ਲਿਂਗਂ ਮਂਕਣਕਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸੁਮਹੋਦਯਮ੍
ਮੰਕਣਕਾ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਲਿੰਗ ਉਥੇ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਮਾਘ ਸ਼ੁਕ੍ਲਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਤਂ ਪੂਜਯਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਥਾਨਮਸ੍ਤਿ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤਤ੍ਪੂਜਯਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ਯਨੇ ਬੋਧਨੇ ਹਰੇਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਦੇ ਸੌਣ ਜਾਂ ਜਾਗਣ ਸਮੇਂ ਪੂਜਦਾ ਹੈ—
ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਯਨਾਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਦਯਿਤਾ ਤਿਥਿਃ
‘ਅਸ਼ੂਨਿਆ ਸਯਾਨ’ ਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਦੂਜੀ ਤਰੀਕ ਖਾਸ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਯਃ ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਤਂ ਦੇਵਂ ਜਲਸ਼ਾਯਿਨਮ੍
ਉਸ ਦਿਨ, ਜੋ ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜਾ ਹੋਇਆ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਵਿਧਿਨਾ ਕੇਨ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਵਦ
ਕਿਹੜਾ, ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਅਜੇਯਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਅਜੈ ਹੈ।
ਅਥਾਸੌ ਭੂਤਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਸ਼ੀਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਲਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਮਹਾਂਬਲੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਭਵਨ੍ਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂ ਦੇਵਾਸੁਰਵਿਨਾਸ਼ਕਮ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਤਾਵਦਹਨ੍ਯਹਨਿ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਦਸ਼ਮੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ ੬.੪੧.
ਫਿਰ, ਦਸਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਗਣੈਃ ਸਹ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਂਗਤਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਲੈਂਦੇ ਪਏ ਸਨ।
ਤਤੋ ਵੇਦੋਦ੍ਭਵੈਃ ਸੂਕ੍ਤੈਃ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਮਂਤਤਃ
ਉਥੇ, ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਸੂਕਤਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਥੋਤ੍ਥਾਯ ਜਗਨ੍ਨਾਥਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬਲਸੂਦਨਮ੍ ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਇਹਾਗਤਃ
ਫਿਰ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉਠੇ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ।'
ਅਜੇਯਃ ਸਂਗਰੇ ਦੇਵੈਸ੍ਤੇਨਾਹਂ ਵਿਜਿਤੋ ਰਣੇ
'ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਅਜੈਯ ਹਾਂ, ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਹੈ।'
ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਸ਼੍ਚ ਕृਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਮਧੁ ਸੂਦਨ
'ਹੁਣ, ਮਧੂ ਨਾਸਕ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਮਯਂਯਾਵਤ੍ਕੁਰੁ ਸ਼ਕ੍ਰ ਤਪੋ ਮਹਤ੍
'ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ।'
ਯੇਨ ਤੇ ਜਾਯਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਪੋਵੀਰ੍ਯੇਣ ਵਾਸਵ ੬.੪੧.
'ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਤਾਕਤ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤਦ ਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਯ
'ਉਸ ਦੈਤ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।'
ਚਿਰਂ ਮਨਸਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
'ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਆਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ।'
ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
'ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਕਸ਼ੇਤਰ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਜੋ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।'
ਬਾष੍ਕਲੇਰ੍ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਭਯਾਦ੍ਭੀਤਾਃ ਕਥਂਚਨ
ਬਾਸਕਲ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਗਚ੍ਛ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
'ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੂੰ ਖੁਦ ਉਥੇ ਜਾ।'
ਅਥ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤਦਾऽऽਸ਼੍ਰਮਾਨ੍
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਥੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਪਿ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਂ ਤਤ੍ਰ ਸਾਗਰਮ੍
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ।
ਚਕਾਰ ਸ਼ਯਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪੇ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਉਥੇ, ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਛੋਣਾ ਲਾਇਆ।
ਅਥਾषਾਢਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਦਿਵਸੇ ਸ਼ੁਭੇ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਬਾष੍ਪਵ੍ਯਾਕੁਲ ਲੋਚਨਮ੍ ॥ ੬.੪੧.
ਫਿਰ, ਆਢਾੜ੍ਹ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਆਉਣ ਤੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਅਤੀਵ ਦਯਿਤਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਜਲਾਸ਼ਯੇ
ਜਲ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।