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕੁਰੁ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਯਥਾਕਾਮਂ ਮਮ ਮਾਂਸੇਨ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਮਿਟਾ ਲੈ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੋऽਪਿ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੰਦਾ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਵੈਰਾਗੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨ ਹਿ ਸਤ੍ਯਵਤਾਂ ਕਿਂਚਿਦਸ਼ੁਭਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਸੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।