ਇਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਗਚ੍ਛਦ੍ਭਿਰ੍ਨਿਰ੍ਝਰਾਂਭੋਭਿਰਾਵृਤਃ
ਜਿਸਨੂੰ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਵਗਦੇ ਝਰਨਿਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ,
ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਹ ਸੁਮੇਰੁਣਾ
ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ,
ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਭਾਸ੍ਕਰ ਮੇਰੋਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਕਰੋषਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਹੇ ਸੂਰਜ, ਤੂੰ ਸੁਮੇਰੁ ਪਹਾੜ ਦੇ ਗੇਰੇ ਕਿਉਂ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਏष ਮੇ ਵਿਹਿਤਃ ਪਨ੍ਥਾ ਯੇਨੇਦਂ ਵਿਹਿਤਂ ਜਗਤ੍
ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿਯਤ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤੁਂਗਾਨਿ ਸ਼ृਂਗਾਣਿ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਖਂ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਸਦੇ ਉੱਚੇ ਚੋਟੀ ਆਸਮਾਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ,
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਿਂਧ੍ਯਪਰ੍ਵਤਃ ਰੁਰੋਧਾਥ ਨਭੋਮਾਰ੍ਗਂ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਜਿਥੋਂ ਸੂਰਜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲੰਘਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਅਥ ਰੁਦ੍ਧਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਂ ਵਾਸਰਨਾਯਕਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਰੁਕਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਿਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ
ਕਰੋਮਿ ਯਦ੍ਯਹਂ ਚਾਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ੬.੩੩.
ਜੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸ ਪਹਾੜ ਦਾ ਗੇਰਾ ਲਾ ਲਵਾਂ,
ਮਾਸਰ੍ਤੁਭੁਵਨਾਨਾਂ ਚ ਤਥਾ ਭਾਵੀ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ਨष੍ਟਯਜ੍ਞੋਤ੍ਸਵੇ ਲੋਕੇ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਹਾਵ੍ਯਥਾ
ਤਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ, ਰੁੱਤਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਉਲਟ ਜਾਵੇਗਾ; ਜਗਤ ਵਿਚ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮੁੱਕ ਜਾਣਗੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਬਹੁਧਾ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦੀਧਿਤਿਃ
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਸੋਚ ਲਾਈ,
ਨਾਨ੍ਯੋਸ੍ਤਿ ਵਾਰਣੇ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਵਿਂਧਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਹਿ ਤਂ ਵਿਨਾ
ਇਸ ਵਿਂਧਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਗਸਤਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੋਲ ਨਹੀਂ,
ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਜਮਯਂ ਰੂਪਂ ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦੀਧਿਤਿਃ
ਫਿਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ,
ਤਤਸ੍ਤੁ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂਤੇ ਵੇਦੋਚ੍ਚਾਰਪਰਾਯਣਃ
ਫਿਰ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ,
ਤਤੋऽਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕृਤਾਨਨ੍ਦਃ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਫਿਰ ਅਗਸਤਿਆ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਹੈ!'
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਦ੍ਦਦਾਮਿ ਤਵੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਸੱਚ ਦੱਸੋ — ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵਾਂ?
ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਂ ਮਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਮੇਕਂ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯੇ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨ ਕੇ,
ਤ੍ਵਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸੁਰਾਰ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਪੀਤਃ ਪਯਸਾਂਨਿਧਿਃ
ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਤਿਰ੍ਭਵਾਸ੍ਮਾਕਂ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ ੬.੩੩.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ।
ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਨੇਸ਼ਾਯ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲੇ।
ਧਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮ੍ਯਨੁਗृਹੀਤੋਸ੍ਮਿ ਯਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਮਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਏ ਹੋ।
ਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਯਾ ਗਿਰਿਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਮੇਰੋਰ੍ਮੁਨਿਸਤਮ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਸੁਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਸਤੇ,
ਸਾਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੋਪਾਯੈਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਨਂ ਨਿਵਾਰਯ
ਮਨਾਉਣ ਆਦਿ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਸਨੂੰ ਰੋਕੋ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਅਹਂ ਤੇ ਵਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਵਰ੍ਧਮਾਨਂ ਕੁਲਾਚਲਮ੍
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵਧ ਰਹੇ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵਾਂਗਾ।
ਤਤਃ ਸ ਪ੍ਰੇषਿਤਸ੍ਤੇ ਨ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦੀਧਿਤਿਃ
ਫਿਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਖਣ ਤੇ, ਤੇਜ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋऽਪਿ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਂਧ੍ਯਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਅਗਸਤ ਵੀ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਵਿਂਧਿਆ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੋਲੇ।
ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ੍ਨਾਨੇ ਜਾਤਾਦ੍ਯ ਮੇ ਮਤਿਃ
ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਮਨ ਦੱਖਣ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਂਧ੍ਯਃ ਪਰ੍ਵਤਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਂਧਿਆ ਜੋ ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸੀ,
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋऽਪਿ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਂਤਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ੬.੩੩.
ਅਤੇ ਅਗਸਤ ਵੀ, ਉਸਦੇ ਦੱਖਣੀ ਛੋਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇਓ,
ਸ ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਭੀਤੋ ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਵਧੀਆ ਪਰਬਤ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਐਸਾ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਬੈਠਾ।
ਸੋऽਪਿ ਤੇਨੈਵਮਾਰ੍ਗੇਣ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਚ
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦਾ।