ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਵਦਤੋऽਪ੍ਯਾਸ਼ੁ ਬਲਾਤ੍ਸ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਂਤੇ ਚਂਡਾਲੇਨ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਫਿਰ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇੱਕ ਚੰਡਾਲ ਵਲੋਂ...
ਸ੍ਵਾਮਿਂਸ੍ਤਵ ਕੁਲੇਪ੍ਯੇਵਂ ਗੂਥਾਸ਼ੋਧਨਕਰ੍ਮਕृਤ੍
ਹੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਥ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ ਪ੍ਰਾਹ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ ਅਧਿਕਾਰਸ੍ਤ੍ਵਯਾਤ੍ਮੀਯਸ੍ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯੋ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰਾ ਹੱਕ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।"
ਤਦਾਨ੍ਯਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸੋਂऽਤ੍ਯਜਃ ਕੋਪਸਂਯੁਤਃ ੬.੩੧.
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਦੂਜਾ ਦਿਨ ਆਇਆ, ਉਹ ਚੁਹੜਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੋਦ੍ਯਤਕਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਾਰੇਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਾਇਆ ਵੇਖ ਕੇ—
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤੇ ਲੋਚਨੇ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਅੱਖ ਉੱਡੀ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ—
ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤਂ ਤੇਨ ਚਂਡਾਲਂ ਨਿਜਕਿਂਕਰਮ੍
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਚੁਹੜੇ, ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ, ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—
ਤਤਃ ਪੁਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪੌਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਹਿਤੋऽਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੌਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ—
ਸੋऽਪਿ ਸਂਤਾਡ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਹਾਰੈਰ੍ਜਰ੍ਜਰੀਕृਤਃ
ਉਹ ਵੀ ਮਾਰਿਆਂ ਜਾਂਦਿਆਂ ਘੱਟਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਝੱਟਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ।
ਅਥ ਤੇ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ, ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਪृष੍ਟਸ਼੍ਚ ਕਿਮਿਦਂ ਕਰ੍ਮ ਤਵਾਂਤ੍ਯਜਜਨੋਚਿਤਮ੍ ਤਤ੍ਕਿਂ ਸ਼ਾਪਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਹੈ, ਜੋ ਚੁਹੜਿਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸੁਆਦਾ ਕਰਦਾ? ਕੀ ਤੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗਿਆ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈਂ?"
ਯੇਨੈਵਂ ਕੁਰੁषੇ ਕਰ੍ਮ ਗਰ੍ਹਿਤਂ ਚਾਂਤ੍ਯਜੈਰਪਿ ਵਿष੍ਣੁਸੇਨ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਹੈਹਯਾਨ੍ਵਯਸਂਭਵਃ
"ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਚੁਹੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ? ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੁਸੇਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੈਹਯਾ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।"
ਸੋਹਮਾਰਾਧਨਾਰ੍ਥਾਯ ਤ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨ ਉਪਾਗਤਃ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਮੁਵਾਚ ਮਹੀਪਤਿਮ੍॥੬.੩੧.
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਥਾऽਸਾਧ੍ਯਂ ਮਹੀਪਤੇ
ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਂ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਸੋऽਤ੍ਰ ਨਾਗਹ੍ਰਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਕृਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਨਾਗ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਤਾਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਵਿਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਂ ਸਮਾਚਰ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰ।
ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ ਏਵਂ ਕੁਰੁ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇऽਹਂ ਤੇ ਪਿਤੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਆਪ ਤੇਰੇ ਪਿਉ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਾਂਗਾ।"
ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਨੈਤਤ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਂ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸ਼ਰਾਧ, ਜੋ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਖਾਣ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਨਿੰਦਤ ਹੈ।"
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਦਿ ਭਵਾਨਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਭੋਕ੍ਤਾ ਤਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋ—
ਮਯੈਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਮਹੀਪਤੇਃ
ਮੈਂ ਖੁਦ ਇਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਸ੍ਤੇਨੈਵ ਸਹਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀ।
ਭੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ ੬.੩੧.
ਉਥੇ ਜਦੋਂ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਇਕ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰੇਤਭਾਵਾਦ੍ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਾਹਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।
ਤਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਨृਪਤਿਰ੍ਹृष੍ਟਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਸ੍ਤਿ ਮਾਹਿष੍ਮਤੀਨਾਮ ਨਗਰੀ ਨਰ੍ਮਦਾਤਟੇ
ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਯਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਮਸ੍ਤਵਿषਯਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਇਹ ਨਗਰੀ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ।
ਸ੍ਵਂ ਦੇਸ਼ਂ ਹਰ੍षਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਸੋऽਪਿ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪੁਰਵਾਸਿਭਿਃ
ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।