ਤੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਿਤਾऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪृष੍ਟੋ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ ਸਾਧਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਭੀष੍ਟਂ ਕਮਪਿ ਵ੍ਰਤੀ
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਤ੍ਰ ਸਫਲ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਯਸਮੋਪੇਤਂ ਬਹੁਚ੍ਛਿਦ੍ਰਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਪਰ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰਕृਤੇ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਵਾਂਛਸਿ ਦ੍ਵਿਜ
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ—
ਤਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰੀਪੀਠਮਗਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉੱਥੇ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਆਸਨ ਅਗਸਤ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਨ ਤਤ੍ਰ ਜਾਯਤੇ ਛਿਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਯੋ ਨ ਚ ਦ੍ਵਿਜ
ਉੱਥੇ ਨਾ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ।
ਚਾਤੁਰ੍ਯੁਂਗ੍ਯਂ ਹਿ ਤਤ੍ਪੀਠਂ ਸ੍ਥਿਤਾਨਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਹ ਰੇਤ੍
ਉਹ ਪੀਠ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨਤਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋ ਯਂ ਸਾਧਯਿਤੁਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮਿਚ੍ਛਤਿ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ ॥ ੬.੩੬.
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿਹੜਾ ਕੋਈ ਮਨਤਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਤਤੋ ਭਵਤਿ ਸਂਸਿਦ੍ਧੋ ਮਂਤ੍ਰਾਰ੍ਹਃ ਸ ਨਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ਦਸ਼ਾਂਸ਼ੇਨ ਤੁ ਹੋਮਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਸਮਿਦ੍ਧੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨੇ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਮਨਤਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਵਿਚ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਜਾਯਤੇ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨੂਨਂ ਤਨ੍ਮਂਤ੍ਰਸਂਭਵਾ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਮਨਤਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੂਰਨਤਾ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਰ੍ਪਣੈਃ ਕਨ੍ਯਕਾਨਾਂ ਚ ਹੋਮਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ ਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਕਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇਣ ਅਤੇ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਕृਤਯੁਗੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਂਤ੍ਰਸਾਧਨਮੁਤ੍ਤ ਮਮ੍
ਇਹ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਲਈ ਮਨਤਰ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪਾਦੋਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਾਧਨਮ੍
ਇਹ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਲਈ ਮਨਤਰ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਢੰਗ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮਂਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਥੇ ਮਨਤਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।
ਸ਼ਾਪਾਨੁਗ੍ਰਹਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਸਂਯੁਤਸ੍ਤੇਜ ਸਾऽਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪੀਠਂ ਸਮਾਯਾਤੋऽਥ ਸਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਨੀ ਚਿਤਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪੀਠ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸਂਸਾਧਯਾਮਾਸ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰਾਨ੍ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮਨਤਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਧ ਲਿਆ।
ਇਤਿ ਸਂਸਿਦ੍ਧਮਂਤ੍ਰਃ ਸ ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰਂ ਗਤਃ ੬.੩੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨਤਰ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵृਨ੍ਦਂ ਵृਨ੍ਦਾਰਕੋਪਮਮ੍ ॥। ਏਕੇ ਵੇਦਵਿਦਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੇਦਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਇਕ ਝੁੰਡ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਉਥੇ ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਯਜ੍ਞਵਿਦ੍ਯਾਵਿਦੋऽਨ੍ਯੇऽਪਿ ਯਜ੍ਞਾਖ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਯਜਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾ ਵੇਦਾਂਗੇषੁ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਹੋਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਸਨ।
ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਸਪਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਾਰਨਾਦੇਨ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਕੌਤੂਹਲਾਵਿष੍ਟਾਃ ਸਂਚਰਾਨ੍ਵਿषਮਾਨ੍ਮਿਥਃ
ਹੋਰ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ੍ਮृਤਿਵਾਦਪਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਪਾਠਕਾਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕੀਰ੍ਤਯਂਤਿ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਤਾਨ੍ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜੋ ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਮਮ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸ਼ਮ੍ਭੋਰਾਯਤਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ੬.੩੭.
ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ।
ਤਵਾਹਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ਮ੍ਭੋਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਤੇਰੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਦਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
ਸ ਏਵਂ ਜਲ੍ਪਮਾਨੋऽਪਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਰਤਂਦ੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੁਸਤ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕੋਪਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਸਮੁਨਿਸ੍ਤਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।