ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇषਣਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਮਧੁਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਲੈਣ ਲਈ ਭੇਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਵੇਚ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਅਦृष੍ਟਦੇਵਵਕ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਵਿਵਾਦੇ ਪृਚ੍ਛਮਾਨਾਨਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਪਾਤੇਨ ਜਲ੍ਪਤਾਮ੍
ਜੋ ਵਿਵਾਦ ਵੇਲੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਕੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਤੁ ਭਵੇਤ੍ਤੇषਾਂ ਨਿਰ੍ਦਯਾਨਾਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਕਠੋਰ ਤੇ ਮੰਦ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਕਨ੍ਯਾਵਿਕ੍ਰਯਕਰ੍ਤृਣਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਪਾਪਸਂਗਿਨਾਮ੍
ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪਾਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਕ੍ਰਯਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍ ੬.੨੯.
ਵਿਦਿਆ ਵੇਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਜੋ ਪਾਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—
ਏਵਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਕੋਪਾਵਿष੍ਟੇਨ ਸੂਤਜ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵਚਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤ੍ਯਹਂ ਭੂਮੌ ਭ੍ਰਮਾਮਿ ਲਗੁਡਾਯੁਧਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਲਗੂੜਾ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—
ਮਯਾ ਕੋਪਪਰੀਤੇਨ ਬਹਵਃ ਪਨ੍ਨਗਾ ਹਤਾਃ
ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਈ ਸੱਪ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ—
ਏਕਦਾਹਂ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਗਹਨਂ ਲਗੁਡਾਯੁਧਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੈਂ ਲਗੂੜਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ—
ਤਤੋऽਹਂ ਦਂਡਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਕਾਲਦਂਡੋਪਮਂ ਰੁषਾ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਡੰਡਾ ਉਠਾਇਆ, ਜੋ ਕਾਲ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਾਂਗ ਸੀ—
ਨਾਪਰਾਧ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਕਿਂਚਿਦਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ—
ਤਤੋ ਮਯਾ ਸ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕੋਪਾਤ੍ਸਲਿਲਪਨ੍ਨਗਃ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਪੇਣਾਸੀਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੱਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।'
ਤਤੋऽਹਂ ਤੇਨ ਵੈਰੇਣ ਸੂਦਯਾਮਿ ਮਹੋ ਰਗਾਨ੍ ਹਤ੍ਵਾ ਦਂਡਪ੍ਰਹਾਰੇਣ ਤਸ੍ਮਾਦਿष੍ਟਤਮਂ ਸ੍ਮਰ
ਇਸ ਵੈਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹਾਂ; ਡੰਡਾ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੱਪ ਯਾਦ ਕਰ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ ਮਾਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭਯੇਨ ਮਹਤਾਵृਤਃ
ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ—
ਅਨ੍ਯੇ ਤੇ ਪਨ੍ਨਗਾ ਵਿਪ੍ਰ ਯੇ ਦਸ਼ਂਤੀਹ ਮਾਨਵਾਨ੍ ੬.੨੯.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੱਪ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਡਸਦੇ ਹਨ—
ਏਵਂ ਪ੍ਰਜਲ੍ਪਮਾਨੋऽਪਿ ਸ ਦਂਡੇਨ ਮਯਾ ਹਤਃ
ਉਹ ਜਦੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਲਾਠੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਜ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾਸੌ ਲਗੁਡਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਪਨ੍ਨਗਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦੋਂ ਲਾਠੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਹੀ, ਉਹ ਸੱਪ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਤੋऽਹਂ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਅਜੀਬ ਘਟਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਕਿਮਿਦਂ ਰੂਪਂ ਕृਤਂ ਸਰ੍ਪਮਯਂ ਵਿਭੋ
ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਇਹ ਸੱਪ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਾਂ ਹृष੍ਟਃ ਸ ਨਰਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ:
ਅਹਮਾਸਂ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰ ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।
ਅਥ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਯਾਤਾ ਮੁਨਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਥੇ ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ।
ਸ਼ੈਵਾਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਕਾਪਾਲਿਕਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ੬.੨੯.
ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ, ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਤੇ ਕਪਾਲਿਕ ਵੀ ਉਥੇ ਆਏ।
ਏਕਾਹਾਰਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਕੁਝ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ।
ਤੇऽਭਿਵਨ੍ਦ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਰ੍षੀਣਾਂ ਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਹਰ੍षਿਤਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
ਏਵਂ ਮਹੋਤ੍ਸਵੇ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹੋਦਯੇ
ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥ ਮਹਾ-ਉਤਸਵ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਸ਼ਿਵਦਰ੍ਸ਼ਨਵਿਦ੍ਵੇषੀ ਤਮਸਾ ਸਂਵृਤਾਸ਼ਯਃ
ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਵੈਰੀ ਸੀ—