ਯਸ੍ਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚੈਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਿਤੇ ਨृਪ
ਜੋ ਕੋਈ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ—
ਕਿਂ ਵ੍ਰਤੈਰ੍ਨਿਯਮੈਰ੍ਵਾਪਿ ਦਾਨੈਰ੍ਦਤ੍ਤੇ ਨਰਾਧਿਪ
ਵ੍ਰਤ, ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਦਾਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਹੇ ਰਾਜਾ—
ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਾਦੁਕੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਤਯਾ ਨ੍ਯਸ੍ਤੇ ਨਰਾਧਿਪ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਇਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਉਥੇ ਹੀ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਦੂਕਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਕਾਰਣਾਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਮਮ
"ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਵਜ੍ਹਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।"
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਿਵਿਧਾਂ ਧਰ੍ਮਕਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਯਜ੍ਞਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਯਜਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਨਰਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਬਭੂਵੁਰ੍ਯਮਸ੍ਯ ਯੇ 7.3.22.
ਯਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਰਕ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਏ।
ਅਥ ਸਰ੍ਵੇ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦੇਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਵਯਂ ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾਤੀਵ ਪੀਡਿਤਾਃ
ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਾਂ ਦੇਵਿ ਪਾਪ੍ਮਾਨਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਾਂਤਿ ਸਪੂਰ੍ਵਜਾਃ
ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ ਦੈਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਬਾष੍ਕਲਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਉਹ ਦੈਤ ਬਾਸਕਲ ਵੀ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਤੂੰ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਕਰ।
ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇ ਪਾਦੁਕੇ ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਸ਼੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵੇ
ਆਪਣੀਆਂ ਪਉੜੀਆਂ ਉਥੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਠੇ ਹੋਏ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ।
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤੇ ਪਾਦੁਕੇ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਬਾष੍ਕਲੇਃ ਸੁਰਾਃ
ਜਦ ਪਉੜੀਆਂ ਬਾਸਕਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ—
ਮਤ੍ਪਾਦੁਕਾਭਰਾਕ੍ਰਾਂਤੋ ਨ ਸ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਮੇਰੀਆਂ ਪਉੜੀਆਂ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠਾਂ, ਉਹ ਦੈਤ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਹਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਏਤਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਯਾ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪਾਦੁਕਾਰ੍ਥਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਪਉੜੀਆਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਾਰ੍ਗੇਣ ਚਾਨੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਃ ਪਾਦੁਕੇ ਮਮ
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਹੀਂ, ਮੇਰੀਆਂ ਪਉੜੀਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਚੈਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਲਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਮਹਮਤ੍ਰਾਰ੍ਬੁਦੇ ਸਦਾ ॥ 7.3.22.
ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਥੇ ਅਰਬੁਦਾ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਪਰ੍ਵਤੋऽਯਂ ਮਮਾਭੀष੍ਟੋ ਨ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਇਹ ਪਹਾੜ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।
ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਾ ਯਯੌ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਾਦੁਕੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਸੁਭ ਪਉੜੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਯਾਂਤਿ ਯੋਗਿਨੋ ਧ੍ਯਾਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਅੱਜ ਵੀ, ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਜੋਗੀ ਇਥੇ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਤਤ੍ਪਠਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼੍ਲਾਘਤੇ ਵਾऽਥ ਯੋ ਨਰਃ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਯਤ੍ਖ੍ਯਾਤਿਮਗਮਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਕਾਸ਼ਾਦ੍ਦਾਸ਼ਵਰ੍ਗਤਃ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ,
ਪੁਰਾऽऽਸੀਦ੍ਰਜਕੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ਮਿਲਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹੀਪਤੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇੱਕ ਧੋਬੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਮਿਲਾਖਸ਼ਾ ਸੀ।
ਅਥਾਸੌ ਭਯਮਾਪਨ੍ਨੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਡਂਬਨਮ੍
ਫਿਰ, ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਰਾਜਨ੍ਦਾਸ਼ਕਨ੍ਯਾਸਖੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਨੌਕਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗੀ ਸੀ,
ਤਸ੍ਯੈ ਨਿਵੇਦਯਾਮਾਸ ਭਯਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕਪੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਡਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਦਾਸ਼ਕਨ੍ਯਾਪਿ ਦੁਃਖੇਨ ਤਸ੍ਯਾ ਦੁਃਖਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਨੌਕਰਾਣੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਸਾਂਝੀ ਹੋ ਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈ।
ਧ੍ਰੁਵਂ ਤੇਨ ਕृਤੇਨੈਵ ਨਿਰ੍ਭਯਂ ਤੇ ਚ ਤੇ ਪਿਤੁਃ
ਇਸ ਕੰਮ ਨਾਲ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੂੰ ਤੇ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।
ਅਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਨਿਰ੍ਝਰਂ ਸੁਭ੍ਰੂਰਰ੍ਬੁਦੇ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ
ਇੱਥੇ, ਸੁੰਦਰ ਭੌਂ ਵਾਲੀ, ਅਰਬੁਦਾ ਵਿਚ ਇੱਕ ਝਰਨਾ ਹੈ।