ਏਕਦਾ ਤੁ ਮਯਾ ਪृष੍ਟਃ ਕਥਾਂਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕੌਤੁਕਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਕਹਾਣੀ ਮੁੱਕੀ, ਮੈਨੂੰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੋਈ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ:
ਭਗਵਨ੍ਸੁਕੁਮਾਰਂ ਤੇ ਸ਼ਰੀਰਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਵਯਃ
ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਨਾਜੁਕ ਸੀ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਸੀ।
ਕਥਂ ਸਰ੍ਵਂ ਧਰਾਪृष੍ਠਂ ਸਸਮੁਦ੍ਰਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਤਹ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਲਈ?
ਤ੍ਵਯਾ ਯੇ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਦ੍ਵੀਪਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਜਿਹੜੇ ਟਾਪੂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਪਹਾੜ ਤੁਸੀਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਹਨ—
ਅਤ੍ਰ ਕੌਤੂਹਲਂ ਜਾਤਮਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਂ ਵਚਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਗੱਲ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਣਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਪਸਃ ਕਿਂ ਪ੍ਰਭਾਵੋऽਯਂ ਕਿਂ ਵਾ ਮਂਤ੍ਰਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਕੀ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ?
ਕਿਂ ਵਾ ਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦਸ੍ਤੁ ਤਵੌषਧਿਕृਤੋऽਥਵਾ
ਜਾਂ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਜੜੀਬੂਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ?
ਅਥ ਮਾਂ ਸ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਿਹਸ੍ਯ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ੬.੨੯.
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੱਸ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਸਦਾਹਮष੍ਟਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਸ਼ਿਵਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਤੇਨ ਮੇ ਜਾਤਂ ਸੁਸ੍ਥਿਰਂ ਯੌਵਨਂ ਮੁਨੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਰਹੀ।
ਮਮ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਪ੍ਰਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਮੇਰੇ ਬਹੁਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਮਹਾਮਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੈਨੂੰ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ।
ਅਹਂ ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਤ੍ਸਃ ਖ੍ਯਾਤੋ ਮਹੀਤਲੇ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਤਸ ਨਾਮ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇ ਤੁ ਮੇਨਕਾ ਚ ਵਰਾਪ੍ਸਰਾਃ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਮੈਨਕਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਪਸਰਾ ਸੀ,
ਸਾ ਗਤਾ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾਥ ਕਾਮ੍ਯਕਂਨਾਮ ਤਦ੍ਵਨਮ੍
ਉਹ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ ਕਾਮਯਕ ਨਾਮ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਦੇਵਰਾਤ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਥੇ ਦੇਵਰਾਤ ਨਾਮ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਿष੍ਟੋ ਨਦੀਤੀਰੇ ਦੇਵਤਾਰ੍ਚ੍ਚਾਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਥ ਸਾ ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਜ੍ਜਲਮ੍ ॥ ੬.੨੯.
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਔਰਤ ਨੰਗੀ ਹੋ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੜ ਗਈ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਮੁਨੀਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰੇਤਸ਼੍ਚਸ੍ਕਨ੍ਦ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਬੀਜ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਾਰਂਗੀ ਸੁਪਿਪਾਸਿਤਾ
ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ, ਸਾਰਾਂਗੀ ਬਹੁਤ ਤਰਸਦੀ ਹੋਈ ਉਥੇ ਆ ਗਈ।
ਅਥ ਸਾऽਪਿ ਦਧੇ ਗਰ੍ਭਂ ਮਾਨੁषਂ ਵੈ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਅਸਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਬੱਚਾ ਗਰਭ ਵਿਚ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਜਨਯਾਮਾਸ ਦੀਪ੍ਤਾਂਗੀ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪਦ੍ਮਦਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕੌਂਵਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਬੈਠੀ।
ਅਥ ਤਾਂ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸ੍ਵਵੀਰ੍ਯਜਾਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਕੁੜੀ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਮਹਤਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕृਤਕੌਤੁਕਮਂਗਲਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਜਹਾਰ ਸੁਮृष੍ਟਾਨਿ ਤਤ੍ਕृਤੇ ਸੁਫਲਾਨਿ ਸਃ
ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਵਧੀਆ ਫਲ ਲੈ ਆਇਆ।
ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾ ਵਵृਧੇ ਸਾ ਚ ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਮृਗਾਵਤੀ
ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਧੀ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਮ੍ਰਿਗਾਵਤੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸਾ ਭ੍ਰਮਮਾਣੇਨ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਮृਗੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਮ੍ਰਿਗ-ਅੱਖੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਚ ਕੁਮਾਰੀਂ ਤਾਂ ਸਵਰ੍ਣਾਂ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀਮ੍ ੬.੨੯.
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਦੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਯਚ੍ਛੈਨਾਂ ਮਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪਤ੍ਨ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨਿਜ ਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮੈਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਾ ਮੇ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਸੁਨ੍ਦਰੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।