ਤਤੋऽਹਂ ਦਂਡਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਕਾਲਦਂਡੋਪਮਂ ਰੁषਾ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਡੰਡਾ ਉਠਾਇਆ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਾਂਗ ਸੀ—
ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਕਿਂਚਿਦਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ—
ਤਤੋ ਮਯਾ ਸ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕੋਪਾਤ੍ਸਲਿਲਪਨ੍ਨਗਃ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਪੇਣਾਸੀਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੱਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।'
ਤਤੋऽਹਂ ਤੇਨ ਵੈਰੇਣ ਸੂਦਯਾਮਿ ਮਹੋ ਰਗਾਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਦਂਡਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਤਸ੍ਮਾਦਿष੍ਟਤਮਂ ਸ੍ਮਰ
ਇਸ ਵੈਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ; ਡੰਡਾ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਪ ਯਾਦ ਕਰ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ ਮਾਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭਯੇਨ ਮਹਤਾਵृਤਃ
ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ—
ਅਨ੍ਯੇ ਤੇ ਪਨ੍ਨਗਾ ਵਿਪ੍ਰ ਯੇ ਦਸ਼ਂਤੀਹ ਮਾਨਵਾਨ੍ ੬.੨੯.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੱਪ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਡਸਦੇ ਹਨ—
ਏਵਂ ਪ੍ਰਜਲ੍ਪਮਾਨੋऽਪਿ ਸ ਦਂਡੇਨ ਮਯਾ ਹਤਃ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਸੌ ਲਗੁਡਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਪਨ੍ਨਗਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਲਾਠੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਹੀ, ਉਹ ਸੱਪ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਤੋऽਹਂ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਕਿਮਿਦਂ ਰੂਪਂ ਕृਤਂ ਸਰ੍ਪਮਯਂ ਵਿਭੋ
ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਇਹ ਸੱਪ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਾਂ ਹृष੍ਟਃ ਸ ਨਰਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ:
ਅਹਮਾਸਂ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰ ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਅਥ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਯਾਤਾ ਮੁਨਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਥੇ ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ।
ਸ਼ੈਵਾਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਕਾਪਾਲਿਕਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ੬.੨੯.
ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਤੇ ਕਪਾਲਿਕ ਵੀ ਉਥੇ ਆਏ।
ਏਕਾਹਾਰਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਕੁਝ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ।
ਤੇऽਭਿਵਨ੍ਦ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਰ੍षੀਣਾਂ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਹਰ੍षਿਤਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
ਏਵਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵੇ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹੋਦਯੇ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥ ਮਹਾ-ਉਤਸਵ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਸ਼ਿਵਦਰ੍ਸ਼ਨਵਿਦ੍ਵੇषੀ ਤਮਸਾ ਸਂਵृਤਾਸ਼ਯਃ
ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ—
ਜਲਸਰ੍ਪਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸੁਦੀਰ੍ਘਂ ਭੀषਣਾਕृਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਸੱਪ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਲੰਮਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਜਨਸਮਾਗਮੇ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸੱਪ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ਤਾਪਸੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਪ੍ਰਭਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਃ ੬.੨੯.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਨਿष੍ਕਂਪਾਂ ਸੁਦृਢਾਮृਜ੍ਵੀਂ ਨਾਤਿਸ੍ਤਬ੍ਧਾਂ ਨ ਕੁਂਚਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸਿੱਧਾ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਾ ਵਕਰਾ ਸੀ।
ਸਂਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਾਸਿਕਾਗ੍ਰਂ ਸ੍ਵਂ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਾਨਵਲੋਕਯਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਦੀ ਨੋਕ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਆਵਰ੍ਤਪਂਕਜਾਂਤਃਸ੍ਥਮष੍ਟਪਤ੍ਰ ਮਧੋਮੁਖਮ੍
ਕੌਂਡਲੇ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ, ਮੂੰਹ ਹੇਠਾਂ ਕਰਕੇ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਪਦ੍ਮਾਸਨਸ੍ਥਂ ਚ ਵੈਦਨਾਥਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਪਦਮ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਵੈਦਨਾਥ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਅਨਿਂਦ੍ਯਂ ਚਾਪ੍ਯਭੇਦ੍ਯਂ ਚ ਜਰਾਮਰਣਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਨਿੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਟੁੱਟ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੈ।
ਅਂਗੁष੍ਠਤਰ੍ਜਨੀਯੋਗਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹृਦਯਸਂਗਤਮ੍
ਉਹ ਅੰਗੂਠਾ ਤੇ ਤਰਜਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦਿਲ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਵੇष੍ਟਯਾਮਾਸ ਭੋਗੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਲਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਅਡੋਲ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ।