ਅਥ ਤृਪ੍ਤੇਨ ਮਾਂਸਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਤਸ੍ਤੇਨ ਰਸੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਰੱਜ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੁਜਾ-ਜਨ ਨੇ ਮਾਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂਸਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਭਂਗਃ ਕृਤੋ ਮਮ
'ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਸ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਤਤਃ ਸ ਭੂਪਤਿਰ੍ਭੀਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਵ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮਕਣ੍ਠਸ੍ਯ ਮਯਾ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕृਤਾ ਮੁਨੇ
'ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇਰੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਗਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਮੇ ਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਨਤਸ੍ਯ ਚ
'ਇਸ ਲਈ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਤੇ ਨਮਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।'
ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਂਤੇ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੋਦ੍ਭਵਸ੍ਯ ਚ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ—
ਉਪਵਾਸਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਾਂਸਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ ੬.੪੯.
ਜੇ ਕੋਈ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਪ੍ਰਣष੍ਟਂ ਮੇ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਚਤੁਰਮਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਵਰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਦੀਨਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਦੋषਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ, ਦੁਖ ਅਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ—
ਦਰ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤਦਾ ਤੂਰ੍ਣਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿਖਾਈ ਜਾਵੇਗੀ, ਤੇ ਉਹ ਛੇਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਜਗਾਮ ਨਿਜਮਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਨष੍ਟਸ੍ਮृਤਿਸ੍ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਂਤੂਨ੍ਪੁਰਃਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਅਥ ਤੇ ਮਂਤ੍ਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਪਸ੍ਯਾਤਂ ਮਹੀਪਤੇਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਸ਼੍ਰੀਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਕਲਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਖ੍ਯਾਨੇ ਕਲਸ਼ਨृਪਤੇਰ੍ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਃ ਸ਼ਾਪੇਨ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਤ੍ਵਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਕਲਸ਼ੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਕਲਸ਼ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਬਾਘ ਬਣਨ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਵਾਲਾ ਉਨੰਜਾ ਚੈਪਟਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਰੂਪਸ੍ਯ ਕਾਨਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਾਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ—
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਨਨ੍ਦਿਨੀਨਾਮ ਧੇਨੁਃ ਪੀਨਪਯੋਧਰਾ
ਉਥੇ ਨੰਦਿਨੀ ਨਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਥਣ ਪੂਰੇ ਤੇ ਫੂਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਥ ਸਾ ਨਿਜਯੂਥਸ੍ਯ ਸਦਾਗ੍ਰੇ ਤृਣਵਾਂਛਯਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਝੁੰਡ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਹਿੰਦੀ, ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ—
ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ਤੇਜਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਚਮਕਦਾਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਸੁਮਹਤ੍ਪਯਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਧ ਵਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਂ ਤਾਂ ਸ੍ਨਪਨਂ ਤਸ੍ਯ ਸਦਾ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਤੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਧੋਣੀ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਅਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਵਸੇ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨੇ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ, ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਬਾਘ ਆ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਆਯਾਤਾ ਪਤਿਤਾ ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰੇ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਆਈ, ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸਾ ਗੋਕੁਲੇ ਬਦ੍ਧਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਂ ਲਘੁਵਤ੍ਸਕਮ੍ ੬.੫੦.
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ—
ਅਦ੍ਯੈਕਾਹਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਕਾਨਨੇ ਜਨਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਯੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾਦ੍ਯ ਸ੍ਨਪਨਾਯਾਹਮਾਗਤਾ
ਅੱਜ ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਈ ਹਾਂ,
ਏਵਂ ਸਾ ਕਰੁਣਂ ਯਾਵਨ੍ਨਨ੍ਦਿਨੀ ਵਿਲਪਤ੍ਯਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਦਿਨੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ,
ਤਸ੍ਮਾਦਿष੍ਟਤਮਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਮਰ ਸ੍ਵਰ੍ਗਕृਤੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਦੀ ਖਾਤਰ ਯਾਦ ਕਰ।
ਸ਼ਿਵਾਰ੍ਚਨਕृਤੇ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਮਮ ਜਾਤਃ ਸ਼ੁਭਾਵਹਃ
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਨਸੀਬ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਤ੍ਸੋ ਮੇ ਗੋਕੁਲੇ ਬਦ੍ਧਃ ਸ੍ਮਰਮਾਣੋ ਮਮਾਗਮਮ੍
ਮੇਰਾ ਵੱਛਾ ਗੋਸ਼ਾਲੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹਾਂ।