ਜੀਵਗ੍ਰਾਹੇਣ ਦੁष੍ਟੇਯਂ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਪਰੁषਸ੍ਵਨਾ 7.3.24.
‘ਇਹ ਮੰਦਬੁਧੀ, ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਜਿਉਂਦੇ ਫੜੀ ਜਾਵੇ!’
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਾਂ ਤਤੋ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਦਾਨਵ ਉਸ ਦੇ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ।
ਤਤੋऽਵਲੋਕਨਾਦ੍ਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ਤਯਾ ਤੇ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕृਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿष੍ਠੇਤਿ ਖਙ੍ਗਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਭੀषਣਃ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚੀਖਿਆ, ‘ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!’
ਅਭਵਦ੍ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਸਦ੍ਯਃ ਪਤਂਗ ਇਵ ਪਾਵਕਮ੍ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤਲਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪਾਤਾਲਂ ਭਯਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਤੰਗੇ ਵਾਂਗ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ; ਡਰ ਕੇ ਹੋਰ ਦਾਨਵ ਰਸਾਤਲ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁष੍ਟੁਵੁਸ੍ਤਾਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯੇ ਹ੍ਯਰ੍ਬੁਦੇऽਹਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਇਥੇ ਹੀ, ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਮੈਂ ਰਹਾਂਗੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ!’
ਵਿਨਾ ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤਥਾ ਦਾਨੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸਂਕੀਰ੍ਣਤਾਂ ਗਤਃ
ਯਜਨ ਅਤੇ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਵਰਗ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਸਦਾ ਸ਼ੁਚੇਃ
ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਓ ਪਵਿੱਤਰ, ਚੰਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ।
ਸਾਪਿ ਦੇਵੀ ਗਿਰੌ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਚੈਵਾਰ੍ਬੁਦੇ ਨृਪ ॥ 7.3.24.
ਉਹ ਦੇਵੀ, ਰਾਜਾ, ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਈ।
ਗੁਹਾਮਧ੍ਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਗਦ੍ਧਿਤਾਯ ਵੈ
ਉਹ ਗੁਫਾ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕੋਈ ਚੰਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡੇ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅਧਿਆਇਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਵਿੱਚ 'ਕਾਟਿਆਯਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਚੌਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਮਂਕਿਨਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਕੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਤਪ ਕਰਿਆ ਸੀ—
ਪੁਰਾ ਮਂਕਿਰਭੂਦ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਨਾਮਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭੂਪਤੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ, ਮੰਕੀ ਸਿਰਫ ਨਾਮ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ।
ਅਥਾਸੌ ਪਰ੍ਵਤੇ ਰਮ੍ਯੇ ਲੋਕਾਨਾਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤੇਨ ਵਿਤ੍ਤਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੌਲਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।
ਤਤਸ੍ਤਦ੍ਦਮਯਾਮਾਸ ਗੋਯੁਗਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਨਿਬਦ੍ਧਮੁष੍ਟ੍ਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਗ੍ਰੀਵਾਦੇਸ਼ੇ ਬਲਾਤ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਊਠ ਨੂੰ ਗਲ ਦੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਿਆ।
ਗੋਯੁਗੇਨ ਹਿ ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਲਮ੍ਬਮਾਨੇਨ ਭੂਪਤੇ
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਬਲਦਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਗਲ 'ਤੇ ਲਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਂਕਿਰ੍ਵੈਰਾਗ੍ਯਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਾਮਂ ਵਨਂ ਯਯੌ
ਮੰਕੀ ਨੇ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਕੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਕੁਰੁਤੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਜਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਉੱਤਮ ਜਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸ਼ਂਕਰਃ 7.3.25.
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ, ਸ਼ੰਕਰ ਉਥੋਂ ਲੰਘਿਆ।
ਸ ਦृष੍ਟਃ ਸਹਸਾ ਤੇਨ ਪਿਂਡਾਰੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਹ ਪਿੰਡਾਰਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਅਚਾਨਕ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਨ ਵृਥਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਰੋ ਮੇ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਮੇਰਾ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਓ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਯਥਾ ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਵਿਭੋ ਨਾਨ੍ਯਨ੍ਮੇ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਮੈਂ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਰੋ, ਪ੍ਰਭੂ; ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਏਤਤ੍ਪਿਣ੍ਡਾਰਕਂ ਤੀਰ੍ਥ ਮਮ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਸਿਧ੍ਯਤੁ
ਇਹ ਪਿੰਡਾਰਕ ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ।
ਏਤਤ੍ਪਿਂਡਾਰਕਂਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਮਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਥਾਂ ਪਿੰਡਾਰਕ ਨਾਂ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅਹਮਤ੍ਰ ਮਹਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਨਿਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਮਤੇ ਤੇ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਨਿਤ੍ਯਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵੱਸਾਂਗਾ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਉਸ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮਂਕਿਃ ਪਿਂਡਾਰਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਉਥੇ ਮੰਕੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਿੰਡਾਰਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਰਾਤ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।