ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਤਾਤਿਥਿਪੂਜਕਃ
ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪਰੋਪਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਪਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਸਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗਾਨਿ ਦੇਵਤਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਤਲਾਬ, ਕੂਏਂ, ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਹੇਮਂਤੇ ਵਹ੍ਨਿਦੋ ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਜਲਪ੍ਰਦਃ
ਜੋ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਂਤਾਤ੍ਮਾ ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਵਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਹੈ,
ਅਨ੍ਨਪ੍ਰਦੋ ਨਰੋ ਯਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤਿਲਪ੍ਰਦਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸਕ੍ਤਃ ਸੁਮृष੍ਟਵਾਕ੍ ੬.੨੬.
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ,
ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਥਾ ਪਾਪਕ੍ਰਿਯਾਰਤਃ
ਜੇ ਉਹ ਪਾਪੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਰਕ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਯੇਨ ਪਾਤਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਤਨ੍ਮੇਬ੍ਰੂਹਿ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵ੍ਰਤਂ ਨਿਯਮਮੇਵ ਵਾ
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੋਈ ਵਰਤ ਜਾਂ ਨਿਯਮ,
ਗੋਪਨੀਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵਚਨਾਨ੍ਮਮ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਪੁਰੁषੋ ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ,
ਆਨਰ੍ਤਵਿषਯੇ ਰਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਅਨਰਤ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰੈਕਮਪਿ ਮਾਸਾਰ੍ਧਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰਮ੍
ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮਾਰਾਧਯ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸਂਹष੍ਟੋ ਮਧੁਰਾਂ ਨਗਰੀਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਾਵਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਗੋ ਕਰ੍ਣਂ ਦੂਤ ਆਦਾਯ ਸਂਗਤਃ ੬.੨੬.
ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਗੋ-ਕਰਣ ਦੀ ਕੰਨ ਲੈ ਕੇ ਦੂਤ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਦੂਤਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੂਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਲਾਤ੍ਯਯਂ ਕृਤ੍ਵਾऽऽਨੀਤੋऽਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ ਕੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ,
ਤਤਸ੍ਤੌ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੌ ਗੋਕਰ੍ਣੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੌ ਸਮਮ੍
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗੋ-ਕਰਣ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸ ਕਥਯਾਮਾਸ ਗੋਕਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਫਿਰ ਗੋ-ਕਰਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਾ।
ਤਤੋ ਗृਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗੋਕਰ੍ਣੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਗੋ-ਕਰਣ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ।
ਲਿਂਗੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤੇ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸੀਮਾਂਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਹੱਦਾਂ 'ਤੇ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸ਼ਿਵਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਮਾਰ੍ਗਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਯਾਂ ਜਾਗਰਃ ਕृਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਧਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਨ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਧਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍ ॥ ੬.੨੬.
ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਾਪ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਂਤਰੇ ਨਰਾ ਯੇ ਚ ਨਿਵਸਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸ਼ਾਂਤਾ ਦਾਂਤਾ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ, ਦਮਦਾਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ,
ਅਪਿ ਕੀਟਪਤਂਗਾ ਯੇ ਪਸ਼ਵਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਮृਗਾਃ
ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਕੀੜੇ, ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ,
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਯੇ ਨਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਤੇ ਇੱਥੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ।