ਅਨੇਨ ਨृਤ੍ਯਮਾਨੇਨ ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਨੱਚਣ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਹਿਲ ਗਿਆ।
ਨਾਨ੍ਯਃ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮੁਨਿਮੇਨਂ ਕਥਂਚਨ
ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਅਥ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਛ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ—
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਮੁਨੇ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਯੈਤਨ੍ਨृਤ੍ਯਤੇऽਧੁਨਾ
—ਆਖਿਆ, 'ਮੁਨੇ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਨੱਚਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਃ ਸ਼ਂਕਰੇਣ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ੬.੪੦.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ—
ਕਿਂ ਨਪਸ਼੍ਯਸਿ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਰਾਚ੍ਛਾਕਰਸੋ ਮਹਾਨ੍
'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਧਾਰ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ?'
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰ ਨृਤ੍ਯਮੇਤਤ੍ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
'ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਨੱਚ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਏਵਂ ਤੁ ਵਦਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਵृषਭਧ੍ਵਜਃ
ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੱਛ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ—
ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਤਤੋ ਭਸ੍ਮ ਹਿਮਸ੍ਫਟਿਕਸਂਨਿਭਮ੍
ਉਥੋਂ ਬਰਫ਼ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਭਸਮ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਸ ਦੇਵੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇਵ ਨੇ, ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—
ਤਥਾਪ੍ਯਹਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨ ਨृਤ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ
'ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਇਹ ਨੱਚ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।'
ਵਿਰਾਮਂ ਕੁਰੁ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨृਤ੍ਯਾਦਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਾਤ੍
'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਨੱਚ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਨਾਨ੍ਯਂ ਦੇਵਾਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍
'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।'
ਸ੍ਥਾਨੇऽਤ੍ਰ ਭਵਤਾ ਸਾਰ੍ਧਮਹਂ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ॥ ੬.੪੦.
'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗਾ।'
ਆਨਨ੍ਦਿਤੇਨ ਭਵਤਾ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਯਤੋ ਮੁਨੇ ਏਤਤ੍ਪੁਰਂ ਚ ਮੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਆਨਨ੍ਦਾਖ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
'ਮੁਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵੋ ਗਤਸ਼੍ਚਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਤਃ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਤੇ ਪਨ੍ਨਗਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਸੱਪ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਨੋ ਯਥਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦਾਰੁਣਂ ਵਿषਮ੍
'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਜ਼ਹਿਰ ਡਰਾਉਣਾ ਨਾ ਰਹੇ।'
ਤਸ੍ਮਾਦੇਵਂਵਿਧਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਲਸਰ੍ਪਾ ਭਵਿष੍ਯਥ
'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਬਣ ਜਾਵੋਗੇ।'
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਂਜਾਤਾ ਜਲਸਰ੍ਪਾ ਮਹੀਤਲੇ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹ੍ਰਦੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਾਰਸ੍ਵਤੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਰਸਵਤੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਅਥ ਭੀਤਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਗਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ, ਪਰਮਪਿਤਾ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਮਨੁਜਾ ਦਿਵਮ੍ ਸਾਰਸ੍ਵਤਂ ਨਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਯਾਂਤਿ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਲੋਕ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰਸਵਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਿ ਪਾਪਸਮਾਚਾਰਾਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਬਹਿष੍ਕृਤਾਃ ੬.੪੦.
ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਪੀ ਕਰਤੂਤ ਵਾਲੇ, ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋਏ ਹਨ,
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਚੰਗਾ-ਮੰਦਾ ਜਾਣਨ ਦੀ ਸਮਝ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਯਜ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਦੇਵ ਯਦ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ ਜਾਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਛੱਡ ਦੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ
ਯਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮਪਿਤਾ ਨੇ—
ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਹ੍ਰਦਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਪਾਂਸੁਭਿਃ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਝੀਲ ਤੇ ਗਿਆ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਮਨੁਜਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਤ ਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਅੱਜ ਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਸਦਾ ਹੈ—
ਸੋऽਪਿ ਮਂਕਣਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਦੇਵੇਨ ਸ਼ਂਭੁਨਾ
ਉਥੇ ਮੰਕਣਕਾ ਵੀ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਨਾਲ,