ਵਰ੍षਂਤਿ ਜਲਦਾਃ ਕਾਮਂ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੋषਧਯੋऽਖਿਲਾਃ ਤਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਭਾਵੇਨ ਨ ਸਤ੍ਯਂ ਨੈਵ ਚਾਨृਤਮ੍
ਬੱਦਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ; ਉਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਸੰਤੁਲਨ ਹੈ—ਨਾ ਸੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਝੂਠ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਚ ਮਖਾਨਾਂ ਚ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਤੇ ਯਜਨ—
ਏਤਤ੍ਤਵ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯੁਗਂ ਦ੍ਵਾਪਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਇਹ ਦਵਾਪਰ ਨਾਮਕ ਯੁਗ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਦਤੋ ਮਮ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਕਥਿਤਂ ਵਿਭੋ
ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇਸ ਯੁਗ ਦੀ ਉਮਰ ਬਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੈਕਪਾਦਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਃ ਪਾਪਂ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਇੱਕ ਪੈਰ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਪ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਪਿਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨ ਸ੍ਨੁषਾ ਭ੍ਰਾਤਰੋ ਨ ਚ
ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਵਹੁਟੀਆਂ ਜਾਂ ਭਰਾ।
ਯਤ੍ਰ षੋਡਸ਼ਮੇ ਵਰ੍षੇ ਨਰਾਃ ਪਲਿਤ ਯੌਵਨਾਃ
ਉਥੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁਃ ਪਰਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸ਼ਤਸਂਖ੍ਯਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਸੌ ਸਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਧਯਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਖਰੋष੍ਟ੍ਰਯੋਃ ੬.੨੭.
ਬਤੀ ਮੁੱਖ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ, ਤੇ ਚੌਵੀ ਉੱਟਾਂ ਤੇ ਗਧਿਆਂ ਲਈ।
ਚਤੁष੍ਪਦਾਨਾਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਪਂਚਭਿਰ੍ਯੁਤਾ
ਹੋਰ ਚੌਪਾਓਂ ਲਈ ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਪਾਪਪਰਾ ਲੋਕਾ ਦੁਃਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਸੇਵਿਤਾਸ੍ਤੇऽਪਿ ਗृਧ੍ਰਾਦ੍ਯੈਰ੍ਯਤ੍ਰ ਚ੍ਛਾਯਾਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਪ ਵੱਲ ਲੱਗੇ ਲੋਕ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਗ੍ਰਿਧ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਛਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮੇਣ ਪੀਡ੍ਯਤੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਦਬਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰਵਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਿष੍ਯੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषਾਧਮਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਅਧਮ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸੀਦਂਤਿ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਨਰਾਃ ਸਤ੍ਯਪਰਾਯਣਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਖੀ ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਧਯੋ ਵ੍ਯਾਧਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਪੀਡਾ ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਾ
ਉਥੇ ਰੋਗ, ਪੀੜਾਵਾਂ ਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਲ੍ਪਾਯੁषਸ੍ਤਥਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਜਾਯਂਤੇ ਵਰ੍ਣਸਂਕਰਾਤ੍
ਜਦੋਂ ਜਾਤੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਵਰ੍षਤਿ ਘਨਃ ਕਾਲੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇऽਪਿ ਯਥੋਚਿਤੇ
ਮੋਸਮ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ ਬੱਦਲ ਵਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਨ ਚ ਕ੍ਸ਼ੀਰਪ੍ਰਦਾ ਗਾਵੋ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯੁਃ ਸੁਪੋषਿਤਾਃ
ਗਾਂਵਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ।
ਲੋਕਾ ਭਵਂਤਿ ਨਿਃਸ਼੍ਰੀਕਾਸ੍ਤਥਾ ਯੇ ਚ ਮਲਿਮ੍ਲੁਚਾਃ ੬.੨੭.
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ।
ਤਥਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀਤਾਰਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਦਾਨਪ੍ਰਦਾਸ੍ਤਥਾ
ਸ਼ੂਦਰ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੀ।
ਪਂਚਗਰ੍ਤਾਨ੍ਖਨਂਤ੍ਯੇਵ ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕੰਮੇ ਲੋਕ ਮਰਨ ਵੇਲੇ ਪੰਜ ਖੱਡ ਖੋਦਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਵਿਕ੍ਰਯਕਰ੍ਤਾਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸ਼ੌਚਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦ ਵੇਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਰਹਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨਨਿਰਤਾਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਾਖਂਡਿਨੋ ਵਿਕਰ੍ਮਸ੍ਥਾਃ ਪਰਦਾਰੋਪਜੀਵਿਨਃ
ਪਖੰਡੀਆਂ, ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਣ ਵਾਲੇ।
ਨ ਸ੍ਵਭਾਵਾਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਕਥਂਚਿਦਪਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਚਲਦਾ।
ਨष੍ਟੋਤ੍ਸਵਾਵਿਧਰ੍ਮਾਣੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਕਰਕਾਰਕਾਃ
ਉਤਸਵ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਧਰਮ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੜਬੜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਹ੍ਰਾਸਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤਿ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਾਲਤ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇਗੀ; ਕਲਿਜੁਗ ਵਿਚ ਵਾਧਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਲ੍ਪਤ੍ਵਾਦ੍ਦੁਰ੍ਲਭਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਅਸ਼ਕ੍ਤਾ ਗृਹਕਰ੍ਮਣਿ ੬.੨੭.
ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਜੋਗੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।