ਇਤਰੇਤਰਸਂਸ੍ਪਰ੍ਧੈਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਇਹ ਕੰਮ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਨਿਯਮਂ ਸਂਯਮਂ ਤਥਾ
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੌਵਨਂ ਨृਣਾਮ੍
ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰਜਕਸ਼੍ਚਰ੍ਮਕਾਰਸ਼੍ਚ ਨਟੋ ਬੁਰੁਡ ਏਵ ਚ
ਉਥੇ ਧੋਬੀ, ਚਮੜਾ ਕੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਨਟ ਅਤੇ ਬੁਰੂੜਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਭਵਂਤਿ ਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯੋ ਨਿਸਂਸਰ੍ਗਤੋ ਵਿਭੋ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਉਹ ਗਲਤ ਮਿਲਾਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾਵਦ੍ਵਦ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਅਤ੍ਰ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਹਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ।
ਯੋਨਿ ਦੋषਾਤ੍ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜਾਤੇਰ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਯੋਨੀ ਦੀ ਖਾਮੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਜ੍ਜਾਤਃ ਸੂਤ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਨੂੰ ਸੂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਰ੍ਮਕਾਰੇਣ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਨਟਸ਼੍ਚਾਂਤ੍ਯਜਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਚਮੜਾ ਕੱਤਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਨਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਤਜ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਜਜ੍ਞੇ ਵੈਸ਼੍ਯੇਨ ਦ੍ਵਿਜਸਂਭਵੇ ੬.੨੭.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਸ਼ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਮਾਗਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਰੁਡੇਨ ਚ ਕੈਵਰ੍ਤਃ ਕੈਵਰ੍ਤੇਨ ਚ ਮੇਦਕਃ ਪ੍ਰਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਵਕਰ੍ਮਸੁ ਗਰ੍ਹਿਤਾਃ
ਬੁਰੂੜਾ ਤੋਂ ਕੈਵਰਤ, ਕੈਵਰਤ ਤੋਂ ਮੇਦਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਿੰਦਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਣ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ੂਦਰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਇਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਣ ਭਵਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸਂਭਵੇ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਾष੍ਟਕਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਤਦ੍ਯੁਗਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਕਪਿਸ਼ੋ ਜਾਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਯੁਗ ਅਠ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਗਰੁੜਾ-ਧਵਜ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਕਪਿਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵੌ ਪਾਦੌ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਦ੍ਵੌ ਪਾਪਸ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋऽਨ੍ਯੈਃ ਸਮਤਿਕ੍ਰਾਂਤੈਰ੍ਵਾਰ੍ਧਕ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ਼ਤੈਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾਪਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਤ੍ਸ੍ਵ ਰੂਪਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਅਤੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਥੇ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੂਪ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਤਿਰੂਪੇਣ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਨ ਚ ਰੂਪਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਤਿਪੁष੍ਪਫਲੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚਾਪਿਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ ੬.੨੭.
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षਂਤਿ ਜਲਦਾਃ ਕਾਮਂ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯੋषਧਯੋऽਖਿਲਾਃ ਤਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਭਾਵੇਨ ਨ ਸਤ੍ਯਂ ਨੈਵ ਚਾਨृਤਮ੍
ਬੱਦਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ-ਬੂਟੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ; ਉਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿਚ ਸੰਤੁਲਨ ਹੈ—ਨਾ ਸੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਨਾ ਝੂਠ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਚ ਮਖਾਨਾਂ ਚ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ ਤੇ ਯਜਨ—
ਏਤਤ੍ਤਵ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯੁਗਂ ਦ੍ਵਾਪਰਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਇਹ ਦਵਾਪਰ ਨਾਮਕ ਯੁਗ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਦਤੋ ਮਮ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਕਥਿਤਂ ਵਿਭੋ
ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇਸ ਯੁਗ ਦੀ ਉਮਰ ਬਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੈਕਪਾਦਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਃ ਪਾਪਂ ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਇੱਕ ਪੈਰ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਪ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਪਿਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨ ਸ੍ਨੁषਾ ਭ੍ਰਾਤਰੋ ਨ ਚ
ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦੇ, ਨਾ ਹੀ ਵਹੁਟੀਆਂ ਜਾਂ ਭਰਾ।
ਯਤ੍ਰ षੋਡਸ਼ਮੇ ਵਰ੍षੇ ਨਰਾਃ ਪਲਿਤ ਯੌਵਨਾਃ
ਉਥੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੋਕ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁਃ ਪਰਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸ਼ਤਸਂਖ੍ਯਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਸੌ ਸਾਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਧਯਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਃ ਖਰੋष੍ਟ੍ਰਯੋਃ ੬.੨੭.
ਬਤੀ ਮੁੱਖ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ, ਤੇ ਚੌਵੀ ਉੱਟਾਂ ਤੇ ਗਧਿਆਂ ਲਈ।