ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਮਾਤੁਃ ਸ਼ਾਪਪ੍ਰਪੀਡਿਤੈਃ
ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਮ੍ਬਲਾਸ਼੍ਵਤਰੌ ਨਾਗੌ ਤਥਾ ਖ੍ਯਾਤੌ ਧਰਾਤਲੇ
ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਾਰਾ, ਇਹ ਦੋਨੋ ਸੱਪ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਅਨਂਤੋ ਵਾਸੁਕਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ਼੍ਚ ਮਹਾਵਲਃ
ਅਨੰਤ, ਵਾਸੁਕੀ ਅਤੇ ਤਕਸ਼ਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ,
ਐਰਾਵਤਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਂਖਃ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋ ਮਹਾਵਿषਃ
ਐਰਾਵਤ, ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ, ਪੁੰਡਰੀਕ ਅਤੇ ਮਹਾਵਿਸ਼ ਵੀ,
ਏਤੇषਾਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤੇषਾਮਪਿ ਵਿਭੂਤਿਭਿਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣਾਂ ਸਮੇਤ,
ਅਥ ਤੇ ਕੁਟਿਲਾ ਦੁष੍ਟਾ ਭਕ੍ਸ਼ਯਂਤਿ ਸਦਾ ਜਨਾਨ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਕੂੜੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਸੱਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾ ਇਮਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਆ ਗਏ।
ਯਾਵਨ੍ਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯਤਾਂ ਯਾਤਿ ਸਕਲਂ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ ੬.੩੧.
ਜਦ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਸੁੰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ,
ਅਥ ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ੇषਾਦ੍ਯਾਨ੍ਨਵਨਾਯਕਾਨ੍
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਿਕ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਤੇषਾਂ ਬਹੁਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਨੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ
ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕੋਪਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਤਾਨਾਹੂਯ ਕੁਲਾਧਿਪਾਨ੍
ਫਿਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਭਕ੍ਸ਼ਯਂਤਿ ਯਤਃ ਸਰ੍ਪਾ ਅਪਰਾਧਂ ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਪ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਸੂਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ,
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵੇਪਮਾਨਾਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਨਵਨਾਯਕਾਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੁਖੀ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ॥ ਯਦਿ ਨਾਮ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਾ ਯੂਯਂ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿषੋਲ੍ਬਣਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹੋ, ਤੇ ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ,
ਅਪਰਾਧਂ ਵਿਨਾ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਭਕ੍ਸ਼ਯਧ੍ਵ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ॥ ੬.੩੧.
ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਸੂਰ ਦੇ ਇਹ ਜੀਵ ਕਿਉਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋ?
ਅਥਵਾ ਸਂਪ੍ਰਯਚ੍ਛਸ੍ਵ ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਾਨੁषਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਚੁਣ ਲਵੋ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਹੋਣ।
ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤਮਖੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਨਾ
ਪਾਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਸੱਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੂ ਨੇ,
ਯਥਾ ਨ ਸਂਤਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਜਾਯਤੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ
ਤਾਂ ਜੋ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾ ਟੁੱਟੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਾ।
ਸ ਸਂਤਾਨਕृਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਭੂਮਾਵਨ੍ਵੇषਯਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਔਲਾਦ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਤਨੀ ਲੱਭੇਗਾ।
ਭਾਵਿਨੀ ਚ ਭਵਦ੍ਵਂਸ਼ੇ ਜਰਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ
ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਉਮਰਦਾਰ ਕੁੜੀ ਜਨਮੇਗੀ।
ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਯੋ ਭਵਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਸ਼ੇषਾਨ੍ਰਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਬਚਾਏਗਾ।
ਸੁਤਲਂ ਨਿਤਲਂ ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਵਿਤਲਂ ਚ ਯਤ੍
ਸੁਤਲ, ਨਿਤਲ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਤਲ, ਜਿਵੇਂ ਹਨ,
ਮਯਾ ਦਤ੍ਤੇऽਤਿਰਮ੍ਯੇ ਚ ਸਰ੍ਵਭੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤੇ
ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਭੁਂਜਥ ਸਦ੍ਭੋਗਾ ਨ੍ਗਤ੍ਵਾऽऽਸ਼ੁ ਮਮ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਸੱਚੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ।
ਸ਼ਕ੍ਨੁਮੋ ਵਸ੍ਤੁਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਯ ੬.੩੧.
ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਵਿਖਾ।
ਪਂਚਮੀ ਸ਼ੇषਕਾਲਸ੍ਤੁ ਨੇਯਸ੍ਤਤ੍ਰਂ ਰਸਾਤਲੇ
ਪੰਜਵਾਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਾਂ ਉਥੇ, ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤੈਰ੍ਨ ਹਂਤਵ੍ਯਾ ਮਾਨਵਾ ਦੋषਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਣ।
ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਸਦਾ
ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਵਾਸ ਲਈ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਾਤਾਲਂ ਕੁਲਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕੁਟੰਬ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਵਣਪਂਚਮ੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਤਾਨ੍ਪੂਜਯਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਭੀ ਸਾਵਣ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,