ਸ੍ਪृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਮਲੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਿਸ਼ੀ,
ਤਂ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸ ਮਹੀਪਾਲਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਛਾਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਉਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਮਹਤਾ ਕਰ੍षਿਤਃ ਸਲਿਲਾਦ੍ਬਹਿਃ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੀਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਥ ਚੇਤਨਾਮ੍ ੬.੪੫.
ਕਿਨਾਰੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆਇਆ।
ਤਤੋ ਵਿषਾਦਮਾਪਨ੍ਨੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਦृਙ੍ਨਿਜਂ ਵਪੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਐਸਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ ਆ ਗਈ।
ਅਥ ਗਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭੂਮਿਪਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਜਾਤਂ ਯਾਦृਸ਼ਂ ਵਪੁਰੇਵ ਹਿ
“ਭਗਵਨ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਜੋ ਹੋ ਗਿਆ, ਵੇਖੋ ਜੀ!”
ਤਤ੍ਕਿਂ ਪਾਨੀਯਦੋषੋ ਵਾ ਕਿਂ ਵਾ ਭੂਮੇਰ੍ਮੁਨੀ ਸ਼੍ਵਰ
“ਕੀ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ?”
ਉਚ੍ਛਿष੍ਟੇਨ ਰਵਿਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਵਯਂ ਯਸ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ,
ਯਦਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕृਤ੍ਤਿਕਾਯੋਗਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦਾ ਜੋੜ ਆ ਜਾਵੇ,
ਤਦਿਦਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਭਵਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਮਾਤੁਰਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ,
ਏਤਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਰੋ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਜ੍ਜਲਾਸ਼ਯੇ
ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਾਪਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜਲ-ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਉਚ੍ਛਿष੍ਟੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਹਰਣਾਯ ਹਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੋਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿਰਫ਼ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬृਹਦ੍ਬਲ ਉਵਾਚ ਕਥਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕੁष੍ਠਵ੍ਯਾਧਿਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਃ ੬.੪੫.
ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਮੇਰਾ ਕੋੜ੍ਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਂ ਕੁष੍ਠਨਾਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵਾਮ੍
ਫਿਰ ਤੂੰ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵੇਂਗਾ, ਜੋ ਕੋੜ੍ਹ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਉਪਜਦੀ ਹੈ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਭੂਮਿਪਾਲੋ ਬृਹਦ੍ਬਲਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਨੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣੇ,
ਅਰ੍ਚਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਫੁੱਲਾਂ, ਧੂਪ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਉਪਵਾਸਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸਂਯੁਤੈਃ
ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਂਤੇ ਸ ਬਭੂਵ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨਨੇਕਸ਼ਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਸੁਖ ਭੋਗੇ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ,
ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸੇ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਸੁ ਚ
ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਤਿਕੀ ਤਿਥੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ,
ਤਥਾ ਯੋ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਬृਹਦ੍ਵਲਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਸ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਰੋ ਰੋਗੈਰ੍ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਦ੍ਰੋਗਸਂਯੁਤਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਵਾਂਗ ਸਥਾਪਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਗ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੀਰੋਗੋ ਵਾ ਨਰਃ ਸਦ੍ਯੋ ਲਭਤੇ ਮਨਸੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ੬.੪੫.
ਜਾਂ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰੋਗ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਯੋਗੇ ਵृषੋਤ੍ਸਰ੍ਗਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕੀ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੇ ਜੋੜ ਤੇ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਏष੍ਟਵ੍ਯਾ ਬਹਵਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਯਦ੍ਯੇਕੋਪਿ ਗਯਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੇ ਇਕ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਗਿਆ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
ਏਕਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਰ੍ਵਦਾਨਾਨਿ ਚੈਕਤਃ
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਹਨ।
ਯਸ਼੍ਚੈਤਚ੍ਛੁਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਠੇਦ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਗੱਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਤਾਨਿ ਕੀਰ੍ਤਯ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋऽਤਿਮੂਕੋऽਪਿ ਭਵੇਦ੍ਵਾਕ੍ਯਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਜਿਥੇ ਇਨਸਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਚਾਹੇ ਗੂੰਗਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।