ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਸਲਿਲੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਉਥੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਦਾਸ਼ਾਨਾਂ ਤਸ੍ਯ ਤੋਯਸ੍ਯ ਮਜ੍ਜਨਾਤ੍ ਜਲੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਯੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਸੁਸ਼ੁਕ੍ਲਤਾਮ੍ ॥ 7.3.23.
ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਡੁਬੋਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਯਾऽਤ੍ਰ ਨ ਭਯਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਾਤਂ ਨਿਵਾਰਯ
ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈ।
ਜਨਕਾਯ ਸੁਤਾ ਤੂਰ੍ਣਂ ਤਤੋऽਸੌ ਤੁष੍ਟਿਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਧੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਤੂਰ੍ਣਂ ਸ ਨਿਰ੍ਝਰਂ ਤਮੁਪਾਦ੍ਰਵਤ੍
ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਝਰਨੇ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੋਯੇਤਿਸ਼ੁਕ੍ਲਤ੍ਵਂ ਗਤਾਨਿ ਬਹੁਲਾਂ ਤਤਃ
ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕਪੜੇ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥਾਸੌ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਸ੍ਤਾਨਿ ਚਾਦਾਯ ਸਤ੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਕਪੜੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਝਰੇ
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸ ਝਰਨੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤਾਂ ਯਾਂਤਿ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਨਿ ਭਵਂਤਿ ਚ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਕਪੜੇ ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਮਹੀਪਤਿਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨृਪ ਸ੍ਨਾਨੇਨਵ ਵਿਪਾਪਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਜਾਯਤੇ
ਓ ਰਾਜਾ, ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸ੍ਰਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਂਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਂਡੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਰਬੁਦਾ ਭਾਗ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ, ਸਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਸ੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ 'ਸ਼ੁਕਲਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਤੇਈਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵੀ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੁਂਭਦਾਨਵਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਥੇ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਦੇਵੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁੰਭ ਦਾਨਵ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਂਭੋਨਾਮ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਃ ਪੁਰਾऽऽਸੀਤ੍ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁੰਭ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦਾਨਵ ਸੀ।
ਸ ਸ਼ਂਕਰਵਰਾਦ੍ਦੈਤ੍ਯੋ ਦੇਵਦਾਨਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਉਹ ਦਾਨਵ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਵਰ ਤੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਤ੍ਵਾऽਰ੍ਬੁਦਮਥਾਚਲਮ੍ ਦੇਵੀਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸੁਰ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਰੂਪਾਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਅਥ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸਾ ਦृष੍ਟਿਗੋਚਰਮਾਗਤਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵੀ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।
ਤਂ ਨਿषੂਦਯ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਸੋਵਧ੍ਯੋਨ੍ਯੈਃ ਸਦਾ ਰਣੇ
ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵਿ ਪੁਰਾ ਬਾष੍ਕਲਿਤੋ ਵਯਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਬਾਸਕਲ ਦੇ ਵਲੋਂ ਪਰਾਜਿਤ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਬਚਾਇਆ ਸੀ।
ਸ ਤਯਾ ਯਾਚਿਤੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਯੋषਿਤਂ ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤ ਹੈ—
ਜੀਵਗ੍ਰਾਹੇਣ ਦੁष੍ਟੇਯਂ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਪਰੁषਸ੍ਵਨਾ 7.3.24.
‘ਇਹ ਮੰਦਬੁਧੀ, ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੀ, ਜਿਉਂਦੇ ਫੜੀ ਜਾਵੇ!’
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਾਂ ਤਤੋ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਦਾਨਵ ਉਸ ਦੇ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੇ।
ਤਤੋऽਵਲੋਕਨਾਦ੍ਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ਤਯਾ ਤੇ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕृਤਾਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਰਾਖ ਹੋ ਗਏ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿष੍ਠੇਤਿ ਖਙ੍ਗਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਭੀषਣਃ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚੀਖਿਆ, ‘ਰੁਕੋ! ਰੁਕੋ!’
ਅਭਵਦ੍ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਸਦ੍ਯਃ ਪਤਂਗ ਇਵ ਪਾਵਕਮ੍ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤਲਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪਾਤਾਲਂ ਭਯਸਂਯੁਤਾਃ
ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਤੰਗੇ ਵਾਂਗ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ; ਡਰ ਕੇ ਹੋਰ ਦਾਨਵ ਰਸਾਤਲ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁष੍ਟੁਵੁਸ੍ਤਾਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਰ੍ਵਤੇ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯੇ ਹ੍ਯਰ੍ਬੁਦੇऽਹਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਇਥੇ ਹੀ, ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਤੇ, ਮੈਂ ਰਹਾਂਗੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ!’
ਵਿਨਾ ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤਥਾ ਦਾਨੈਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸਂਕੀਰ੍ਣਤਾਂ ਗਤਃ
ਯਜਨ ਅਤੇ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਵਰਗ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਸਦਾ ਸ਼ੁਚੇਃ
ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਓ ਪਵਿੱਤਰ, ਚੰਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ।
ਸਾਪਿ ਦੇਵੀ ਗਿਰੌ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਚੈਵਾਰ੍ਬੁਦੇ ਨृਪ ॥ 7.3.24.
ਉਹ ਦੇਵੀ, ਰਾਜਾ, ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਈ।