ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਵਿਲਪਾਮਿ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਸ਼ੇਰ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੁਂਚ ਮਹਾਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਮਾਂ ਸਦ੍ਯਃ ਸੁਤਵਤ੍ਸਲਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਸ਼ੇਰ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਭੂਯਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਨਿਰ੍ਯਾਸਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਉਥੇ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਤਾਨਾਕਰ੍ਣਯ ਮੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਤਤੋ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਮਾਚਰ ॥ ੬.੫੦.
ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਲੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰ।
ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਂ ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਵਂਚਨੇ
ਜੋ ਪਾਪ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਜਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਨਾਨਸਕ੍ਤਾਨਾਂ ਦਿਵਾਮੈਥੁਨਗਾਮਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿਚ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਕਰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਰਜਸ੍ਵਲਾਨੁਸਕ੍ਤਾਨਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਨਗ੍ਨਸ਼ਾਯਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਮਾਸਿਕ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨੰਗੇ ਸੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਾਨਾਂ ਚ ਕृਤਘ੍ਨਾਨਾਂ ਚ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜਨ ਜਾਂ ਉਪਕਾਰ ਭੁੱਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਗੋਕਨ੍ਯਾਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਦੂषਕਾਨਾਂ ਚ ਯਦ੍ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਗਾਂਵਾਲੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇੱਜਤ ਲੁੱਟਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਵृਥਾਪਾਕਪ੍ਰਕਰ੍ਤृਣਾਂ ਵृਥਾਮਾਂਸਾਸ਼ਿਨਾਂ ਚ ਯਤ੍
ਜੋ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਜਾਂ ਲਾਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਵ੍ਰਤਭਂਗਪ੍ਰਕਰ੍ਤृਣਾਮਨृਤੌ ਗਾਮਿਨਾਂ ਚ ਯਤ੍
ਜੋ ਵਰਤ ਤੋੜਨ ਜਾਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਸੂਚਕਾਨਾਂ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਜੋ ਚੁਗਲਖੋਰੀ, ਪਰਾਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਣ ਜਾਂ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿ ਸਾਹਰਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਸ਼੍ਰੀਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਕਲਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਗੋਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸਂਵਾਦਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ 'ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ' ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ, 'ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ' ਧਾਮ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਅਤੇ 'ਕਲਸ਼ੇਸ਼ਵਰ' ਮਹਾਤਮ ਵਿੱਚ, 'ਗਾਂ ਅਤੇ ਬਾਘ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ' ਨਾਮ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸਤ੍ਯਂ ਮਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਨਨ੍ਦਿਨੀਂ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਾਮ੍
ਸੱਚ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੰਦਿਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਤਦ੍ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛ ਵੀਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਨਿਜਾਤ੍ਮਜਮ੍
ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈ।
ਗਤਾਲਯਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਯਤ੍ਰ ਬਾਲਃ ਸੁਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਨਿੱਕਾ ਪੁੱਤ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਥਾਕਾਲਾਗਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਤਰਂ ਤ੍ਰਸ੍ਤਚੇਤਸਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਮਾਂ ਅਚਾਨਕ ਆਈ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਪੁੱਤ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈ ਗਿਆ।
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਯਕਾਲੇ ਤੁ ਕਸ੍ਮਾਦੁਦ੍ਭ੍ਰਾਂਤਮਾਨਸਾ
ਤੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿਉਂ ਆਈਂ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਇੰਨਾ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਯੇਨ ਤृਪ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਤਦ੍ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿਆਂ।
ਆਘ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਤਯਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸੁੰਘਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਬੋਲ ਪਈ।
ਸਰ੍ਵਂ ਕੀਰ੍ਤਯ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਮਦ੍ਯਾਰਣ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਅੱਜ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇਣਾਸਾਦਿਤਾ ਤਤ੍ਰ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾ ਇਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫਿਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਬਾਘ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਭਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਨਖਾਯੁਧਃ ੬.੫੧.
ਪੁੱਤੜਾ, ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਖਾਣ ਲੱਗਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਸਾਹਂ ਤੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਸ਼ਪਥੈਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਕृਤੈਃ
ਕਈ ਵਾਰ ਕਸਮਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਂ ਹਿ ਮਰਣਂ ਸਮ੍ਯਙ੍ਮਾਤੁਰਗ੍ਰੇ ਮਮਾਧੁਨਾ
ਹੁਣ ਮਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।
ਏਕਾਕਿਨਾਪਿ ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨੇਨ ਵੈ ਮਯਾ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਵੀ ਮਰਨਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗੀ।
ਯਦਿ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਮਾਂ ਸੂਦਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਮਾਂ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇਂ ਤੇ ਬਾਘ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ—
ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਤृਸਮੋ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਬਾਲਾਨਾਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਤृਸਮਃ ਪੂਜ੍ਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਤृਸਮਃ ਸਖਾ
ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਦਰਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਮਾਂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸਦਾ ਮਾਤੁਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤਿਰੁਤ੍ਤਮੈਃ ਅਨੁਤਿष੍ਠਂਤਿ ਯੇ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਲਈ ਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤੀ ਕਰੇ। ਜਿਹੜੇ ਪੁੱਤ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।