ਗੋਪਨੀਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵਚਨਾਨ੍ਮਮ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਪੁਰੁषੋ ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ,
ਆਨਰ੍ਤਵਿषਯੇ ਰਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਅਨਰਤ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰੈਕਮਪਿ ਮਾਸਾਰ੍ਧਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰਮ੍
ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮਾਰਾਧਯ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸਂਹष੍ਟੋ ਮਧੁਰਾਂ ਨਗਰੀਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਾਵਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਗੋ ਕਰ੍ਣਂ ਦੂਤ ਆਦਾਯ ਸਂਗਤਃ ੬.੨੬.
ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਗੋ-ਕਰਣ ਦੀ ਕੰਨ ਲੈ ਕੇ ਦੂਤ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਦੂਤਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੂਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਲਾਤ੍ਯਯਂ ਕृਤ੍ਵਾऽऽਨੀਤੋऽਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ ਕੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ,
ਤਤਸ੍ਤੌ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੌ ਗੋਕਰ੍ਣੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੌ ਸਮਮ੍
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗੋ-ਕਰਣ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸ ਕਥਯਾਮਾਸ ਗੋਕਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਫਿਰ ਗੋ-ਕਰਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਾ।
ਤਤੋ ਗृਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗੋਕਰ੍ਣੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਗੋ-ਕਰਣ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ।
ਲਿਂਗੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤੇ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੀਮਾਂਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸ਼ਿਵਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਮਾਰ੍ਗਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਯਾਂ ਜਾਗਰਃ ਕृਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਧਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਨ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਧਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੬.੨੬.
ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਾਪ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਂਤਰੇ ਨਰਾ ਯੇ ਚ ਨਿਵਸਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸ਼ਾਂਤਾ ਦਾਂਤਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਦਮਦਾਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ,
ਅਪਿ ਕੀਟਪਤਂਗਾ ਯੇ ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਮृਗਾਃ
ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਕੀੜੇ, ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ,
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਯੇ ਨਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਤੇ ਇੱਥੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸੇਵ੍ਯਮੇਵ ਹਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗੇषੁ ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਜਲਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਤਲਾਬਾਂ, ਕੂਆਂ ਜਾਂ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ,
ਕਿਂ ਯ੍ਰਜ੍ਞੈਃ ਕਿਂ ਵृਥਾ ਦਾਨੈਃ ਕ ਵ੍ਰਤੈਃ ਕਿਂ ਜਪੈਰਪਿ
ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਵਿਅਰਥ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਪਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਏਤਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਮਾਯੁष੍ਯਂ ਮਾਂਗਲ੍ਯਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਯੁ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਦ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ
ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਾਸ੍ਤਦ੍ਵੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਸਮਾਸੀਨਂ ਸਭਾਯਾਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਹ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਇੰਦ੍ਰਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਸ਼੍ਚੈਵ ਸਿਦ੍ਧਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਉਥੇ ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਕਲਾਃ ਕਾष੍ਠਾਨਿਮੇषਾਸ਼੍ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਗ੍ਰਹਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਕਲਾ, ਕਾਠਾ, ਨਿਮੇਸ਼, ਤਾਰੇ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਥਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾ ਦੇਵਦਾਨਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਉਹ ਓਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਅਜੀਬ-ਗਲਾਂ ਵੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।