ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਭੂਤਲੇ
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਕਾਲਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਸਂਧ੍ਯਾਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ, ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਨ੍ਯਦਪਿ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਕਰ੍ਮ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਹਿਤਾਵਹਮ੍
ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਜੋ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇ।
ਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇऽਸ੍ਤਿ ਹਿ ਕृਤ੍ਯਾਨਾਮਧਿਕਾਰੋऽਤ੍ਰ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਤ੍ਰ ਧਰਾਪृष੍ਠੇ ਸ਼ਿਲੇਯਂ ਨਿਪਤਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਪੱਥਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇਗਾ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਂ ਸ਼ਿਲਾਂ ਤਾਮਾ ਸਨੋਦ੍ਭਵਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੱਥਰ ਜੋ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਸੀ, ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਅਥ ਸਾ ਪਤਿਤਾ ਭੂਮੌ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯੀ ਸ਼ਿਲਾ ੬.੪੦.
ਫਿਰ ਉਹ ਪੱਥਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਤਤ ਆਗਤ੍ਯ ਲੋਕੇਸ਼ਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਧਰਾਤਲਮ੍
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਆਪ ਹੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਏ।
ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮੇ ਦੇਸ਼ੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਥੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਸਲਿਲੇਨ ਵਿਨਾ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕ੍ਰਿਯਾ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਰਸਮ ਚੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ—
ਤਤਃ ਸਂਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਸੁਤਾਂ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ।
ਅਥ ਭੂਮਿਤਲਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਾ ਮਹਾਨਦੀ
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਸਂਧ੍ਯਾਤ੍ਰਯੇऽਪਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋਯੈਰ੍ਯੇਨ ਕृਤ੍ਯਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਤਿੰਨ ਸੰਧਿਆ ਸਮਿਆਂ 'ਤੇ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਥਾ ਯੇ ਮਾਨਵਾਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਜਲੇ ਤਵ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨਗੇ—
ਜਨਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਭਯਾਦ੍ਭੀਤਾ ਨਾਗਚ੍ਛਾਮਿ ਮਹੀਤਲੇ ॥ ੬.੪੦.
ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਛੂਹਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਤਵਾਦੇਸ਼ੋऽਨ੍ਯਥਾ ਨੈਵ ਮਯਾ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕਥਂਚਨ
ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਅਗਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਉਹ ਥਾਂ ਸਾਰੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਹੀ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਹੈਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਦੇਵੇਸ਼ਸ਼੍ਚਖਾਨ ਚ ਮਹਾਹ੍ਰਦਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝੀਲ ਖੋਦ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਦृष੍ਟਿਵਿषਾਨ੍ਸਰ੍ਪਾਨਾਦਿਦੇਸ਼ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਸੱਪ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਯਥਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਨ ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤਿ ਕਥਂਚਨ
ਤਾਂ ਜੋ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਛੂਹ ਸਕਣ।
ਤਾਂ ਚ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਉਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਪੱਥਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਅਥ ਮਂਕਣਕੋਨਾਮ ਮਹਰ੍षਿਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ
ਫਿਰ ਮੰਕਣ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਪੱਕੇ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਆਇਆ।
ਸਕ੍ਰਮਾਦ੍ਭ੍ਰਮਮਾਣਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਪਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤੇ
ਉਹ ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸੋऽਪਿ ਵਿਦ੍ਯਾਬਲਾਤ੍ਸਰ੍ਪਾਨ੍ਨਿਰ੍ਵਿषਾਂਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਕਾਰਹ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਃ ਸਲਿਲਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਬੇਜ਼ਹਿਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਮੁਨਿਰ੍ਯਾਵਤ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਕੁਸ਼ਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ ੬.੪੦.
ਫਿਰ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ।
ਅਥ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤਾਜ੍ਜਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਕਰਸੋ ਮਹਾਨ੍
ਉਸ ਜ਼ਖਮ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਮਲ ਦਾ ਰਸ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
ਸਿਦ੍ਧੋऽਹਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨृਤ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਫਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਥੈਵਂ ਨृਤ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਮੁਨੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ,
ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਭਗ੍ਨਂ ਨष੍ਟਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਸਾਰੀ ਚਮਤਕਾਰ ਨਗਰੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
]ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਵੇਖ ਕੇ,