ਅਥਾਹਮਬ੍ਰੁਵਂ ਤਂ ਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਜਲ੍ਪਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮਨ੍ਯਤੇ ਵृਦ੍ਧਲੋਕਾਨਾਮੇਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ
ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਤਥਾ ਵੈਦ੍ਯਾ ਵੈਦ੍ਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਇਹੀ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹੇ ਵੈਦ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਤਦਤ੍ਰ ਵਿषਯੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਂ ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸਂ ਵਚਃ
ਹੁਣ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਭਲਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੱਸ।
ਅਥ ਮਾਂ ਸ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਦ ਮੈਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਬੋਲ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੋਜਾ ਜੰਮਿਆ।'
ਅਹੋ ਸ਼ੋਚ੍ਯਤਮਾ ਲੋਕੇ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸੁਨਿਰ੍ਦਯਾਃ
ਹਾਏ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਰਸਯੋਗ ਉਹ ਪਾਪੀ ਤੇ ਬੇਦਰਦ ਹਨ।
ਨ ਮਾਂਸਮਾਯੁषੋ ਹੇਤੁਰਾਰੋਗ੍ਯਸ੍ਯ ਬਲਸ੍ਯ ਵਾ
ਮਾਸ਼ ਖਾਣ ਨਾਲ ਨਾ ਤਾਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਸਿਹਤ ਬਣਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤਾਕਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਂਸਾਸ਼ਿਨੋऽਪਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਰੋਗਾਰ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਬਲਾਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਲੋਕ ਮਾਸ਼ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਅਕਸਰ ਬੀਮਾਰ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਮਾਂਸਾਦਾ ਅਪਿ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਯਾਂ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਰੋਗਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ੬.੨੯.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਮਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ਭਕ੍ਸ਼ਯਤਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਜੀਵਿਤੈषਿਣਾਮ੍
ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਸ਼ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—
ਨ ਹਿ ਮਾਂਸਂ ਤृਣਾਤ੍ਕਾष੍ਠਾਦੁਪਲਾਦਪਿ ਜਾਯਤੇ
ਮਾਸ਼ ਘਾਹ, ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਪੱਥਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਏਤਦੇਵ ਹਿ ਦृष੍ਟਾਂਤਂ ਮਾਂਸਸ੍ਯ ਪਰਿਵਰ੍ਜਨੇ
ਇਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਮਾਸ਼ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੌਪਮ੍ਯੇਨ ਭੂਤਾਨਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਂਡਿਤੈਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਹਂਤਾ ਚੈਵਾਨੁਮਂਤਾ ਚ ਵਿਸ਼ਸ੍ਤਾ ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯੀ
ਜੋ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕੱਟਦਾ ਹੈ, ਵੇਚਦਾ ਜਾਂ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ—
ਧਨੇਨ ਕ੍ਰਯਕृਦ੍ਧਂਤਿ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਚ ਖਾਦਕਃ
ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਯੋ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਨ ਕਿਂਚਨ
ਜੋ ਕੋਈ ਕੰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ—
ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਏਕੋ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਤਪਸ੍ਤਪਤਿ ਦੁਸ੍ਤਰਮ੍
ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਔਖੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਂਯਂ ਕਾਮਯਤੇ ਕਾਮਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਮਪਿ ਮਾਨਵਃ ੬.੨੯.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਵੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੋਵੇ—
ਕਾਮਗੇਨ ਵਿਮਾਨੇਨ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਤਸੇਵਿਤਃ
ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਥ ਵਿਚ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮਮ ਸੂਤਜ
ਇਹ ਸਭ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ਗੀਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਕਿਨ੍ਨਰੈਃ
ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗਤੇ ਤਦਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਦੁਃਖਂ ਮੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਹਂ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਪ੍ਰਲਾਪਾਨਨੇਕਸ਼ਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਅਹੋ ਮਯਾ ਨृਸ਼ਂਸੇਨ ਬਹਵਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਹਤਾਃ
ਹਾਏ, ਮੇਰੀ ਨਿਰਦਯਤਾ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਲੈ ਲਈਆਂ ਹਨ।
ਸੋऽਹਂ ਹਿਂਸਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਚਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਂਤਿ ਨਰਾਃ ਸੁਖਮ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਜੋ ਵੀ ਸੁੱਖ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ,
ਅਧੁਨੈਕੋऽਹਮੇਕਾਹਮੇਕੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨਸ੍ਪਤੌ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ, ਹਰ ਇਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ।
ਪਾਂਸੁਨਾ ਸਮਵਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਗਾਰਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਃ ੬.੨੯.
ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਨੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਮਯਾ ਸੂਤਕੁਲੋਦ੍ਵਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੂਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ,