ਯਂਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਭ੍ਰਮਮਾਣੋ ਮਹਾਵਨੇ
ਜਦ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭਟਕਦਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖਿਆ—
ਤ੍ਵਦ੍ਦਂਤਮੁਸਲਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਯਸ੍ਯਾ ਊਰੁਯੁਗਂ ਗਜ ੭੪ ਤ੍ਵਯਾ ਜਂਬੂਕ ਚੇਦ੍ਦृष੍ਟਾ ਬਿਂਬਾਫਲਨਿਭਾਧਰਾ
ਹਾਥੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਰੜਕਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਸਿਆਲ—
ਅਥਵਾ ਬਿਲ੍ਵ ਸ਼ਂਸ ਤ੍ਵਂ ਯਦਿ ਬਿਲ੍ਵੋਪਮਸ੍ਤਨੀ
ਬਿਲਵਾ ਰੁੱਖਾ, ਜੇ ਤੇਰੇ ਫਲ ਉਸ ਦੇ ਸਿਨੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੱਸ।
ਤ੍ਵਤ੍ਪੁष੍ਪਸਦृਸ਼ਾਂਗੀ ਸਾ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ
ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਮਧੂਕ ਤਵ ਪੁष੍ਪੇਣ ਦਯਿਤਾਯਾਃ ਸਮੌ ਸ਼ੁਭੌ
ਮਧੂਕ ਰੁੱਖਾ, ਤੇਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਗਲ ਸੁੰਦਰ ਹਨ।
ਕਦਲੀਸ੍ਤਂਭ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਕੋਮਲੌ
ਕਦਲੀ ਦੇ ਡੰਡਾ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਨਰਮ ਹਨ।
ਭੋਭੋ ਮृਗ ਨ ਮੇ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਾऽਤ੍ਰ ਕਾਨਨੇ ੬.੨੯.
ਹੇ ਹਿਰਣ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਕਾਂਤਾਯਾਃ ਪੁਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਧਤ੍ਤੇਂऽਗਂ ਕਲਾਪਕृਤ੍
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।
ਯੋऽਯਂ ਸਂਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਹਂਸੋ ਹਂਸੀਮਨੁਸ੍ਮਰਤ੍ਯਸੌ
ਇਹ ਹੰਸ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਹੰਸੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਸੁਧਨ੍ਯੋऽਯਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕੋ ਵਿਹਂਗਮਃ
ਇਹ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਵਾਕਈ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹੈ।
ਯ ਏष ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਰਾਵੋ ਵਿਭ੍ਰਮਂ ਜਨਯਨ੍ਮਮ
ਇਹ ਆਵਾਜ਼, ਜੋ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਰਹ ਜਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਯਂ ਮृਗੋ ਯਾਤਿ ਤਂ ਮृਗੀ ਯਾਤਿ ਪृष੍ਠਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਹਿਰਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਿਰਣੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਰਣੋऽਯਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਕਾਂਤਾਮਨੁਰਾਗਾਨੁਯਾਯਿਨੀਮ੍
ਇਹ ਹਾਥੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਾ ਪ੍ਰਿਯੇ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ਿ ਤਪ੍ਤਕਾਂਚਨਸਂਨਿਭੇ
ਹਾਏ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਤੂੰ ਹਿਰਣ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇ ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈਂ।
ਕ੍ਵ ਸਾ ਭਕ੍ਤਿਃ ਕ੍ਵ ਸਾ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਕ੍ਵ ਸਾ ਤੁष੍ਟਿਃ ਕ੍ਵ ਸਾ ਦਯਾ
ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਉਹ ਭਗਤੀ, ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਉਹ ਪ੍ਰੀਤ, ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਉਹ ਸੰਤੋਖ, ਕਿੱਥੇ ਗਈ ਉਹ ਦਇਆ?
ਏਵਂ ਪ੍ਰਲਪਮਾਨਸ੍ਯ ਮਮ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ ੬.੨੯.
ਜਦ ਮੈਂ ਐਸਾ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਆ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੈਃ ਕੋਪਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋऽਹਂ ਸੂਤਨਂਦਨ
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਸੂਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਸ਼ੋਚਸਿ ਮੂਢਾਤ੍ਮਨ੍ਨਸ਼ੋਚ੍ਯਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨृਣਾਮ੍
ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਮੂਰਖ? ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਦੁੱਖੀ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯੂਯਂ ਵਯਂ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸਂਜਾਤਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਭੁਵਿ
ਤੂੰ, ਅਸੀਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ — ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਾ
ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਿਲੀ, ਤੇ ਫਿਰ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਨਾਯਮਤ੍ਯਂਤਸਂਵਾਸਃ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਕੇਨਚਿਤ੍ਸਹ
ਕਿਸੇ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਮृਤਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਨष੍ਟਂ ਯੋਤੀਤਮਨੁਸ਼ੋਚਤਿ
ਜੋ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਬਾਕੀ ਲੋਕ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸਂਬੋਧਯਿਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮੁਹੁਰ੍ਜਨੈਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਲੈ ਗਏ।
ਤਤੋ ਮਮ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰਮਾਣਸ੍ਯ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਫਿਰ, ਘਰਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ,
ਤਤਃ ਕੋਪਪਰੀਤੇਨ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਮਯਾ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਸਪਸ਼ਟ ਵਚਨ ਕੀਤਾ।
ਅਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤਿ ਚੇਨ੍ਨਾਹਂ ਸਰ੍ਪਂ ਦृष੍ਟਿਵਸ਼ਂ ਗਤਮ੍ ੬.੨੯.
ਅੱਜ ਤੋਂ, ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਸੱਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ,
ਯਚ੍ਚ ਨਿਕ੍ਸ਼ੇਪਹਰ੍ਤॄਣਾਂ ਯਚ੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਅਮਾਨਤ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਪ,
ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸਾਧੁਨਿਂਦਾਯਾਂ ਮਾਤਾਪਿਤृਵਧੇ ਚ ਯਤ੍
ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਪ,
ਪਰਦਾਰਰਤਾਨਾਂ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਜੀਵਘਾਤਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਦੂਸਰੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਪ,
ਉਕ੍ਤੌ ਚਾਭਿਰਤਾਨਾਂ ਚ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਗਰਦਾਯਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਪ,