ਸੋऽਪਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਜਗਨ੍ਨਾਥਃ ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਾਸ਼੍ਰਯਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿਚ ਵੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਪਾਦਸ੍ਤਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਾਦੇਨੈਕੇਨ ਪਾਤਕਮ੍
ਉਥੇ ਧਰਮ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਪਾਪ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਫਲਾਨਿ ਵਾਂਛਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਾਨਿ ਤੇ
ਫਿਰ ਲੋਕ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਕਾਮਵਸ਼ਾਨ੍ਮੋਹਂ ਸਰ੍ਵੇ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਰੌਰਵਾਦੀਨਿ ਨਰਕਾਣਿ ਯਮਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਫਿਰ, ਯਮ ਆਪ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਤਸ੍ਤਾਨਿ ਸੇਵਯਂਤਿ ਨਰਾਧਮਾਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਕੰਮੇ ਲੋਕ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਃ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ਼੍ਚਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ
ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਵਧੀਆ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਘੱਟ।
ਉਨ੍ਨਤਾਸ੍ਤਾਲਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤੇਜੋਵੀਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੋਕ ਤਾਲ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਰਗੇ ਲੰਮੇ, ਤੇਜ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਪ੍ਤਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸਕृਚ੍ਚਾਪਿ ਸਪ੍ਤਵਾਰਂ ਲੁਨਂਤਿ ਤੇ
ਉਹ ਇਕ ਵਾਰੀ ਬੀਜਿਆ ਖੇਤ, ਇੱਕ ਹੀ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਜੋਤਦੇ ਹਨ।
ਯਥਰ੍ਤੁ ਪਤ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਯੁਃ ਸੁਮਨੋਹਰਾਃ ੬.੨੭.
ਉਥੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ, ਦਰਖ਼ਤ ਸੁੰਦਰ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਰੇਤਰਸਂਸ੍ਪਰ੍ਧੈਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਇਹ ਕੰਮ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਕੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਵ੍ਰਤਂ ਦਾਨਂ ਨਿਯਮਂ ਸਂਯਮਂ ਤਥਾ
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯੌਵਨਂ ਨृਣਾਮ੍
ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਨੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਰਜਕਸ਼੍ਚਰ੍ਮਕਾਰਸ਼੍ਚ ਨਟੋ ਬੁਰੁਡ ਏਵ ਚ
ਉਥੇ ਧੋਬੀ, ਚਮੜਾ ਕੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਨਟ ਅਤੇ ਬੁਰੂੜਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਭਵਂਤਿ ਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯੋ ਨਿਸਂਸਰ੍ਗਤੋ ਵਿਭੋ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਉਹ ਗਲਤ ਮਿਲਾਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾਵਦ੍ਵਦ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਅਤ੍ਰ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਹਤ੍
ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ।
ਯੋਨਿ ਦੋषਾਤ੍ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜਾਤੇਰ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਸ੍ਫੁਟਮ੍
ਯੋਨੀ ਦੀ ਖਾਮੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਜ੍ਜਾਤਃ ਸੂਤ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਨੂੰ ਸੂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਰ੍ਮਕਾਰੇਣ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਨਟਸ਼੍ਚਾਂਤ੍ਯਜਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਚਮੜਾ ਕੱਤਣ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਨਟ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਤਜ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਜਜ੍ਞੇ ਵੈਸ਼੍ਯੇਨ ਦ੍ਵਿਜਸਂਭਵੇ ੬.੨੭.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੈਸ਼ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਮਾਗਧ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੁਰੁਡੇਨ ਚ ਕੈਵਰ੍ਤਃ ਕੈਵਰ੍ਤੇਨ ਚ ਮੇਦਕਃ ਪ੍ਰਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਵਕਰ੍ਮਸੁ ਗਰ੍ਹਿਤਾਃ
ਬੁਰੂੜਾ ਤੋਂ ਕੈਵਰਤ, ਕੈਵਰਤ ਤੋਂ ਮੇਦਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਿੰਦਤ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਣ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਂ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸ਼ੂਦਰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਇਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇਣ ਭਵਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸਂਭਵੇ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਸ਼ੂਦਰ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤੇ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਾष੍ਟਕਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਤਦ੍ਯੁਗਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਕਪਿਸ਼ੋ ਜਾਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਯੁਗ ਅਠ ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਗਰੁੜਾ-ਧਵਜ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਕਪਿਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵੌ ਪਾਦੌ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਦ੍ਵੌ ਪਾਪਸ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋऽਨ੍ਯੈਃ ਸਮਤਿਕ੍ਰਾਂਤੈਰ੍ਵਾਰ੍ਧਕ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸ਼ਤੈਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾਪਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਤ੍ਸ੍ਵ ਰੂਪਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਅਤੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਥੇ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੂਪ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਾਤਿਰੂਪੇਣ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਨ ਚ ਰੂਪਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਤਿਪੁष੍ਪਫਲੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚਾਪਿਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ ੬.੨੭.
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।